• Ƀ/$

რატომ ვერ იმუშავებს „შტაინმაიერის ფორმულა“ საქართველოში

ექსკლუზივი
2 ოქტომბერი 16:28 | ინტერვიუ

უკრაინის აღმოსავლეთში მიმდინარე კონფლიქტის მოგვარებასთან დაკავშირებით არსებული სამმხრივი „საკონტაქტო ჯგუფის“ შეხვედრაზე, უკრაინულმა დელეგაციამ ე.წ. შტაინმაიერის ფორმულას მოაწერა ხელი.

ამის შესახებ ეუთოს სპეციალურმა წარმომადგენელმა მარტინ სადიკმა მინსკის შეხვედრის შემდეგ გამართულ ბრიფინგზე განაცხადა.


აღნიშნულ თემასთან დაკავშირებით M2B რეინტეგრაციის საკითხებში ყოფილ სახელმწიფო მინისტრს, კონფლიქტოლოგ პაატა ზაქარეიშვილს ესაუბრა.


– „შტაინმაიერის ფორმულა“ - შესაძლებელია თუ არა დასავლეთის მხრიდან მსგავსი იდეის წარმოშობა საქართველოსთან მიმართებაში?


– „შტაინმაიერის ფორმულის“ პირდაპირი იდეის მორგება საქართველოზე გამორიცხულია, მაგრამ დასავლეთის ინიციატივით შესაძლოა არაპირდაპირ შემუშავდეს მსგავსი ფორმატის კონცეფცია, ისევე, როგორც ეს მოხდა ნატოს შემთხვევაში (იგულისხმება ლუკ კოფის იდეა - „ნატოს წევრობა საქართველოსთვის: აშშ-ისა და ევროპის ინტერესებში“. რედ.). შესაბამისად, საქართველოს ხელისუფლებამ უნდა დაიწყოს საკუთარი იდეების, მოსაზრებების და კონცეფციების დამუშავება ოკუპირებულ აფხაზეთთან და ცხინვალის რეგიონთან დაკავშირებით, რომ იყოს მზად სიტუაციის ნებისმიერი განვითარებისთვის.


დასავლეთის მხრიდან ნებისმიერი ახალი იდეის შეთავაზებას შესაბამისი პასუხი უნდა გასცეს ჩვენმა მთავრობამ, მოხდეს ხედვების გაცვლა და შემდეგ საერთო აზრის ჩამოყალიბება.


აქედან გამომდინარე, მნიშვნელოვანია, რომ ჩვენ შიდა საზოგადოებაშიც მოხდეს იდეების თაობაზე, ასე ვთქვათ, „ნიადაგის მოსინჯვა“ და მოსახლეობის განწყობის გაგება სხვადასხვაგვარ მიდგომებზე.


– მთლიანობაში რაზე მიუთითებს ასეთი ძვრები?


– ევროპა უკრაინისგან უკვე ელოდება მოქმედებების დაწყებას, პირდაპირ ამბობენ: „კეთილი ინებეთ და გადადგით შესაბამისი ნაბიჯები“, მაგრამ აქ მნიშვნელოვანია ის, რომ თვითონ უკრაინელი ხალხი ეწინააღმდეგება დონბასის რეგიონისთვის განსაკუთრებული სტატუსის მინიჭებას. ზელენსკის ამის გამო არ ჰქონია არჩევნებზე საზოგადოების დიდი მხარდაჭერა და მათთვის მიუღებელია ამჟამინდელი მოცემულობა. დასავლეთის მიდგომა აღარ შემოიფარგლება მხოლოდ განცხადებების გაკეთებით, მათ სურთ საკითხების გადაწყვეტა.


– ასე გამოდის, „ნორმანდიულ ფორმატში“ (საფრანგეთი, გერმანია, უკრაინა, რუსეთი) ამჟამინდელი მდგომარეობით უკრაინა „ერთი სამის წინააღმდეგ“ აღმოჩნდა. ამავდროულად თანამდებობა დატოვა აშშ-ის სახელმწიფო დეპარტამენტის სპეც-წარმომადგენელმა, კურტ ვოლკერმა. ეს ხომ არ ნიშნავს, რომ პუტინს ხელ-ფეხი გაეხსნა?


– ვოლკერის წასვლა, რათქმაუნდა, მნიშვნელოვანი დანაკარგია, რადგან იგი მოსკოვთან მიმართებაში ყოველთვის პრინციპული მიდგომით გამოირჩევა და ამავდროულად საქართველოს ინტერესებსაც აქტიურად იცავდა, მაგრამ მთავარია მის ადგილზე მოვიდეს მსგავსი შეხედულებების, ხისტი შემცვლელი, რომელიც იგივე პოლიტიკას გააგრძელებს. ეს ყველაფერი უკვე ამერიკის ხელისუფლების (ტრამპის) გადასაწყვეტია. თუ მის ადგილზე დაინიშნა შედარებით ლოიალური და დაბალანსებული მიდგომების სპეც-წარმომადგენელი, ეს არ იქნება კარგი არც უკრაინისთვის, არც საქართველოსთვის. აქვე ისიც უნდა ითქვას, რომ მსგავსი პიროვნების დანიშვნა შეიძლება იყოს „გზავნილი“, რომ ტრამპი სხვა საკითხების ხარჯზე რუსეთთან მიდგომებს ცვლის.


