იაშვილის სახელობის ბავშვთა ცენტრალური საავადმყოფოს სამედიცინო დირექტორის, პროფესორ ივანე ჩხაიძის ინფორმაციით, წელს საქართველოში დაახლოებით 200 ათასი დოზა უფასო, 100%-ით განახლებული გრიპის ვაქცინის შემოტანა იგეგმება, რომელიც 3-კომპონენტიანია და მოიცავს 2 „ა“ ტიპის (მისურის და დარვინის შტამები) და 1 „ბე“ ტიპის (ტოკიოს შტამი) კომპონენტს.როგორც ივანე ჩხაიძემ აღნიშნა, გრიპის აქტიურობის პიკს დეკემბრის ბოლოსა და იანვრის დასაწყისში უნდა ველოდოთ.„მოლოდინი გვაქვს, რომ წლევანდელი სეზონი იქნება იმ სტატისტიკის ფარგლებში, რაზეც მრავალწლიანი მონაცემები მიუთითებს. ნოემბერში დაიწყება გრიპის შემთხვევების მატება, ხოლო დეკემბრის ბოლო და იანვრის დასაწყისი შესაძლოა, იყოს გრიპის აქტიურობის პიკი.სტატისტიკის თანახმად, 2026 წლის სეზონი ნაკლებად აქტიურია გასული 2 წელთან შედარებით - ნაკლებია მიმართვიანობა პირველადი ჯანდაცვის რგოლში, ასევე შემცირებულია ჰოსპიტალიზაციის მაჩვენებელი.რაც შეეხება იმას, თუ რა ტიპის ვირუსები ცირკულირებს. თუ დაავადებათა კონტროლის ეროვნული ცენტრის სტატისტიკას დავეყრდნობით, ყველაზე მეტი წილი მოდის რინოვირუსზე, ლაბორატორიულად დადასტურებული შემთხვევების 60% რინოვირუსით არის განპირობებული. ეს ნიშნავს, რომ მიმართვიანობა ფოკუსირებულია პირველად ჯანდაცვაზე და არა სტაციონარზე. ასევე ფიქსირდება იმ ტიპის ვირუსების მომატებული რაოდენობა, რაც მსუბუქი და საშუალო მიმდინარეობის დაავადებას იწვევს. ეს არის - ე.წ. ძველი კორონავირუსი, პარაგრიპი, ადენოვირუსი. ბოლო კვირების განმავლობაში, სტაბილურად ფიქსირდება კორონავირუსის შემთხვევებიც.ერთადერთი ქვეყანა სადაც ფიქსირდება გრიპის ადრეული აფეთქება და გრიპის ვირუსის ადრეული დასაწყისი, ეს იაპონიაა. გრიპის ვირუსი აგვისტოში დაფიქსირდა, რაც იმაზე მიუთითებს, რომ მიმდინარე სეზონი იქ გამორჩეულია. ამას, არანაირი გავლენა არ გააჩნია საქართველოზე არც პროგნოზულად და არც რეალური ზემოქმედების თვალსაზრისით. რადგან ქვეყანაში გრიპის შემთხვევები არ არის მომატებული და არც მნიშვნელოვანი ზეგავლენის მოხდენა არ შეუძლია, მოლოდინი გვაქვს, რომ გრიპის სეზონი წელს სტანდარტულად იქნება ისეთივე, როგორიც წინა წლებში იყო. ჩვენთან, ნოემბრიდან იწყება გრიპის გავრცელება. ოქტომბრის ბოლოს, ნოემბრის დასაწყისი ითვლება ვაქცინაციის იდეალურ პერიოდად. განსაკუთრებით ეს ეხება ე.წ. რისკ ჯგუფებს ( 65 წლის და უფროსი ასაკის პირები, გულ-სისხლძარღვთა სისტემის მძიმე დაავადებები, 2 წლამდე ასაკის ბავშვები, სამედიცინო პერსონალი და სხვა პირები).როგორც წესი, ვაქცინა შემოდის ოქტომბრის თვეში და იგეგმება დაახლოებით 200 ათასი დოზა უფასო ვაქცინის შემოტანა, რაც ქვეყნისთვის სავსებით საკმარისია“, - აღნიშნა ივანე ჩხაიძემ.ამასთან, განმარტა, თუ რატომ არის საჭირო გრიპის ვაქცინა ყოველ წელს.„მოცირკულირე გრიპის შტამები ყოველ წელს განსხვავებულია. გასულ წელს „ბე“ ტიპის გრიპის ვირუსი სჭარბობდა, 2 წლის უკან „ა“ ტიპის. გრიპის ვაქცინა არ განაპირობებს 1-წლიან დაცვას. გრიპის ვაქცინას დაცვის უნარი 6-8 თვის განმავლობაში აქვს საუკეთესო შემთხვევაში. წელს, ვაქცინის შემადგენლობა 100%-ით განახლებულია. 3-კომპონენტიანი ვაქცინა ნიშნავს, რომ ჩვენ წელს გვექნება შესაძლებლობა მოსახლეობას შევთავაზოთ გრიპის საწინააღმდეგო დაცვა და ამ ვაქცინაში შევა 2 „ა“ ტიპის ვირუსის საწინააღმდეგო ვაქცინა და ერთი „ბე“ ტიპის ვირუსის საწინააღმდეგო ვაქცინა.ასევე უნდა აღინიშნოს, რომ გრიპის საწინააღმდეგო სეზონური ვაქცინის ძირითად კომპონენტებს წარმოადგენს „ა“ გრიპის მისურის შტამი, ა ტიპის დარვინის შტამი და ტოკიოს შტამი“, - აღნიშნა ივანე ჩხაიძემ.Ipn.ge

