• Ƀ/$

ანალიტიკოსები: იენის წელი დადგა

5 მარტი 14:59, 2018 წელი | ანალიტიკა

„BNP პარიბასში“ ამბობენ, რომ ეს „იენის წელიწადია“, „მორგან სტენლიში“ თვლიან, რომ „ამომავალი იენის მიწას მივადექით“. „სითი“ დოლარი-იენის წყვილზე არ მალავს, რომ გაყიდვას იწყებს.

მათ მსგავსად, ბევრი ბანკი და ფინანსური გაერთიანება იენს, სხვა ვალუტებთან მიმართებით, უპირატესობას ანიჭებს.


რა თქმა უნდა, ანალიტიკოსებიც სულ უფრო ხშირად ამბობენ, რომ იენი გამყარებას აპირებს. ამას ბევრი ფაქტორი უწყობს ხელს - ტრადიციულად, იაპონური ვალუტა რისკებისგან თავშესაფარი აქტივია. ახლახანს კი იაპონიის ბანკმა ეკონომიკის სტიმულირების პროგრამა მცირედით, მაგრამ მაინც შეკვეცა, რითაც მიანიშნა, რომ ხელსაყრელ სიტუაციაში იგივეს მომავალშიც გააგრძელებს.


მეორე მხრივ, მყარი იენი იმპორტს აიაფებს და ექსპორტიდან მოგებას „ჭამს“. მის გამყარებას შეუძლია, იაპონიის ბანკის მცდელობა, გაზარდოს ფასები და ამის კვალობაზე, შეძლოს დეფლაციის ხანგრძლივი პერიოდის დასრულება, წყალში გადაყაროს.


და მაინც, ანალიტიკოსები ირწმუნებიან, რომ იაპონიის ბანკმა ამოწურა (ან თითქმის ამოწურა) დეფლაციასთან და იენის ზრდასთან ბრძოლის მის ხელთ არსებული საშუალებები. იენის ზრდას კი, იაპონიის ეკონომიკის სწრაფი ზრდა და ბიუჯეტის უზარმაზარი პროფიციტი განაპირობებს.


„იაპონურ იენს აქვს იმის უნარი, რომ G-10 ვალუტებს შორის საუკეთესო შედეგები ჰქონდეს. იაპონიის ბანკი ჯერჯერობით მტრედის (რბილ) პოზიციას ინარჩუნებს, მაგრამ ეს ნიშნავს, რომ მისი შემდგომი ნაბიჯი ქორული (გაბედული) იქნება. მეორეც, იაპონური იენი მსოფლიოში ერთ-ერთი ყველაზე იაფია. და მესამეც, ფინანსურ ბაზარზე გაურკვევლობის დაბრუნების შემთხვევაში, იენი დამატებით ბიძგს მიიღებს“, - ამბობს „BNP პარიბასის“ აქტივების ხელმძღვანელის მოადგილე მომჩილ პოჟარლიევი.


ცნობისათვის, G-10 ვალუტების სიაში ევროს, იენის, სტერლინგის, შვეიცარიული ფრანკის, შვედური კრონას და ნორვეგიული კრონის გარდა, ამერიკული, კანადური, ავსტრალიური და ახალზელანდიური დოლარები შედიან.


ამ ყველაფრის მიუხედავად, სავალუტო ბაზრის ინვესტორები ჯერჯერობით იენზე ისევ მოკლე პოზიციებს (გაყიდვა) ხსნიან. და ეს იმის მიუხედავად, რომ თებერვალში ერთი დლარის ფასი 105.5 იენამდე შემცირდა. არადა, გასული წლის ბოლოს, ამავე წყვილში ფასი 114.5 იენამდე იყო გაზრდილი.



იაპონიის ფინანსური ფიუჩერსების ასოციაციის ყოველთვიური ანგარიშით, დოლარი-იენის წყვილზე, გრძელი პოზიციების (ყიდვა) ჯამური მოცულობა იანვრის ბოლოს 3.009 ტრლნ იენს (28.09 მლრდ დოლარს) აღწევდა. ეს კი 2015 წლის იანვრის შემდეგ უმაღლესი მაჩვენებელია. შედარებისთვის, მოკლე პოზიციების ჯამური მოცულობა 922 მლრდ იენს შეადგენს. მაგრამ თუ ანალიტიკოსები არ ცდებიან, მაშინ ბაზარს ძლიერი რყევა ელის, რომელიც დოლარი-იენის წყვილის ფასს 100 იენამდე ჩამოიყვანს.


