• Ƀ/$

ლავროვი სამხრეთკავკასიურ ლაბირინთებში გზას ადვილად იკვლევს

11 ნოემბერი 17:26 | ანალიტიკა

სომხეთის პრემიერმა ნიკოლ ფაშინიანმა რუსეთის საგარეო მინისტრის სერგეი ლავროვის ვიზიტისას ერევანში განაცხადა, რომ სომხეთის რევოლუციის შემდეგ განხორციელებულმა ცვლილებებმა, რუსულ-სომხურ ურთიერთობებს ახალი დინამიკა შესძინა.

„უკვე არაერთხელ შევხვდი რუსეთის პრეზიდენტს და პრემიერ-მინისტრს. გვაქვს შეთანხმება, რომ მომავალ წელს ვლადიმირ პუტინი ოფიციალური ვიზიტი ეწვევა სომხეთს. გარდა ამისა, 1–ელ ოქტომბერს ერევანში ჩატარებული „ევრაზიული კავშირის“ უმაღლესი ეკონომიკური საბჭოს სხდომა მისი მასშტაბებით იყო უპრეცედენტო მოვლენა. მოხარული ვარ, რომ სომხეთის თავმჯდომარეობის დროს ხელი მოეწერა შეთანხმებებს სერბეთთან და სინგაპურთან. ძალაში შევიდა თავისუფალი ვაჭრობის შესახებ ხელშეკრულება ირანის ისლამურ რესპუბლიკასთან და ჩინეთის სახალხო რესპუბლიკასთან და ამ ფონზე ჩვენი ეკონომიკური ურთიერთობები წარმატებით ვითარდება“, - განაცხადა ფაშინიანმა.


სომხეთის პრემიერმა აქვე ხაზი გაუსვა ორ სახელმწიფოს შორის არსებულ სავაჭრო და ეკონომიკური ურთიერთობების წარმატებულ განვითარებას.


„ჩვენ იმედი გვაქვს, რომ წელს ვაჭრობის მოცულობა $2 მლრდ იქნება და ეს ძალიან სერიოზული მაჩვენებელია. აღნიშნული ქმნის კარგ წინაპირობებს ჩვენი სამოკავშირეო და პარტნიორული ურთიერთობების შემდგომი განვითარებისთვის. დარწმუნებული ვარ, თქვენი ვიზიტი (ლავროვის. – რედ.) ახალ სტიმულს მისცემს აღნიშნულს. მე ძალიან ოპტიმისტურად ვუყურებ ამ ყოველივეს“, - განაცხადა ფაშინიანმა.


თავის მხრივ, რუსეთის საგარეო საქმეთა მინისტრმა სერგეი ლავროვმა ხაზი გაუსვა სომხეთისა და რუსეთის სხვადასხვა უწყებებს შორის მჭიდრო კონტაქტების არსებობას და იგი მოხარულია სავაჭრო ბრუნვის ზრდის ტენდენციებით.


„რუსეთი სომხეთის წამყვანი პარტნიორი და პირველი ინვესტორია მის ეკონომიკაში. ჩვენ მჭიდრო კონტაქტები გვაქვს არამხოლოდ ეკონომიკურ ასპექტში, არამედ სხვა უწყებების დონეზეც. ახლახანს სომხეთში ვიზიტით იმყოფებოდა რუსეთის თავდაცვის მინისტრი, ჯანდაცვის მინისტრი და სახელმწიფო სათათბიროს თავმჯდომარე. ჩვენთვის პრიორიტეტულია სომხეთთან თანამშრომლობა „ევრაზიული კავშირის“, „კუხოს“ და დსთ-ის ფარგლებში. მთავრობათშორისი კომისიები ემზადებიან მომდევნო წლის პირველ ნახევარში, ერევანში გასამართი სამუშაო შეხვედრებისთვის. აგრეთვე გაიმართება რუსულ-სომხური ინტერრეგიონული ფორუმი“, - განაცხადა ლავროვმა.


რუსეთის საგარეო უწყების ხელმძღვანელმა დამატებით აღნიშნა, რომ სომხეთის შიგნით განხორციელებული ცვლილებები ხელს არ უშლის ორმხრივი ურთიერთობების უწყვეტობას, სამოკავშირეო და სტრატეგიულ პარტნიორობას ყველა სფეროში.