რუსი ჩინოვნიკები მალავენ ირკუტსკის რეგიონში ფილტვის ჭირის მასობრივ აფეთქებას, რომელმაც უკვე იმსხვერპლა ერთი ადამიანი და კარანტინში მოათავსა 189 ადამიანი, - ამის შესახებ The Sun წერს.აღსანიშნავია, რომ ირკუტსკის ოლქის გუბერნატორმა იგორ კობზევმა უარი თქვა ფილტვის ჭირის აფეთქების საჯაროდ განხილვაზე და მხოლოდ „საშიში ინფექციური დაავადების“ გავრცელება ახსენა, რეგიონში მასობრივი ღონისძიებები კი გააუქმა. ამასობაში, ირკუტსკის რეგიონში ანტიბიოტიკების მარაგი უკვე ამოიწურა, რადგან შეშინებულმა მოსახლეობამ აფთიაქებს მიაშურა.რუსული მედია იუწყება, რომ ირკუტსკის ჭირის საწინააღმდეგო კვლევითი ინსტიტუტის სპეციალისტი, 28 წლის დარია შიპილოვა, ფილტვის ჭირით გარდაიცვალა. წინასწარი ინფორმაციით, მას ეს დაავადება რუსეთსა და მონღოლეთს შორის საზღვარზე ექსპედიციის დროს დაუდგინდა, სადაც სწრაფად გავრცელებული ინფექციების შემთხვევები დადასტურდა.The Sun-ის ჟურნალისტებმა ასევე გაარკვიეს, რომ ირკუტსკის ოლქის ბაიკალსკის მცხოვრებლებს ოფიციალური განცხადებით ურჩიეს, თავი აერიდებინათ შელეხოვში მოგზაურობისგან, თუმცა ეს შეტყობინება მოგვიანებით წაიშალა.გამოცემამ დასძინა, რომ ვლადიმერ პუტინის ადმინისტრაციის მთავარი ინფექციური დაავადებების ექიმი, ანა პოპოვა სასწრაფოდ მოსკოვიდან ირკუტსკის რეგიონშიც კი ჩაფრინდა, რათა საგანგებო რეაგირება პირადად აეღო, თუმცა დუმილი შეინარჩუნა.წამყვანმა რუსმა ეპიდემიოლოგმა მიხაილ ფავოროვმა, რომელიც ამჟამად შეერთებულ შტატებში იმყოფება, ჟურნალისტებს განუცხადა, რომ პოპოვას პირადად ირკუტსკში ყოფნა ნიშნავს, რომ სიტუაცია „საშინელი და კრიტიკულია“. მან აღნიშნა, რომ ამჟამად ფაქტების ფართომასშტაბიანი დაფარვა მიმდინარეობს.ვრცლად unian.net - ზე

თბილისში ახალი, 259-საწოლიანი ფსიქიატრიული და ნარკოლოგიური საავადმყოფოს მშენებლობა და აღჭურვა იგეგმება. პროექტის ჯამური საინვესტიციო ბიუჯეტი 50 მლნ ლარს შეადგენს. ამის შესახებ ფინანსთა სამინისტროს მიერ მომზადებულ, 2027 წლის სახელმწიფო ბიუჯეტის პროექტის პირველად ვერსიაშია აღნიშნული.პროექტის განმახორციელებელია საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიებიდან დევნილთა, შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტრო.ბიუჯეტის პროექტის მიხედვით, ფსიქიატრიული და ნარკოლოგიური საავადმყოფო თბილისში, სახელმწიფო საკუთრებაში არსებულ მიწის ნაკვეთზე აშენდება.დოკუმენტის თანახმად, პროექტის მიზანია არსებული ამორტიზებული ინფრასტრუქტურისა და საწოლფონდის დეფიციტის აღმოფხვრა, სამედიცინო სიმძლავრეების გაფართოება და ახალი, სპეციალიზებული, საერთაშორისო სტანდარტების შესაბამისი და უსაფრთხო სერვისების დანერგვა და მათი ხელმისაწვდომობის გაზრდა.ახალი ინფრასტრუქტურა ჯამში 259 საწოლს მოიცავს, მათ შორის 174 ფსიქიატრიულ და 85 ნარკოლოგიურ საწოლს.როგორც დოკუმენტში ვკითხულობთ, მრავალპროფილური სამედიცინო კომპლექსი გააერთიანებს ბავშვთა და მოზარდთა ფსიქიატრიას, დუალური დიაგნოზის მართვის, მოზრდილთა ფსიქიატრიულ და ნარკოლოგიურ განყოფილებებს, ამბულატორიას, ჩანაცვლებით თერაპიას, ლაბორატორიას, სარეაბილიტაციო, ადმინისტრაციულ და ტექნიკურ ბლოკებს.პროექტის ფარგლებში ასევე გათვალისწინებულია სქესის მიხედვით მკაცრად განცალკევებული და უსაფრთხო გარემოს შექმნა.პროექტის მოსალოდნელი შუალედური შედეგის მიხედვით, 2031 წლისთვის უნდა დასრულდეს ახალი, 259-საწოლიანი კლინიკის შენობის სამშენებლო-სამონტაჟო სამუშაოები, მისი თანამედროვე სამედიცინო ტექნოლოგიებითა და ინვენტარით სრულად აღჭურვა, მართვის გუნდის ჩამოყალიბება და 200 ახალი კვალიფიციური კადრის მობილიზება/მომზადება.დოკუმენტის თანახმად, 2027–2031 წლებში სამშენებლო სამუშაოებისთვის ყოველწლიურად 8 მლნ ლარია გათვალისწინებული, ჯამში 40 მლნ ლარი, ხოლო ტექნოლოგიური აღჭურვისთვის 2030 წელს 6 მლნ, 2031 წელს კი 4 მლნ ლარი გამოიყოფა.დოკუმენტის მიხედვით, კლინიკის სრული და გამართული ოპერირება 2031 წლიდან არის დაგეგმილი. ბიუჯეტის პროექტის მიხედვით, „შედეგად გაიზრდება ფსიქიკური ჯანმრთელობისა და ნარკოლოგიური სერვისების გეოგრაფიული და ფინანსური ხელმისაწვდომობა, აღმოიფხვრება ნარკოლოგიურ დეტოქსიკაციაზე ლოდინის რიგები და შემცირდება პაციენტთა ოჯახების მიერ „ჯიბიდან გადახდები“.ამასთან, პროექტის საბოლოო მიზნად კლინიკის სრული ფინანსური თვითკმარი ოპერირების უზრუნველყოფაა განსაზღვრული.ცნობისთვის, ამ ეტაპზე 2027 წლის სახელმწიფო ბიუჯეტის პროექტის პირველადი ვერსია გასაჯაროვდა. მის საბოლოო დამტკიცებამდე დოკუმენტში ცვლილებებისა და კორექტირებების შეტანაა შესაძლებელი.BPN