– როგორ ფიქრობთ, უკრაინა ბევრად რთულ მდგომარეობაშია, თუ საქართველო? შეიძლება თუ არა ითქვას, რომ იძულებულნი ვართ რუსეთთან დიალოგი ვაწარმოოთ?


– უკრაინა ცალსახად ბევრად რთულ მდგომარეობაშია. მის აღმოსავლეთში (კონფლიქტურ ზონაში) რუსეთისადმი ლოიალურად განწყობილი მეტი მოსახლეობა ცხოვრობს. რაც შეეხება საქართველოს ოკუპირებულ ტერიტორიებს, მათთან უფრო შესაძლებელია დიალოგი, რადგან მათ რუსებისგან განსხვავებული კულტურა აქვთ, კავკასიელები არიან და შეგვიძლია მეტი მოქნილობა გამოვიჩინოთ და საერთო ენა გამოვნახოთ.


რაც შეეხება ზალკალიანი-ლავროვის შეხვედრას. აღნიშნული ვერ ჩაითვლება პირისპირ დიალოგად, რადგან ეს შვეიცარიის მხარის შუამდგომლობით განხორციელდა. ზალკალიანს, რომ დაერეკა ლავროვისთვის, ან პირიქით, ლავროვი დაკავშირებოდა ჩვენს საგარეო უწყების ხელმძღვანელს და მათ შორის უშუალოდ დაგეგმილიყო შეხვედრა, ეს იქნებოდა ერთ-ერთზე დიალოგი. მაგრამ როდესაც შეხვედრას მესამე მხარე (შვეიცარია) ესწრება, ამას ვერ შევაფასებ პირდაპირ საუბრად.


„შტაინმაიაერის ფორმულა“ უკრაინის დონეცკისა და ლუგანსკის რეგიონებისთვის განსაკუთრებული სტატუსის მინიჭებას გულისხმობს, მას შემდეგ, რაც იქ არჩევნები გაიმართება, რომელსაც ეუთო სამართლიანად და თავისუფლად ჩატარებულად აღიარებს.


ფორმულა შეიმუშავა გერმანიის ყოფილმა საგარეო საქმეთა მინისტრმა, ამჟამად ქვეყნის პრეზიდენტმა, ფრანც-ვალტერ შტაინმაიერმა. იგი უკრაინულ მხარეს სთავაზობს, რომ დონბასის ტერიტორიას, რომელსაც ოფიციალური კიევი ვერ აკონტროლებს, დროებით განსაკუთრებული სტატუსი მიენიჭოს საარჩევნო პერიოდში, რომელიც უკრაინის კანონმდებლობით უნდა გაიმართოს.


თუ ეუთო არჩევნებს აღიარებს, როგორც სამართლიანად და თავისუფლად ჩატარებულად, დონბასის რეგიონს, კანონის შესაბამისად, მუდმივი განსაკუთრებული სტატუსი მიენიჭება. სავარაუდოდ აღნიშნულმა უნდა დააჩქაროს მინსკის შეთანხმებების შესრულება და რუსეთის წინაარმდეგ სანქციების ეტაპობრივი გაუქმება.


– შეგვიძლია ვიგულისხმოთ, რომ საფრანგეთის პრეზიდენტი მაკრონი საკუთარ თავზე ცდილობს საერთო ყურადღების ფოკუსირებას და ის „ახალი ანგელა მერკელი“ ხდება?


– ცალსახაა, რომ ემანუელ მაკრონი ახალგაზრდა და ენერგიული ლიდერია, რომელსაც სურს საკუთარი თავის წარმოჩენა ევროპაში. ოფიციალურ პარიზის მიზანია ფრანგებმა გერმანელები ჩაანაცვლონ ევროპაში დომინაციის კუთხით, მითუმეტეს, რომ მერკელის დრო იწურება. მაგრამ რამდენ ხანს გაგრძელდება ასე, რთული სათქმელია. რაც არ უნდა იყოს, საფრანგეთს არ აქვს იმდენი გავლენა ევროპაში, როგორც გერმანიას. პარიზი უფრო ძლიერია მაგალითად აფრიკაში, ბერლინი კი ევროპის მასშტაბით. ვფიქრობ, რომ რამდენიმე წელში კვლავ გერმანიის დომინირება დაიწყება, როდესაც შიდა პოლიტიკურ საკითხებს დაალაგებენ.


ესაუბრა რატი ერისთავი, M2B-ს ანალიტიკოსი.


სხვა სიახლეები