ლავროვი: „ყარაბაღელი ხალხის თანხმობის გარეშე რაიმე შეთანხმების მიღწევა შეუძლებელი იქნება“


ყარაბაღის კონფლიქტის მოგვარების პროცესში დაცული უნდა იყოს ინტერესთა ბალანსი. ამის შესახებ რუსეთის მთავარმა დიპლომატმა განაცხადა.


მისივე თქმით, მხარეებს შორის უნდა შედგეს კოორდინაცია და მათ თავად განსაზღვრონ მოლაპარაკებების მხარეთა შემადგენლობა. აქვე ლავროვმა გაიხსენა, რომ ადრეულ ეტაპზე (საომარი მოქმედებების შეწყვეტის შემდეგ. – რედ) „მთიანი ყარაბაღი“, როგორც მხარე, მოლაპარაკებებში იღებდა მონაწილეობას, მაგრამ „რაღაც მომენტში“ სომხეთის ყოფილმა პრეზიდენტებმა (იგულისხმება რობერტ ქოჩარიანი. – რედ) გადაწყვიტეს, რომ ოფიციალურ ერევანს თავად უნდა წარედგინა „ყარაბაღის ინტერესები“.


„ჩვენ, როგორც თანათავმჯდომარეებს, მხოლოდ იმის უზრუნველყოფა შეგვიძლია, რომ პროცესი ზოგადი შეთანხმების სიახლოვეს მიმდინარეობდეს. მთიანი ყარაბაღის მოსახლეობის თანხმობის გარეშე რაიმე შეთანხმების მიღწევა შეუძლებელია. სომხეთი უბრალოდ არ მოაწერს ამას ხელს“, - განაცხადა ლავროვმა.


მისი თქმით, მხარეებს შორის აუცილებლად უნდა განიხილებოდეს ტერიტორიული მთლიანობის დაცვის პრინციპი, ხალხთა თვითგამორკვევის უფლება და კონფლიქტის მშვიდობიანი მოგვარება. დანარჩენი კი მოლაპარაკებების საკითხია.


ლავროვმა სომხეთის საგარეო საქმეთა მინისტრთან ზოჰრაბ მნაცაკანიანთან შეხვედრისას განაცხადა, რომ თავის მხრივ, რუსეთი მზადაა კვლავაც აქტიური შუამავლის როლი შეასრულოს მთიანი ყარაბაღის კონფლიქტის მოსაგვარებლად არსებულ სხვადასხვა ფორმატებში, იგულისხმება, როგორც ეუთოს „მინსკის ჯგუფი“, აგრეთვე სახელმწიფოთაშორისი პლატფორმა: „რუსეთი-სომხეთი-აზერბაიჯანი“.


ოფიციალური ბაქო მაინც ოპტიმისტურადაა განწყობილი


სომხეთის და აზერბაიჯანის საგარეო საქმეთა მინისტრების შემდეგი შეხვედრა დეკემბრის დასაწყისში ბრატისლავაში შედგება. აღნიშნულის შესახებ აზერბაიჯანის საგარეო უწყების ხელმძღვანელმა ელმარ მამადიაროვმა განაცხადა. დაგეგმილი შეხვედრა ეუთოს მინისტერიალის ფარგლებში გაიმართება.


„ჩვენ დაუყონებლივ ვპასუხობთ სომხეთის საგარეო საქმეთა სამინისტროს ნებისმიერ განცხადებას. რთულია მათი პოლიტიკის განსაზღვრა მთიანი ყარაბაღის კონფლიქტის დარეგულრიებასთან დაკავშირებით. ზოგადად მოლაპარაკებების პროცესში გარკვეული წინსვლა არის, მაგრამ მხოლოდ საუბრის დონეზე. ჩვენ გვინდა კონკრეტულ საკითხებზე განხილვის დაწყება. ბრატისლავაში გაირკვევა არის თუ რა მზად სომხეთი საკითხებზე სასაუბროდ, როდესაც დოკუმენტები მოლაპარაკებების მაგიდაზე იდება“ - აღნიშნა მამადიაროვმა.