ფრინველის გრიპის H5N1-ის ვირუსი შესაძლოა მომავალში ახალი პანდემიის ერთ-ერთი შესაძლო მიზეზი გახდეს - ამაზე ყურადღებას საერთაშორისო ჯანდაცვის ორგანიზაციები ამახვილებენ. ვირუსი ბოლო წლებში ფართოდ გავრცელდა და ფრინველებთან ერთად ძუძუმწოვრებშიც, მათ შორის მსხვილფეხა პირუტყვშიც, დაფიქსირდა.ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციის (WHO) ახალი შეფასებით, მაღალპათოგენური ფრინველის გრიპის ვირუსები მსოფლიოს სხვადასხვა რეგიონში ცირკულირებს და სულ უფრო მეტ ცხოველურ სახეობას აზიანებს. განსაკუთრებით საყურადღებოა აშშ-ში რძის მწარმოებელ პირუტყვში H5N1-ის გავრცელება, რასაც ადამიანების ინფიცირების შემთხვევებიც მოჰყვა.სხვადასხვა ქვეყნის მკვლევარი ამ ქვეტიპს  „დაავადება X“-ის ერთ-ერთ შესაძლო კანდიდატად განიხილავს. ანუ, H5N1-ის ერთ-ერთ ქვეტიპს იმ ვირუსებს შორის განიხილავენ, რომლებმაც შესაბამისი ცვლილებების შემთხვევაში შესაძლოა ფართომასშტაბიანი ეპიდემია გამოიწვიონ.საერთაშორისო ორგანიზაციები - WHO, გაეროს სურსათისა და სოფლის მეურნეობის ორგანიზაცია (FAO) და ცხოველთა ჯანმრთელობის მსოფლიო ორგანიზაცია (WOAH) - აცხადებენ, რომ ვირუსის ფართო გავრცელება საჭიროებს მუდმივ მონიტორინგს, რადგან მისი ადამიანებში გავრცელების შესაძლებლობა რჩება.თუმცა, ამ ეტაპზე ახალი პანდემიის დაწყების ნიშნები არ არსებობს. საერთაშორისო ორგანიზაციების ბოლო შეფასებით, H5 ვირუსებით გამოწვეული გლობალური საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის რისკი დაბალია და H5N1-ის ადამიანიდან ადამიანზე მდგრადი გადაცემის მტკიცებულება ჯერ არ არსებობს.რისკის შეფასებისას ერთ-ერთი მთავარი საკითხი სწორედ ისაა - შეძლებს თუ არა ვირუსი მომავალში ადამიანებს შორის უფრო მარტივად გავრცელებას. ამიტომ მეცნიერები მის გენეტიკურ ცვლილებებსა და სხვადასხვა სახეობაში გავრცელებას მუდმივად აკვირდებიან.WHO-მ რამდენიმე დღის წინ, რეკომენდაცია გასცა H5N1-ის საწინააღმდეგო ვაქცინების კვლევისა და პანდემიური მზადყოფნის გაგრძელების შესახებს.WHO-ს მონაცემებით, 2026 წელს, 6 სექტემბრის მდგომარეობით, H5N1-ით ინფიცირების 10 შემთხვევა დაფიქსირდა, მათგან ორი პაციენტი გარდაიცვალა.

დიუშენის კუნთოვანი დისტროფიის მქონე ბავშვებისთვის სარეაბილიტაციო ცენტრი აშენდება, - ამის შესახებ დედაქალაქის მერმა კახა კალაძემ თბილისის მუნიციპალიტეტის მთავრობის სხდომაზე განაცხადა.როგორც მან აღნიშნა, სარეაბილიტაციო ცენტრის შესაქმნელად, მუნიციპალიტეტი გლდანის რაიონში მდებარე 1 657 კვადრატული მეტრის მიწის ნაკვეთს გადასცემს ორგანიზაციას „ერთად ვებრძოლოთ დიუშენის კუნთოვან დისტროფიას“.„დედაქალაქში დიუშენის კუნთოვანი დისტროფიის მქონე ბავშვებისთვის თანამედროვე სარეაბილიტაციო ცენტრი შეიქმნება. ცენტრალურმა ხელისუფლებამ, პრემიერ-მინისტრის ხელმძღვანელობით, მთელი რიგი გადაწყვეტილებები მიიღო. ამ პროცესში თბილისის მერიაც აქტიურად მონაწილეობს. დიუშენის კუნთოვანი დისტროფიის მქონე ბავშვების მშობლებთან არაერთი შეხვედრა გავმართეთ და არსებული საჭიროებები დეტალურად განვიხილეთ. სწორედ ამიტომ, მივიღეთ გადაწყვეტილება, რომ სარეაბილიტაციო ცენტრის შესაქმნელად, გლდანის რაიონში 1 657 კვადრატული მეტრის მიწის ნაკვეთი გადავცეთ ორგანიზაციას „ერთად ვებრძოლოთ დიუშენის კუნთოვან დისტროფიას“, - აღნიშნა კახა კალაძემ.მისივე თქმით, დიუშენის კუნთოვანი დისტროფიის მქონე ბავშვებისთვის მნიშვნელოვანია როგორც რეგულარული სამედიცინო-სარეაბილიტაციო ზრუნვა, ისე საზოგადოებრივ ცხოვრებაში აქტიური ჩართულობა.„ეს იქნება სივრცე, სადაც დიუშენის კუნთოვანი დისტროფიის მქონე ბავშვები შეძლებენ კომპლექსური სარეაბილიტაციო და საგანმანათლებლო მომსახურების მიღებას, რაც მნიშვნელოვნად შეუწყობს ხელს მათ სოციალიზაციასა და განვითარებას. დიუშენის კუნთოვანი დისტროფია იშვიათი გენეტიკური დაავადებაა, რომელიც კუნთების პროგრესირებად სისუსტეს იწვევს. ამ დაავადებასთან გამკლავება ყოველდღიურ, უწყვეტ ძალისხმევას მოითხოვს როგორც ბავშვების, ისე მათი ოჯახების მხრიდან. სწორედ ამიტომ, მათთვის მნიშვნელოვანია როგორც რეგულარული სამედიცინო-სარეაბილიტაციო ზრუნვა, ისე საზოგადოებრივ ცხოვრებაში აქტიური ჩართულობა“, - განაცხადა დედაქალაქის მერმა.