გრძელი დოლარი და მოკლე იენი


დოლარი-იენის წყვილზე ასეთი ცალმხრივი პოზიციონირება, დოლარისთვის დიდი რისკის შემცველია, რადგან იენის მდგრად ზრდას, ინვესტორთა მიერ წამგებიანი პოზიციების დახურვის და იენის მხარეს გადასვლის გამოწვევა შეუძლია. ასეთი რამ 2016 წლის დასაწყისში დაფიქსირდა, როცა ინვესტორებმა სწრაფად დახურეს იენზე მოკლე პოზიციები და გრძელ პოზიციებზე გადაინაცვლეს. ამას მოჰყვა ის, რომ წყვილის ფასი 120.00-დან 99.00 იენამდე ჩამოვიდა.


„მორგან სტენლის“ ანალიტიკოსი შექმნილ სიტუაციას 1960-იან წლებში დაფიქსირებულ შემთხვევას ადარებს, როცა აშშ-ის ფისკალური ექსპანსიის, შრომის ბაზრის გაძლიერების და კერძო სექტორში ინვესტიციების ზრდის ფონზე, საგარეო დისბალანსი გაიზარდა. ამ ყველაფერს მაშინ ეგრეთ წოდებული ბრეტონ ვუდსის სისტემის რღვევა მოჰყვა. მსგავს სიტუაციაში, ამერიკული დოლარის დასუსტების გამოწვევა შეუძლია.


იაპონიის ბანკის მტრედული პოზიცია


ბევრი ანალიტიკოსი ვარაუდობს, რომ უახლოეს თვეებში დოლარი-იენის წყვილის ფასი 100-105 იენის ფარგლებში მოექცევა. ეს კი ეწინააღმდეგება ექსპორტზე ორიენტირებული იაპონიის ეკონომიკის ინტერესებს. თანაც იენის გამყარებას, ინფლაციის შემცირების გამოწვევა შეუძლია. ყოველივე დიდი დარტყმა იქნება იაპონიის ბანკისთვის, რომელიც ინფლაციის მიზნობრივ 2%-იან დონეს ვერაფრით უახლოვდება.


ბანკის მმართველი ჰარუჰიკო კუროდა ინვესტორებს არწმუნებს, რომ ბანკის მონტარული პოლიტიკის გამკაცრება არ იგეგმება. ასეთი ღია პოზიცია მის პრინციპებს ეწინააღმდეგება, თუმცა შექმნილმა რთულმა სიტუაციამ მას სხვა გამოსავალი არ დაუტოვა.


მაგრამ აშკარაა, რომ სავალუტო ბაზარზე იაპონიის ბანკის გავლენა სულ უფრო მცირდება. შესაბამისად, კუროდას ამგვარ განცხადებებს მხოლოდ დროებითი შემაკავებლის როლის შესრულება თუ შეუძლია.


ცნობისათვის, მას შემდეგ, რაც 2012 წელს ქვეყნის პრემიერ მინისტრად შინზო აბე აირჩიეს, მისგან მონეტარული პოლიტიკის რადიკალური შერბილების მოლოდინში, იენი ზედიზედ რვა თვის განმავლობაში სუსტდებოდა. იენის დასუსტება 2014 წელს ახალი ძალით განახლდა, მას შემდეგ, რაც მთავრობამ რაოდენობრივი შემსუბუქების (QE) მეორე ეტაპი დაიწყო. მონტარული პოლიტიკის ახალი ეტაპის გამოცხადებას (2016 წლის სექტემბერი) კი იენის უმნშვნლო დასუსტება მოჰყვა. უფრო მეტიც, მისი ვარდნა მალე შეჩერდა და იაპონურმა ვალუტამ თანდათან თითქმის სრულად აღიდგინა დანაკარგები.



ახლახანს კი, მას შემდეგ, რაც კუროდა კვლავ ბანკის მმართველად დარჩა და მან განაცხადა, რომ რბილ მონეტარულ პოლიტიკას გააგრძელებს, ინვესტორებს ამისთვის ყურადღება თითქმის არც კი მიუქცევიათ. UBS-ის საინვესტიციო ოფისის მთავარი იაპონელი ეკონომისტი დაიძუ აოკი ამბობს, რომ ბაზარი იაპონიის ბანკისგან, მონეტარული პოლიტიკის რადიკალური ცვლილების მოლოდინშია. ყოველ შემთხვევაში, ის თვლის, რომ მონეტარული პოლიტიკის შემდგომი შერბილების შემთხვევაშიც, ეს პროცესი დიდხანს მაინც აღარ გასტანს და ადრე თუ გვიან, აუცილებლად დასრულდება.


სხვა სიახლეები