მთიანი ყარაბაღის კონფლიქტი


ყარაბაღის ირგვლივ ეთნიკური და ტერიტორიული დაპირისპირება საბჭოთა კავშირის შემადგენლობაში მყოფ აზერბაიჯანსა და სომხეთს შორის, მის დაშლამდე, 1988 წელს დაიწყო. სიტუაცია განსაკუთრებით გამწვავდა 1991 წელს, როდესაც ეთნიკურად სომხებით დასახლებულმა აზერბაიჯანის ტერიტორიამ დამოუკიდებლობა გამოაცხადა. 1994 წელს აზერბაიჯანმა, სომხეთმა და ე.წ. მთიანმა ყარაბაღმა, რუსეთის შუამდგომლობით, ხელი მოაწერეს „ბიშკეკის პროტოკოლს“ ცეცხლის შეწყვეტის შესახებ. აღნიშნულმა საომარი მოქმედებები ვერ შეაჩერა და ორმხრივი ცეცხლი პერიოდულად მიმდინარეობს. უკანასკნელად სიტუაცია განსაკუთრებით 2016 წელს, ოთხდღიანი ომის დროს გამწვავდა.


ლავროვი: „რუსეთი მზადაა საკუთარი წვლილი შეიტანოს სომხეთსა და თურქეთს შორის ურთიერთობების ნორმალიზების პროცესში“


„ჩვენ გვსურს მეზობელ სახელმწიფოებთან ნორმალური ურთიერთობები, ეს ეხება „კუხოს“, დსთ-ის, აღმოსავლეთ ევროპის ქვეყნებს, ასევე ირანსა და თურქეთს. ამიტომ ყველაფერს გავაკეთებთ იმისთვის, რომ მოგვარდეს თურქეთსა და სომხეთს შორის არსებული ურთიერთობები. 2009 წელს აქტიური წვლილი შევიტანეთ ე.წ. ციურიხის პროტოკოლების დასკვნაში. სამწუხაროდ ყველამ იცის ამ პროტოკოლების ბედი, მაგრამ ვაგრძელებთ მუშაობას. საკითხის წამოსაწევად საჭიროა ორივე მხარის ინტერესის არსებობა, რათა ხელი შევუწყოთ სომხურ-თურქული ურთიერთობის ნორმალიზებას. მთელი ჩვენი პოლიტიკა მიზნად ისახავს მშვიდობის, თანაარსებობის და ურთიერთსასარგებლო თანამშრომლობის დამყარებას“, - განაცხადა ლავროვმა.


სომხეთში არსებული ბიოლაბორატორიების შესახებ


ერევანმა და მოსკოვმა დაასრულეს მოლაპარაკებები სომხეთში არსებულ ბიოლოგიურ ლაბორატორიებში რუსი სპეციალისტების დაშვებასთან დაკავშირებით. ამის შესახებ სომხეთისა და რუსეთის საგარეო საქმეთა მინისტრებმა განაცხადეს.


ლავროვის თქმით, პროექტი დოკუმენტის სახით არის გამზადებული და უახლოეს მომავალში გაფორმდება მემორანდუმი, რომელიც მნიშვნელოვან გავლენას მოახდენს ბიოუსაფრთხოების სფეროში ურთიერთქმედებაზე. აქვე მან დაამატა, რომ ხელმოწერის გარდა, მემორანდუმმა უნდა უზრუნველყოს საქმიანობის პრაქტიკული განხორციელება.


ლავროვმა აშშ-ც არ დაივიწყა


„მე არ მაქვს დრო, მივყვე ამერიკული პოლიტიკის მუდმივად ცვლად ზიგზაგებს. მათი გადაწყვეტილება განალაგონ შეიარაღებული ძალები სირიის ჩრდილოეთში, სანავთობე საბადოების რაიონებში, უკანონოა და ადგილობრივი საზოგადოებისთვის დადებითის მომტანი არ იქნება. აქტიურად ვუჭერთ მხარს სირიის სახელისუფლებლო არმიას, რათა მათ რაც შეიძლება მალე აღადგინონ კონტროლი ქვეყნის სრულ ტერიტორიაზე. მხოლოდ აღნიშნული აღკვეთს ტერორიზმის ყველა გამოვლინებას და პოლიტიკურ შეთანხმებებთან დაკავშირებული ყველა საკითხის გადაჭრას“, - აღნიშნა ლავროვმა.


აქვე რუსეთის საგარეო საქმეთა მინისტრი სომხეთის ხელნაწერთა ინსტიტუტში, „მატენადარანში“, სომხეთის უნივერსიტეტების სტუდენტებს შეხვდა, სადაც ოკუპირებულ აფხაზეთზე და ცხინვალზეც ისაუბრა.


ავტორი: რატი ერისთავი, M2B-ს ანალიტიკოსი.


სხვა სიახლეები