ძალიან ცხელმა ჩაიმ და ყავამ შესაძლოა მნიშვნელოვნად გაზარდოს საყლაპავის ბრტყელუჯრედოვანი კარცინომის განვითარების რისკი, – ამ დასკვნამდე მივიდნენ ოქსფორდის უნივერსიტეტის მეცნიერები დიდი ბრიტანეთის თითქმის 980 000 მოქალაქის მონაცემების ანალიზის შემდეგ. შედეგები გამოქვეყნდა International Journal of Cancer–ში.მკვლევრები მონაწილეებს დაახლოებით 14 წლის განმავლობაში აკვირდებოდნენ და იწერდნენ, თუ რამდენად ცხელი ურჩევნიათ მათ სასმელი. მათ, ვინც „ძალიან ცხელი“ სასმელები „თბილი“ სასმელების ნაცვლად აირჩია, საყლაპავის ბრტყელუჯრედოვანი კიბოს დაახლოებით სამჯერ მაღალი რისკი ჰქონდათ. თუმცა, დაავადების კიდევ ერთ გავრცელებულ ტიპთან, საყლაპავის ადენოკარცინომასთან კავშირი ვერ იქნა ნაპოვნი.სასმელების რაოდენობაც მნიშვნელოვანი ფაქტორი აღმოჩნდა. იმ ადამიანებს შორის, რომლებიც დღეში ექვს ან მეტ ცხელ სასმელს სვამდნენ, ბრტყელუჯრედოვანი კარცინომის რისკი 71%-ით მაღალი იყო, ვიდრე მათ შორის, ვინც ნაკლებს სვამდა. ავტორები ვარაუდობენ, რომ ძალიან მაღალმა ტემპერატურამ შეიძლება დააზიანოს საყლაპავის ლორწოვანი გარსის უჯრედები.კვლევა ადასტურებს აზიაში, აფრიკაში, სამხრეთ ამერიკასა და ახლო აღმოსავლეთში ჩატარებული უფრო ადრეული კვლევების დასკვნებს. ამ კვლევებში, ჩაის ან მატეს დაახლოებით 70°C და მეტი ტემპერატურის დალევა ასევე დაკავშირებული იყო საყლაპავის კიბოს განვითარების გაზრდილ რისკთან. 2016 წელს კიბოს კვლევის საერთაშორისო სააგენტომ ძალიან ცხელი სასმელები „ადამიანისთვის სავარაუდოდ კანცეროგენულ“ სასმელებად დააკვალიფიცირა.ამასთან, მეცნიერებმა სასმელების რეალური ტემპერატურა არ გაზომეს — მონაწილეებმა ის შეაფასეს, როგორც „ძალიან ცხელი“, „ცხელი“ ან „თბილი“. შესაბამისად, შედეგები არ იძლევა პირდაპირი მიზეზშედეგობრივი კავშირის დადგენის საშუალებას. მკვლევრები ასევე აღნიშნავენ, რომ ადამიანები შეიძლება სასმელების ტემპერატურას სხვადასხვაგვარად აღიქვამენ.დიდი ბრიტანეთის კიბოს კვლევის ცენტრი ურჩევს, არ თქვან უარი ჩაიზე ან ყავაზე, უბრალოდ, სასმელი კომფორტულ ტემპერატურამდე გაგრილდეს. დიდ ბრიტანეთში ბრტყელუჯრედოვანი საყლაპავის კიბოს შვიდი შემთხვევიდან დაახლოებით ერთის პრევენცია თეორიულად შესაძლებელი იქნებოდა, თუ „ძალიან ცხელი“ სასმელების მსმელები უფრო დაბალ ტემპერატურას აირჩევდნენ.წყარო: snob.ru

დიდი ბრიტანეთის ჯანდაცვის ეროვნული სამსახური (NHS) ლონდონის 100-ზე მეტ საოპერაციოში ხელოვნურ ინტელექტს (AI) დანერგავს. The Telegraph-ის ცნობით, აღნიშნული ინიციატივა სამედიცინო სექტორში ტექნოლოგიის დანერგვის ყველაზე მასშტაბური საპილოტე პროექტი იქნება.ხელოვნური ინტელექტი სპეციალური კამერების მეშვეობით თვალყურს ადევნებს საოპერაციოებში მიმდინარე პროცესებს და ეხმარება პერსონალს შეფერხებების, დროში აცდენებისა და იმ ხარვეზების გამოვლენაში, რაც საავადმყოფოებს საოპერაციო ბლოკების სრული დატვირთვით გამოყენებაში ხელს უშლის.NHS-ის მონაცემებით, სისტემას შეუძლია პროცედურის ხანგრძლივობა 6 კვირით ადრე იწინასწარმეტყველოს, გამოავლინოს აუთვისებელი ან გადატვირთული განრიგი და შესთავაზოს ოპტიმალური ცვლილებები. გარდა ამისა, სისტემა პერსონალს აფრთხილებს, შეიყვანონ შემდეგი პაციენტი საოპერაციოს დასუფთავებისა და მომზადებისთანავე.დეველოპერების ინფორმაციით, ორ NHS-ის ტრასტში ჩატარებულმა წინასწარმა ტესტირებამ ჩატარებული ოპერაციების რაოდენობის 8.2%-იანი ზრდა აჩვენა, რაც თითო საოპერაციოზე თვეში საშუალოდ 7 დამატებით პროცედურას ნიშნავს. 13 საოპერაციოს მქონე ჰოსპიტლის მასშტაბით ეს წლიურად დაახლოებით 1,000 დამატებით ოპერაციას უთანაბრდება.„ჩვენ ტექნოლოგიური რევოლუციის ზღვარზე ვართ. უნდა გამოვიყენოთ ხელოვნური ინტელექტის შესაძლებლობები, რათა დავეხმაროთ NHS-ს პაციენტთა მოვლის პროცესების გარდაქმნაში, ხოლო ადგილობრივ საავადმყოფოებს - პროდუქტიულობის ამაღლებაში“, - განუცხადა The Telegraph-ს NHS England-ის თავმჯდომარემ, დოქტორმა პენი დაშმა.ტექნოლოგია ბრიტანულმა კომპანია Proximie-მ შეიმუშავა. პროექტის ფარგლებში cloud-ინფრასტრუქტურას Amazon Web Services (AWS) უზრუნველყოფს, ხოლო საკონსულტაციო გიგანტი Deloitte საავადმყოფოებს მიღებული მონაცემების ყოველდღიურ მართვაში ინტეგრირებაში დაეხმარება.