• Ƀ/$

რთველი - ქართული უცვლელი ტრადიცია

10 სექტემბერი 15:39 | კომპანიები

შესაძლოა საქართველოში საუკუნეების მანძილზე უამრავი რამ შეიცვალა, მაგრამ არსებობს რაღაც, რაც 8000 წელია, უწყვეტად გრძელდება: საქართველო წელს ყურძნის კიდევ ერთ მოსავალს მოიწევს. ჩვენთან ხომ შემოდგომის დადგომა, ტრადიციულად, რთველის დასაწყისს ნიშნავს. კახეთში ყურძენი მზის თბილი სხივებით კიდევ რამდენიმე დღე დატკბება. 15 სექტემბრიდან კი მთელი კახეთი რთველის გიჟურ ფერხულში ჩაებმება. 

ტრადიციული ქართული რთველისთვის მშრალი და თბილი ამინდებია საჭირო და, კიდევ, რთველში გამოცდილი ხალხი: ასეთმა ხალხმა მუშაობაც თავდაუზოგავი იცის და შემდეგ - კარგი მოლხენაც არ ეშლება.


უშუალოდ ყურძნის კრეფამდე ჯერ ქვევრები და ის ჭურჭელი ირეცხება, სადაც ყურძენი ხვდება, წესრიგდება მარნები და საწნახელები. გამოცდილმა მეღვინეებმა იციან: ყურძენი დიდხანს უნდა მწიფდეს მზის გულზე. აკი, კარგ ღვინოზეც ასე ამბობენ ხოლმე: ამ ღვინოში ბევრი მზეაო.  


8000 მოსავლის წინ


ანტიკური მსოფლიოს თითქმის ყველა ქვეყანას, რომელიც ღვინოს აყენებდა, ჰყავს ღვინის მფარველი ღვთაება თავიანთ მითოლოგიაში. ამ მხრივ გამონაკლისი არც ქართული მითოლოგიაა. ჩვენს წინაპრებს მტკიცედ სჯეროდათ, რომ კარგ მოსავალს ვენახისა და ღვინის მფარველი ღმერთი, აგუნა მფარველობდა. როგორც ჩანს, აგუნა ქართულ მითოლოგიაში ერთ-ერთ საპატიო ადგილს იკავებდა, რადგანაც მისი საპატივსაცემო რიტუალები საშემოდგომოდ და საახალწლოდ ეწყობოდა.


ამბობენ, რომ ჩვენი წინაპრები რთველის დაწყების წინ აგუნას მსხვერპლსაც სწირავდნენ და თხას ან ცხვარს მამალთან ერთად აუცილებლად დაკლავდნენ. ოჯახის უფროსი რთველის დილას ვენახში ჩადიოდა და კოცონს ანთებდა. რთველის სხვა წევრები კი მას კერძებით, ღვინითა და პურით უერთდებოდნენ, დაილოცებოდნენ, შემდეგ კი ყურძნის კრეფაც იწყებოდა.


ეს ნამდვილი შემოდგომის დღესასწაული იყო: ხალისიანი გადაძახილი ტალავრებს შორის; ქართული მრავალხმიანი სიმღერა კრეფისა და დაწურვის დროს. პროცესი რამდენიმე კვირის მანძილზე მიმდინარეობდა. ნელ-ნელა კახეთს ქართლი, იმერეთი, რაჭა-ლეჩხუმი, აჭარა, გურია და სამეგრელოც უერთდებოდა. საქართველოში რთველი დეკემბრამდეც კი გრძელდებოდა, მაგალითად, გურიაში.  


რთველი 2020 იწყება


საქართველო ღვინის ქვეყანა რომ არის, ეს უკვე მთელმა მსოფლიომ გაიგო. სექტემბრის შუა რიცხვებიდან ღვინის სამშობლო კიდევ ერთი რთველისთვის ემზადება. ქართული ღვინის კომპანიებში ტრადიციულად რთველისთვის მოსამზადებელი სამუშაოებია გაჩაღებული: ქვევრების, ცისტერნების, კასრებისა და ბოთლების მომზადება; საწნახელების გასუფთავება; პერსონალის მობილიზება და სხვა უამრავი დეტალი, რასაც ღვინის დაყენების თანამედროვე ტექნოლოგიებიც ითვალისწინებს.


ამ მხრივ გამონაკლისი არც „მეღვინეობა ჩელთია“. 100 წლის წინ დაწყებული მეღვინეობის ტრადიცია ოჯახმა 2001 წელს გააცოცხლა და პირველი ღვინო 2007 წელს დაწურა.


ოჯახური ბიზნესი ორიენტირებულია არა ღვინის რაოდენობაზე, არამედ - მის ხარისხზე. ამას ის უამრავი საერთაშორისო ჯილდოც ადასტურებს, რომელიც „ჩელთის“ დღემდე აქვს მიღებული: მსოფლიოს საუკეთესო ღვინის ოცეულში დასახელება; Decanter-ის, Mundus Vini-ის, Berliner Wein Trophy-ის ჯილდოები და სხვა მრავალი აღიარება კომპანიამ უკანასკნელი 10 წლის მანძილზე სწრაფად მოიპოვა.


80 ჰექტარზე გაშენებული ვენახებიდან მოკრეფილი ყურძენი წელს როგორც ქვევრებში, ასევე - მუხის კასრებში დაიწურება და დაძველდება.


როგორც „ჩელთიში“ ამბობენ, ღვინის ხარისხს, პირველ რიგში, ვენახების ადგილმდებარეობა განსაზღვრავს: კავკასიონის ქედის ძირში გაშლილი ველი მდინარე ჩელთისთან ერთად უნიკალურ მიკროზონას ქმნის. ეს კი განაპირობებს ტემპერატურის მკვეთრ - სიცხისა და სიცივის - ცვლილებას, რომელიც ღვინის სიტკბო-სიმჟავის იდეალურ ბალანსს ქმნის.


გარდა ამისა, „ჩელთის“ ვენახები, საწარმო და მარნები ერთ ტერიტორიაზე ისეა განთავსებული, რომ დაკრეფილი ყურძენი მზის გულზე, მაქსიმუმ 15 წუთს გაჩერდეს და არ დაკარგოს ის უნიკალური თვისებები, რაც მან მთელი ზაფხულის განმავლობაში მოიპოვა.


დაკრეფიდან 15 წუთში ყურძენი საწნახელში გადადის და იწურება. რთველი ყოველ დილით, გამთენიისას, დილის 4 საათზე, თითქმის, სიბნელეში იწყება. „ჩელთის“ გამოცდილი მეღვინეები ამოწმებენ მარცვლების ტემპერატურასაც: კრეფა მხოლოდ მაშინაა ნებადართული, თუკი მარცვლები გრილია. ამ შემთხვევაში რთველის მთელი გუნდი ერთმანეთს რადიოგადამცემებით უკავშირდება და ყურძნის კრეფაც აქედან იწყება.


წელს საქართველო კიდევ ერთ რთველს ჩაატარებს. როგორც ისტორიკოსები ამბობენ, ქვეყანაში ყურძნის სულ 8000 მოსავალი მოვიდა. 2020-ში ამ რიცხვს კიდევ ერთი შეემატება და ქართული ღვინის დაწურვის ტრადიციაც ასე უწყვეტი ციკლით გაგრძელდება.


 


 


სხვა სიახლეები