• Ƀ/$

NATO რუსეთ-თურქეთის ურთიერთგაგების მემორანდუმის შესახებ

24 ოქტომბერი 16:25 | ანალიტიკა

ჩრდილო-ატლანტიკური ალიანსის თავდაცვის მინისტრები ბრიუსელში დღეს, 24 ოქტომბერს, დაგეგმილ მოლაპარაკებებზე ჩრდილო-აღმოსავლეთ სირიაში არსებულ სიტუაციაზე იმსჯელებენ.

ნატოს გენ-მდივნის იენს სტოლტენბერგის განცხადებით, ჯერჯერობით ნაადრევია რუსეთ-თურქეთის შეთანხმებაზე რაიმე შეფასების გაკეთება.


ამავდროულად სტოლტენბერგმა აღნიშნა, რომ მანამდე შეერთებული შტატების შუამავლობით მიღწეული შეთანხმება დროებით ცეცხლის შეწყვეტის თაობაზე, არის კონფლიქტის პოლიტიკური გადაწყვეტის საფუძველი.


შეხვედრაზე მოსალოდნელია, რომ თავდაცვის უწყებების ხელმძღვანელები შეეხებიან გერმანიის თავდაცვის მინისტრის ანაგრეტ კრამპ-კარენბაუერის იდეას, სირიაში თურქეთის საზღვრის სიახლოვეს შეიქმნას საერთაშორისო უსაფრთხოების ზონა.


გერმანელმა მინისტრმა მანამდე სირია-თურქეთის საზღვრის გასწვრივ გაეროს ეგიდით უსაფრთხოების ზონის შექმნის იდეა გააჟღერა, სადაც „ბუნდესვერის“ შეიარაღებული ძალები გაიგზავნებიან სამშვიდობო მისიით. აღნიშნული იდეა მოიწონეს ნატოს გენმდივანმა იენს სტოლტენბერგმა და ნატოში აშშ-ის წარმომადგენელმა ქეი ბეილი ჰაჩინსონმა.


შეხვედრაზე განსახილველ სხვა ძირითადი საკითხებს წარმოადგენს ტელეკომუნიკაციების დაცვა ომისა და მშვიდობის პერიოდში, თავდაცვის ხარჯების შემდგომი ზრდა და ალიანსის სამხედრო ძალების მზადყოფნა.


ერდოღანი ევროპელ ლიდერებს მიმართავს


თურქეთის პრეზიდენტი ბრიტანეთის პრემიერ ბორის ჯონსონს, გერმანიის კანცლერ ანგელა მერკელსა და საფრანგეთის პრეზიდენტ ემანუელ მაკრონს სტამბულში ან სირიის საზღვრთან მდებარე ქალაქებში - შანლიუფასა და გაზიანთეფში შეხვედრას სთავაზობს.


ერდოღანმა აღნიშნა, რომ თუ ისინი უარს იტყვიან თურქეთში ვიზიტზე, მაშინ შეხვედრა ლონდონში, 3-4 დეკემბერს დაგეგმილ ნატოს წევრი სახელმწიფოების ლიდერების სამიტზე გაიმართება.


ირანი სირიის უსაფრთხოების უზრუნველსაყოფად გადადგმულ ყველა ნაბიჯს მიესალმება


„რუსეთსა და თურქეთს შორის შემდგარი შეთანხმება ჩრდილოეთ სირიასთან დაკავშირებით, პოზიტიური ნაბიჯია ამ ქვეყნის სტაბილურობის უზრუნველსაყოფად. ირანი მიესალმება ამას და იმედოვნებს, რომ უსაფრთხოებასთან მიმართებაში ოფიციალური ანკარის შეშფოთება ამ მხრივ შემცირდება. თეირანი დავების მოსაგვარებლად ყოველთვის პოლიტიკური გადაწყვეტის გზებს უჭერს მხარს და მზად ვართ სირიასა და თურქეთს შორის მოლაპარაკებებს გავუწიოთ დახმარება, რათა მათ შორის ურთიერთგაგება შედგეს“, - განაცხადა ირანის საგარეო საქმეთა მინისტრის პრეს–სპიკერმა აბას მუსავიმ.