პაციენტთა პერსონალური მონაცემების დასაცავად, სისტემა ვიზუალურ მასალას უშუალოდ საოპერაციოშივე გარდაქმნის: გამოსახულებაზე სახეები იბურება, რის შემდეგაც AI მხოლოდ ანონიმიზებულ მონაცემებს (აღჭურვილობა, პერსონალის მოძრაობა და ოპერაციის ეტაპები) ამუშავებს.დღეისათვის ინგლისში NHS-ის მოლოდინის სია 7 მილიონ პაციენტს აჭარბებს. ჯანდაცვის სექტორის ლიდერები ვარაუდობენ, რომ AI ტექნოლოგიების დანერგვით შესაძლებელი გახდება არსებული რესურსების მაქსიმალური ოპტიმიზაცია და პაციენტთა ნაკადის მომსახურება დამატებითი ფინანსური თუ ინფრასტრუქტურული დანახარჯების გარეშე.gbc.ge

სამედიცინო ტურიზმის კუთხით, საქართველო თურქეთთან კონკურენციას განსაკუთრებით ფასით, ვიზის სიმარტივით და რეპროდუქციული მომსახურების სამართლებრივი გარემოთი უწევს.ამის შესახებ  სამედიცინო ტურიზმის პლატფორმა Wellmap წერს, რომელიც პაციენტებს სხვადასხვა ქვეყანაში ექიმებისა და კლინიკების მოძიებასა და შედარებაში ეხმარება.სტატიაში აღნიშნულია, რომ საქართველოში უცხოელი პაციენტები ძირითადად ჩამოდიან სტომატოლოგიური მკურნალობის, პლასტიკური ქირურგიის, ინვიტრო განაყოფიერების, კარდიოლოგიისა და ოფთალმოლოგიური პროცედურებისთვის. რიგი პროცედურები საქართველოში დასავლეთ ევროპასთან შედარებით დაახლოებით 70–80%-ით იაფია.მაგალითად, სტატიაში მოყვანილია შემდეგი საორიენტაციო ფასები:დენტალური იმპლანტი გვირგვინით —  250–450 დოლარი,რინოპლასტიკა — $1,800–3,000,ინვიტრო განაყოფიერება საკუთარი კვერცხუჯრედებით — $1,200–2,000,LASIK (თვალის ლაზერული ოპერაცია, ) ორივე თვალზე — $600–1,000,კორონარული შუნტირება  — $8,000–14,000მუხლის სრული ჩანაცვლება — $4,000–6,500.კონკრეტული ღირებულება შეიძლება მნიშვნელოვნად განსხვავდებოდეს პაციენტის მდგომარეობისა და პროცედურის მოცულობის მიხედვით. პლასტიკური ქირურგიის ყველაზე ხშირად მოთხოვნად პროცედურებად დასახელებულია რინოპლასტიკა, ბლეფაროპლასტიკა, მკერდის ოპერაციები და სხეულის კონტურირება. რაც შეეხება რეპროდუქციულ მედიცინას — Wellmap განსაკუთრებულ ყურადღებას უთმობს საქართველოს შედარებით ლიბერალურ საკანონმდებლო გარემოს და დონორის კვერცხუჯრედის გამოყენებასა და სუროგაციას. სტატიაში სუროგაციისთვის დაახლოებით $35,000–55,000 სრული ხარჯია მითითებული. თუმცა პორტალი მსურველებს ურჩევს, ასეთი საკითხებისთვის მოქმედი კანონმდებლობა გადაამოწმონ და იურიდიული კონსულტაცია გაიარონ.სტატიაში თბილისის რამდენიმე დაწესებულებაა ნახსენები, როგორც რთული კარდიოლოგიური შემთხვევების მიმღები ცენტრები. კორონარული არტერიების შუნტირების ოპერაციისა და გულის სარქველებთან დაკავშირებული ოპერაციების ღირებულებად $8,000–14,000 არის მოყვანილი.სტატია ასახელებს რამდენიმე ქართულ სამედიცინო დაწესებულებას, მათ შორის ისეთებს, რომლებსაც უცხოელი სამედიცინო ტურისტები მიმართავენ.  ესენია „ავერსი,“ „ინოვა“, თოდუას კლინიკა, რეპროარტი, ასევე ბათუმის რამდენიმე სამედიცინო დაწესებულება.Wellmap-ის მონაცემებით, საქართველო თურქეთთან კონკურენციას განსაკუთრებით ფასით, ვიზის სიმარტივით და რეპროდუქციული მომსახურების სამართლებრივი გარემოთი უწევს.თუმცა სტატია ასევე აღნიშნავს მნიშვნელოვან განსხვავებას: თურქეთს უფრო მეტი JCI-აკრედიტებული საავადმყოფო და უფრო დიდი პროცედურული გამოცდილება აქვს, განსაკუთრებით კონკრეტული მიმართულებებით. 

ბავშვთა ნევროლოგმა ნანა ტატიშვილმა იმ 3 ნიშანზე ისაუბრა, რომელიც წლინახევრის ბავშვების მშობლებს აუტიზმის ამოცნობაში შეიძლება დაეხმაროს.„ერთ-ერთი ნიშანი არის, როდესაც ბავშვი მისი სახელის დაძახებისას არ იხედება. მან მინიმუმ 10 დაძახებიდან, 6-7 ჯერ უნდა გამოგვხედოს. მეორე არის ის, რომ ის არ იყენებს მისათითებლად საჩვენებელ თითს. მესამე კი არის ის, რომ ჩვენს მითითებულ ადგილსა თუ ნივთზე, არ ატრიალებს თავს და არ რეაგირებს. თუ შეამჩნიეთ, რომ ეს სამი ნიშანი აქვს, თუნდა 14 ან 18 თვის ბავშვს, აუცილებლად მიაკითხეთ ექიმს“, – ამბობს ნანა ტატიშვილი. 

