• Ƀ/$

ვინ რამდენს ხარჯავს თავდაცვაზე - 104 წლიანი სტატისტიკა

14 ოქტომბერი 15:41 | ანალიტიკა

ქვეყნები, რომლებსაც ძლევამოსილებაზე და ზესახელმწიფოებრიობაზე ჰქონდათ პრეტენზია სამხედრო ხაჯებს არასდროს ერიდებოდნენ. ასე იყო ანტიკურ ეპოქაში, ასე იყო XX საუკუნეში და ასე იყო დღესაც. 

XX საუკუნის პირველ მეოთხედში გერმანიამ უკვე გადანაწილებული მსოფლიოს ხელახალი გადანაწილება მოინდომა. პირველი მსოფლიო ომის დაწყების მომენტში გერმანიის სამხედრო დანახარჯები $1.97 მლრდ ყველა სხვა კონკუნტს აჭარბებდა. მომდევნო წელს ეს თანხა კიდევ 3-ჯერ გაიზარდა, თუმცა გერმანიამ ლიდერის პოზიცია დროებით ბრიტანეთს დაუთმო, მაგრამ ძალები მალევე აღიდგინა და 1918 წლის მაისამდე კვლავ სიის სათავეში მოექცა, თუმცა შემდეგ რამდენიმე თვეში თავსმოხვეული დამამცირებელი ზავის შედეგად ის რადარებიდან საერთოდ გაქრა.


პირველი მსოფლიო ომის დასრულების შემდეგ 1919-1920 წლებში პირველი ადგილი შეერთებულმა შტატებმა დაიკავა, 1921-დან კი განახლებული რუსეთის იმპერია დაწინაურდა.


ჰიტლერის ხელისუფლებაში მოსვლის მომენტში 1933 წელს საბჭოთა კავშირის სამხედრო ბიუჯეტი $2.73 მლრდ-ს შეადგენდა, აშშ-ის კი მხოლოდ $647 მლნ-ს. მოსკოვი შეიარაღებაზე ვაშინგტონზე 322%-ით მეტს ხარჯავდა. თავად გერმანია $537 მლნ-ით მეოთხე ადგილს ჯერდებოდა. ბერლინის სამხედრო დანახარჯები მოსკოვის დანახარჯების 20%-საც ვერ აღწევდა.


1937 წელს სიტუაცია უკვე მკვეთრად შეცვლილი იყო. ამ დროისთვის გერმანიამ პირველ ადგილზე გადაინაცვლა, რუსეთმა მეორეზე, ბრიტანეთმა მესამეზე, იაპონიამ მეოთხეზე, ხოლო შეერთებულმა შტატებმა მეხუთეზე.


1939 წელს ომის დაწყების მომენტში გერმანიის უპირატესობა კიდევ უფრო გამოიკვეთა. თუ 6 წლით ადრე გერმანიის დანახარჯი რუსეთისას 5.08-ჯერ ჩამორჩებოდა, 6 წლის შემდეგ 2.66-ჯერ გაუსწრო. 1941 წელს სხვაობა კიდევ უფრო გაიზარდა $32 მლრდ 7 მლრდ-ს საპირისპიროდ.


სტალინგრადის გადამწყვეტ ბრზოლამდე 1 წლით ადრე გერმანიის პირველობას წერტილი შეერთებულმა შტატებმა დაუსვა. 1945 წლის შემდეგ კი 1918 წლის მსგავსად გერმანია ლიდერთა სიას ჩამოშორდა.


მთელი ცივი ომის განმავლობაში პირველ-მეორე ადგილს აშშ და საბჭოთა კავსირი ინაწილებდნენ. საბჭოთა კავშირის დანგრევის შემდეგ რუსეთმა პირველობა ვეღარ დაიბრუნა. უფრო მეტიც მას ჩინეთმა 4-ჯერ გაასწრო. რუსეთს დღეს უსწრებენ ისეთი ქვეყნებიც როგორებიც არიან საუდის არაბეთი, ინდოეთი და საფრანგეთი, თუმცა ამ შემთხვევაში სხვაობა მინიმალურია.


მიუხედავად იმისა, რომ რუსეთი შეიარაღებაზე აშშ-ზე 10-ჯერ ნაკლებს ხარჯავს მისი ფარდობითი ხარჯი მშპ-სთან მიმართებაში 3.9%-ს შეადგენს, აშშ-ის კი 3.2%-ს.


მსგავს თემაზე:

ამერიკული შეიარაღება თურქეთს: აშშ ახალ წინადადებას ამზადებს


სამხედრო ბაზების ინფრასტრუქტურის განახლებაზე 500 მლნ დაიხარჯება


აშშ-სთან სამხედრო თანამშრომლობის ხელშეკრულება განახლდება



სხვა სიახლეები