პრეზიდენტ ბაშარ ასადის ახლო მოკავშირე ირანი სირიელ ქურთებს, დამასკოს მთავრობას და თურქეთს მოლაპარაკებებში მონაწილეობას სთავაზობს ამ ორ სახელმწიფოს შორის საზღვრის გასწვრივ უსაფრთხო გარემოს ჩამოსაყალიბებლად.


ზარიფი და ჩავუშოღლუ ბაქოში შეხვდნენ ერთმანეთს


ირანისა და თურქეთის საგარეო საქმეთა მინისტრები - მოჰამად ჯავად ზარიფი და მევლუთ ჩავუშოღლუ დღეს, 24 ოქტომბერს შეხვედრა გამართეს ბაქოში.


მხარეებმა ორმხრივი ურთიერთობები, ჩრდილოეთ სირიაში არსებული სიტუაცია, ე.წ. ასტანის პროცესი და სირიის საკონსტიტუციო კომიტეტის მოწვევის საკითხები განიხილეს.


ტრამპმა თურქეთს სანქციები მოუხსნა


ოთხშაბათს, 23 ოქტომბერს აშშ-ის პრეზიდენტმა სირიაში მიმდინარე ოპერაციასთან დაკავშირებით თურქეთისთვის დაწესებული სანქციების მოხსნის შესახებ განაცხადა.


ტრამპის თქმით, სანქციების მოხსნის მიზეზს ამ ოპერაციის შეჩერება წარმოადგენს, მაგრამ აღნიშნული შესაძლოა განახლდეს, იმ შემთხვევაში, თუ სამომავლოდ ანკარა კვლავ შეერთებულ შტატების ინტერესების საწინააღმდეგოდ იმოქმედებს.


აშშ-ის პრეზიდენტმა სანქციები მ.წ. 14 ოქტომბერს დააწესა და თურქეთთან $100 მლრდ. სავაჭრო ხელშეკრულებაზე მოლაპარაკებები შეაჩერა და ფოლადის ტარიფი 50%-მდე გაზარდა. პერსონალური სანქციები დაუწესდა სამ თურქ მაღალჩინოსანს, აგრეთვე თურქეთის თავდაცვისა და ენერგეტიკის სამინისტროებს.


პენტაგონის ხელმძღვანელის განცხადება თურქეთთან დაკავშირებით


აშშ-ის თავდაცვის მდივანს მარკ ესპერს მიაჩნია, რომ სირიის საკითხის მოსაგვარებლად ანკარამ მეტი უნდა იმუშაოს ნატოსთან და არა რუსეთთან.


„თურქეთი არასწორი სტრატეგიული მიმართულებით მიდის. იგი მეტად უნდა იყურებოდეს ნატოსკენ, ნაკლებად - რუსეთისკენ. აქვე მე არ ვეთანხმები იმ მოსაზრებას, რომ რუსულ-თურქული ურთიერთგაგების მემორანდუმი რუსეთის დიპლომატიის გამარჯვებაა. მხოლოდ დრო გვიჩვენებს, მიიღებს თუ არა მოსკოვი მეტ სარგებელს სირიაში განხორციელებული მოქმედებებით“ - განაცხადა ესპერმა.


ქურთები თურქეთის საზღვრის მიმდინარე ტერიტორიებს ტოვებენ


რფ-ის საგარეო საქმეთა მინისტრის მოადგილის სერგეი ვერშინინის განცხადებით, სოჭში მიღწეული რუსულ-თურქული შეთანხმება პრაქტიკაში ხორციელდება და ქურთული დანაყოფები გადიან მითითებული ტერიტორიებიდან.