აშშ-ის მარეგულირებელმა FDA-მ ამერიკული ბიოტექნოლოგიური კომპანიის Revolution Medicines-ის ახალი პრეპარატი, Rasonque (daraxonrasib), დაამტკიცა. მედიკამენტი  პანკრეასის კიბოს მკურნალობისკენაა მიმართული.  პრეპარატმა კლინიკურ კვლევაში დაავადების მქონე პაციენტების გადარჩენის მაჩვენებელი მნიშვნელოვნად გააუმჯობესა.Rasonque არის დღეში ერთხელ მისაღები აბი, რომელიც მიზანმიმართულად მოქმედებს RAS ცილებზე — მათ შორის იმ ფორმებზე, რომლებიც კიბოს უჯრედების ზრდასა და გამრავლებას უწყობს ხელს.ეს განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია პანკრეასის კიბოს შემთხვევაში, რადგან RAS-ი ამ დაავადების განვითარებაში ერთ-ერთი მთავარი მექანიზმია. წლების განმავლობაში RAS ცილების ეფექტურად დამიზნება კიბოს მკურნალობის ერთ-ერთ ყველაზე რთულ ამოცანად ითვლებოდა.ყველაზე მნიშვნელოვანი შედეგი სიცოცხლის ხანგრძლივობას ეხება.მეტასტაზური პანკრეასის კიბოს მქონე პაციენტებში Rasonque-ს ჯგუფში მედიანური საერთო გადარჩენა იყო 13.2 თვე; სტანდარტული ქიმიოთერაპიის ჯგუფში — 6.7 თვე.ანუ გადარჩენის მედიანური ხანგრძლივობა თითქმის ორჯერ გაიზარდა. კვლევაში სიკვდილის რისკიც მნიშვნელოვნად შემცირდა.ეს არ ნიშნავს კიბოს განკურნებას. საქმე ეხება მეტასტაზურ, გვიანი სტადიის დაავადებას, სადაც მკურნალობის მთავარი მიზანია სიცოცხლის გახანგრძლივება და ცხოვრების ხარისხის გაუმჯობესება.FDA-ს გადაწყვეტილებით, Rasonque განკუთვნილია მეტასტაზური პანკრეასის კიბოს მქონე პაციენტებისთვის, რომლებმაც უკვე მიიღეს წინა მკურნალობა, ან იმ პაციენტებისთვის, რომლებიც ვერ იღებენ კომბინირებულ ქიმიოთერაპიას.კიდევ ერთი მნიშვნელოვანი საკითხი ცხოვრების ხარისხია.Reuters აღნიშნავს, რომ ექიმების შეფასებით, პრეპარატის მნიშვნელობა მხოლოდ სიცოცხლის გახანგრძლივებაში არაა.ზოგიერთ პაციენტს, რომლებმაც პრეპარატი FDA-ს საბოლოო დამტკიცებამდე სპეციალური პროგრამით მიიღეს, ქიმიოთერაპიასთან შედარებით ნაკლები გულისრევა და დაღლილობა აღენიშნებოდა.ერთ-ერთმა 88 წლის პაციენტმა Reuters-ს უთხრა, რომ პრეპარატის მიღების დაწყების შემდეგ ყოველდღიურ საქმიანობას დაუბრუნდა და მკურნალობა ქიმიოთერაპიასთან შედარებით ბევრად უფრო ადვილად გადაიტანა. პანკრეასის კიბო ერთ-ერთი ყველაზე რთულად სამკურნალო სიმსივნეა. RAS-ის გზის მიზანმიმართული დაბლოკვის შესაძლებლობა ონკოლოგებისთვის განსაკუთრებით საინტერესოა.არიზონის უნივერსიტეტის კიბოს ცენტრის ონკოლოგმა Rachna Shroff-მა Reuters-ს განუცხადა, რომ ეს შეიძლება მხოლოდ RAS-ის სამიზნედ გამოყენების უფრო ფართო ეპოქის დასაწყისი იყოს.სხვა სპეციალისტმა, Peter Hosein-მა, შედეგს „პარადიგმის ცვლილება“ უწოდა — მიზეზი ისაა, რომ მკვლევრები RAS-ის ეფექტურად დაბლოკვას ათწლეულების განმავლობაში ცდილობდნენ.Rasonque მოხვდა FDA-ს დაჩქარებული განხილვის ახალ პროცესში, რომლის მიზანია განსაკუთრებით მნიშვნელოვანი ახალი პრეპარატების დამტკიცების ვადის შემცირება.Reuters-ის მიხედვით, ამ პროცესით გადაწყვეტილების მიღების ვადა ზოგიერთ შემთხვევაში შეიძლება სტანდარტული 10–12 თვიდან დაახლოებით 1–2 თვემდე შემცირდეს.Revolution Medicines-ის ინფორმაციით, აშშ-ში პრეპარატის ფასი იქნება დაახლოებით 40 ათასი დოლარი 30-დღიანი მარაგისთვის. კომპანიამ ასევე განაცხადა, რომ პაციენტებისთვის ფინანსური დახმარების პროგრამებს შესთავაზებს.ინვესტორები პრეპარატის პოტენციალს ძალიან მაღალ შეფასებას აძლევენ.RBC Capital Markets-ის ანალიტიკოსების შეფასებით, 2026 წლის მესამე კვარტალში აშშ-ში გაყიდვებმა შესაძლოა დაახლოებით $28 მილიონს მიაღწიოს; მეოთხე კვარტალში — დაახლოებით $148 მილიონს, გრძელვადიან პერსპექტივაში კი წლიურმა გლობალურმა გაყიდვებმა შესაძლოა $11.5 მილიარდს მიაღწიოს.Revolution Medicines-ის აქციები წლის დასაწყისიდან დაახლოებით 166%-ით იყო გაზრდილი, რაც ინვესტორების მოლოდინებს ასახავს.წყარო: jandacva.ge

როცა თქვენი ტელევიზორის პულტის ბატარეები იცლება, უცბად შეიძლება ისინი საათს ამოაცალოთ და პულტში ჩასვათ. როგორც წესი, ადამიანის სხეულზე ასე არ ვფიქრობთ. თუმცა, მეცნიერები იწყებენ იმის კვლევას, შეიძლება თუ არა ეს შესაძლებელი იყოს უჯრედულ დონეზე.ცხოველებზე ჩატარებულ კვლევებში, მეცნიერები ექსპერიმენტებს ატარებენ მიტოქონდრიების გადანერგვაზე (მიკროსკოპული სტრუქტურები, რომლებიც უჯრედებს ენერგიით ამარაგებენ) დაზიანებულ ქსოვილებში იმისათვის, რათა დაბერებული უჯრედები ახალ ენერგომომარაგებაზე გადართონ.ახლახან, პირველად ისტორიაში, მათ მიტოქონდრიების ადამიანის თვალში ჩასმა სცადეს.მხედველობის ძლიერი დაქვეითების მქონე ახალგაზრდა ქალს ფეხიდან ბიოფსიის შედეგად ამოღებულ ქსოვილში შეგროვებული მიტოქონდრიები ფრთხილად შეუყვანეს პირდაპირ თვალების მინისებრ სითხეში.კარგი ამბავი ისაა, რომ ცუდი არაფერი მომხდარა — პირველი მნიშვნელოვანი მინიშნება იმისა, რომ თავად პროცედურა შეიძლება საკმარისად უსაფრთხო იყოს შემდეგი კვლევებისთვის. ექსპერიმენტი მაუნთ-სინაის იკანის სამედიცინო სკოლის მკვლევრებმა ჩაატარეს ნეირომეცნიერ დევიდ პუტრინოს ხელმძღვანელობით.კიდევ უფრო დამაინტრიგებელი ამბავი ისაა, რომ მიუხედავად იმისა, რომ პაციენტს მხედველობა არ აღუდგა, შეიძლება რაღაც კარგიც მოხდა.მიტოქონდრიები ციცქნა ბატარეებია, რომლებიც საკვებსა და ჟანგბადს ენერგიად გარდაქმნის, რომელსაც თითოეული უჯრედი თავისი ფუნქციების შესასრულებლად იყენებს.ზოგიერთი უჯრედი ძლიერ არის დამოკიდებული მიტოქონდრიულ ენერგიაზე, მათ შორის ბადურის განგლიური უჯრედები — ნეირონები, რომლებსაც ვიზუალური ინფორმაცია ბადურიდან თავის ტვინში გადააქვთ. პუტრინოსა და მისი კოლეგების განცხადებით, ამ უჯრედებს ენერგიის ერთ-ერთი ყველაზე მაღალი მოთხოვნილება აქვთ მთელ ცენტრალურ ნერვულ სისტემაში.როცა სისხლის და ჟანგბადის მიწოდება ირღვევა, მიტოქონდრია შეიძლება დაზიანდეს, რაც თავის მხრივ იწვევს კასკადს, რომელიც ბადურის განგლიურ უჯრედებს ხოცავს.ახალი ექსპერიმენტის იდეა არ მდგომარეობს იმაში, რომ გადანერგილი მიტოქონდრიები მკვდარ ნეირონებს გააცოცხლებს. მისი მიზანი იყო ის, რომ ჯანმრთელმა მიტოქონდრიებმა შეიძლება აღადგინონ ენერგიის წარმოება ბადურის იმ განგლიურ უჯრედებში, რომლებიც ჯერ კიდევ საკმარისად ცოცხლებია, რათა გადარჩენა მოხერხდეს.ცხოველებზე ჩატარებულმა კვლევებმა აჩვენა, რომ გადანერგილი მიტოქონდრიები ბადურის უჯრედებმა შეიძლება აიღონ და ზოგიერთ ბადურის განგლიურ უჯრედს დაზიანების შემდეგ გადარჩენაშიც კი დაეხმაროს.ერთი ახალგაზრდა ქალის შემთხვევაში, ეს შესაძლებლობა იმედის სხივს იძლეოდა იქ, სადაც სხვა უფრო ტრადიციული ვარიანტები უშედეგო იყო.26 წლის ასაკში მან თავის ტვინის მძიმე სისხლდენა გადაიტანა და საავადმყოფოში ამ შემთხვევიდან მხოლოდ 18 საათის შემდეგ მოხვდა.გადაუდებელ ოპერაციას გადაურჩა, მაგრამ მხედველობის ნერვების უსისხლოდ და უჟანგბადოდ დიდი ხნით ყოფნამ მას თითქმის სრულად დაუკარგა ორივე თვალის ჩინი.ექვსი კვირის შემდეგ, მის მხედველობის ნერვებს აღენიშნა აშკარა ატროფია; მკურნალობის დაწყებიდან დაახლოებით სამი თვის შემდეგ, მის მხედველობის ღრმა დაქვეითებას მნიშვნელოვანი გაუმჯობესება არ აღენიშნებოდა.თუმცა, ეს იმას არ ნიშნავს, რომ ყველაფერი დაკარგული იყო. როგორც ტომოგრაფიამ აჩვენა, მიუხედავად იმისა, რომ ბადურის ნერვული ბოჭკოები და განგლიური უჯრედების შრე ძლიერ იყო გათხელებული, სრულად გამქრალი არ იყო; თავის ტვინის აქტივობის გაზომვა კი მიუთითებდა, რომ ვიზუალური ინფორმაციის რაღაც ნაწილი ჯერ კიდევ აღწევდა მხედველობის ქერქს.შესაძლებელი იყო, რომ მიტოქონდრიების გადანერგვას დარჩენილი უჯრედები ხელახლა მოემარაგებინა ენერგიით.როდესაც საქმე ტრანსპლანტაციის ოპერაციას ეხება, იმუნური რეაქციის მინიმუმამდე შესამცირებლად, როგორც წესი, ყველაზე უსაფრთხო ბიოლოგიური მასალა თავად პაციენტის მასალაა. ამიტომ, ექიმებმა ბარძაყის კუნთიდან ბიოფსიის ნიმუში აიღეს და დაამუშავეს, რომ მისი უჯრედებიდან ათეულობით მილიონი მიტოქონდრია აეღოთ.შემდეგ, როცა ისინი ჯერ სულ ახალი იყო, მიტოქონდრიები შეიყვანეს მისი ორივე თვალის ჟელესებრ სითხეში.ამის შემდეგ, რამდენიმე დღეში, რაღაც შეიცვალა.მკურნალობამდე 71 დღით ადრე, ექიმებმა ჩაიწერეს 45 გაზომვა, როგორ რეაგირებდა მისი თვალის გუგები სინათლეზე. ამ გაზომვებიდან არცერთმა არ დააფიქსირა ნორმალური რეაქცია.ინიექციებიდან სულ რამდენიმე დღის შემდეგ, ორივე გუგამ გარკვეულწილად ნორმალური რეაგირება დაიწყო. ამას გარდა, თავის ტვინის სამ სხვადასხვა ჩაწერის სესიაში მკურნალობიდან 3, 44 და 45 დღის შემდეგ, მკვლევრებმა მხედველობის ქერქში ორგანიზებული რეაქცია იხილეს.ეს არ ნიშნავს მისი მხედველობის აღდგენას; პაციენტის მხედველობის სიმახვილე ძირითადად სინათლის აღქმის დონეზე დარჩა და მკურნალობის შემდეგ მნიშვნელოვნად არ შეცვლილა.გუგების რეაქციებიც არ გაგრძელებულა. მარცხენა თვალში ბოლო ნორმალური რეაგირება მე-11 დღეს ჩაიწერეს, მარჯვენა თვალი კი სპორადულად აგრძელებდა ნორმალურ რეაგირებას 39-ე დღემდე.