აქვე აღსანიშნავია, რომ რუსეთის თავდაცვის სამინისტრო სირიაში დამატებით ერთ ბატალიონს (276 სამხედრო მოსამსახურე) და 33 ერთეულ მსუბუქ შეიარაღებულ ტექნიკას გზავნის, სამხედრო პოლიციის პირადი შემადგენლობის გასაძლიერებლად. დამატებით აღჭურვილობაში შევა აგრეთვე უპილოტო საფრენი აპარატები.


რუსეთის პირობა სირიიდან ჯარების გაყვანის თაობაზე


„რუსი სამხედროები სირიაში იურიდიულ საფუძველზე ლეგიტიმურად იმყოფებიან, მაგრამ როგორც კი მოხდება პოლიტიკური შეთანხმება, ამ სახელმწიფოს ტერიტორიას ყველა უცხო ძალა დატოვებს. მოსკოვი და დამასკო ამ პოზიციას ერთობლივად იზიარებენ და გრძელვადიან პერსპექტივაში ეს მიზანია პრიორიტეტული. რაც შეეხება აშშ-ის ყოფნას სირიაში, მათი რამდენიმე ასეულის დატოვება ამ ქვეყნის აღმოსავლეთში, სრულიად არალეგიტიმურია“ - განაცხადა პუტინის პრესსპიკერმა დიმიტრი პესკოვმა.


სომხეთის პრემიერი: ჩვენ ვაგრძელებთ ჰუმანიტარულ მისიას სირიაში


„მოხარული ვარ აღვნიშნო, რომ სოჭში მიღწეული რუსულ-თურქული შეთანხმებები სირიის შესახებ პოზიტიურ გავლენას ახდენს სირიელი სომხების უსაფრთხოებაზე. ამ თემაზე მე მანამე საუბარი მქონდა პრეზიდენტ ვლადიმირ პუტინთან. ეს ხაზს უსვამს რუსულ-სომხური ურთიერთობების სტრატეგიულ მოკავშირეობას. ვაგრძელებთ ჰუმანიტარულ მისიას და სამოქალაქო პირების დახმარებას სირიაში“, - განაცხადა ნიკოლ ფაშინიანმა.


სირიაში ეთნიკური სომხების მნიშვნელოვანი რაოდენობა ალეპოში, ქამიშლიში, დამასკოში, ლატაკიაში, ალ-აჰასაქაში, თელ-აბიადში, რაქასა და დეირ-ეზ-ზორში ცხოვრობს.


სირიის არმია სტრატეგიულ მაგისტრალს თითქმის სრულად აკონტროლებს


სირიის არაბული არმიამ (Syrian Arab Army – SAA) თითქმის სრული კონტროლი დაამყარა ალეპოსა და ალ-ჰასაქას დამაკავშირებელ სტრატეგიულ ავტომაგისტრალზე, რომელიც ჩრდილოეთ სირიაში (დასავლეთ-აღმოსავლეთის მიმართულებით) მდებარეობს. შეიარაღებული დანაყოფები, ქალაქ რაქასა და ალ-მალიქიას გარდა, გზატკეცილის გასწვრივ 60 კმ. სიგრძის ზოლზე, ყველა მთავარ წერტილზე არიან განლაგებულნი.


ამასთან სავარაუდოა, რომ უახლოეს მომავალში სირიის არმია ალ-მალიქიაზე კონტროლის დამყარებას შეძლებს, რაც იმის მანიშნებელია, რომ გააკონტროლებენ ერაყ-სირიის ახალ სასაზღვრო გადასასვლელს.


ბოლო რამდენიმე დღის მანძილზე ასადის ჯარებმა უბრძოლველად დაიკავეს ქურთისტანის რეგიონის უამრავი ქალაქი და დასახლება, მათ შორის ალ-თაბქა, მანბიჯი, ქობანი და ა.შ.


ხუთშაბათს, 17 ოქტომბერს, სირიის დანაყოფებმა თურქეთის საზღვრამდე მიაღწიეს.


ავტორი: რატი ერისთავი, M2B-ს ანალიტიკოსი


სხვა სიახლეები