გასათვალისწინებელია რამდენიმე უმნიშვნელოვანესი გარემოება. ის მხოლოდ ერთი პაციენტი იყო, არ ჰყოლიათ საკონტროლო პაციენტები. არ არსებობდა პირდაპირი მტკიცებულება იმისა, რომ გადანერგილი მიტოქონდრიები ბადურის განგლიურ უჯრედებში შევიდა. და ბოლოს, ავტორები აღნიშნავენ, რომ საქმე არასაკმარისია მიზეზ-შედეგობრივი კავშირის დასადგენად.თუმცა, რაც ვიცით ისაა, რომ პროცედურას არ გამოუწვევია რაიმე სერიოზული გვერდითი ეფექტი; არც მის სხეულს ჰქონია სახიფათო იმუნური რეაქცია.კვლევა მნიშვნელოვან საფუძველს ქმნის შემდეგი კვლევებისთვის. ცვლილებების დროებითი ხასიათიდან გამომდინარე ერთ-ერთი შესაძლებლობა ის არის, რომ დაზიანებულ უჯრედებს შესაძლოა ჯანსაღი მიტოქონდრიის განმეორებითი დოზები დასჭირდეთ რაიმე სარგებლის შესანარჩუნებლად.თუმცა, პირველ რიგში, მკვლევრებმა ნათლად უნდა დაადგინონ, იყო თუ არა გადანერგილი მიტოქონდრია პასუხისმგებელი ცვლილებებზე.თუ ასეა, პაციენტის სხეულის სხვა ნაწილებიდან უჯრედული ბატარეების სესხებამ შესაძლოა ერთ დღეს თვალში დაზიანებული უჯრედების გადარჩენის ახალი გზა შემოგვთავაზოს.„ახლა, როცა ვაჩვენეთ, რომ ამის უსაფრთხოდ გაკეთება შეგვიძლია, ვმუშაობთ FD-სთან, რათა შევადგინოთ მიტოქონდრიების გადანერგვის შემდეგ სერიათა პროტოკოლის შესაქმნელად“, — ამბობს დევიდ პუტრინო.კვლევა ხელმისაწვდომია Research Square-ზე.მომზადებულია nature.com-ისა და ScienceAlert-ის მიხედვით.წყარო: პირველი არხი

პირველადი ჯანდაცვის რეფორმის ფარგლებში, ახალ მოდელში ჩასართავად, სამედიცინო დაწესებულებებს განაცხადის წარდგენის ვადა 2026 წლის პირველ ოქტომბრამდე აქვთ.წარმოდგენილი განაცხადების განხილვის შემდეგ, კრიტერიუმების დაკმაყოფილების შემთხვევაში, დაწესებულებები განახლებულ დაფინანსების მოდელში 2027 წლის 1 მარტიდან ჩაერთვებიან. ამ ეტაპზე კი საპილოტე პროექტი მიმდინარეობს, რომელშიც 43 დაწესებულებაა ჩართული.რეფორმის ფარგლებში, რომელიც 2025 წლიდან დაიწყო, შეიცვალა საბაზისო პაკეტი, გაიზარდა მისი მოცულობაც და ღირებულებაც, რასაც სახელმწიფო ამ დაწესებულებებს უხდის. რეფორმის მიზანია, ანაზღაურების ფიქსირებული, უნიფიცირებული მოდელი ჩანაცვლდეს ასაკ-სპეციფიკური ფიქსირებული ტარიფებით, ასაკობრივი ჯგუფების შესაბამისად.როგორც ოჯახის ექიმი მარინა შიხაშვილი აცხადებს, ეს პაკეტი  ბევრად მომხიბვლელი გახდა მოქალაქეებისთვის, ვიდრე ოდესმე ყოფილა.მაგალითისთვის მოვიყვანთ რამდენიმე ინდიკატორს: 50% მაინც უნდა იყოს ჰიპერტენზიით დაავადებული 18 წლის და უფროსი ასაკის პაციენტების მაჩვენებელი, რომელთაც განახორციელეს ვიზიტი პჯდ ექიმთან და სამედიცინო დოკუმენტში ასახულია არტერიული წნევა და შეფასებულია მკურნალობა. ასევე 50% უნდა იყოს ჰიპერტენზიით დაავადებული 40 წლის და უფროსი ასაკის პაციენტების სამიზნე მაჩვენებელი, რომელთაც განუსაზღვრეს მიკროალბუმინურიის ტესტი თირკმლის დაზიანების შეფასების მიზნით.შედეგზე დაფუძნებული ანაზღაურება გულისხმობს განსაზღვრული ინდიკატორების შესრულების შემთხვევაში, დამატებითი ანაზღაურების მექანიზმს.ასევე აღსანიშნავია, რომ რეფორმის ფარგლებში, არსებულ გეგმურ ამბულატორიულ მომსახურებებს 4 ლაბორატორიული და 2 ინსტრუმენტული გამოკვლევა დაემატა. ესენია:მიკრო ალბუმინურიის (UACR) განსაზღვრა შარდში, კალიუმისა და ნატრიუმის განსაზღვრა სისხლში, შარდმჟავას განსაზღვრა სისხლის შრატში, გლიკირებული ჰემოგლობინის განსაზღვრა, ექოკარდიოგრაფია (ტრანსთორაკალური, მხოლოდ გულის უკმარისობის C სტადიის დროს) და სპირომეტრია.მარინა შიხაშვილის თქმით, განვითარებული პირველადი ჯანდაცვის პირობებში, რომელიც პრევენციას (მათ შორის სხვადასხვა დაავადების სკრინინგს) და პროაქტიურ სერვისებს მოიცავს, შემცირდება სიკვდილიანობა, ჰოსპიტალიზაცია და, შედეგად, სახელმწიფოს გართულებული პაციენტების მართვაზე ნაკლები დანახარჯის გაწევა მოუწევს.„თუ ქვეყანაში არაა კარგი ეკონომიკური მდგომარეობა, არც ბაზისური პაკეტია ფართო. იყო დრო, როცა საქართველოში პირველადი ჯანდაცვა მხოლოდ უბნის ექიმის მომსახურებას გულისხმობდა და არ მოიცავდა კვლევებს. 2025 წლიდან საბაზისო პაკეტი, მისი მოცულობაც და ღირებულებაც გაიზარდა. ეს პაკეტი  ბევრად მომხიბვლელი გახდა მოქალაქეებისთვის, ვიდრე ოდესმე ყოფილა,“ - აღნიშნა შიხაშვილმა.მისი განმარტებით, ყველა ასაკს თავისი სპეციფიკური პრევენციული სერვისების საჭიროებები აქვს და ამ სერვისების მიწოდება სწორედ პირველადი ჯანდაცვის ფუნქციაა.პირველადი ჯანდაცვის რეფორმაში  სახელმწიფო მომდევნო წლების განმავლობაში 120 მილიონი ლარის ინვესტიციას გეგმავს.„ხედვა 2030 საქართველოს განვითარების სტრატეგიის“ თანახმად, 2027 წლისთვის, წელიწადში ერთი ადამიანის პირველადი ჯანდაცვის ცენტრში კვლევებზე მისვლის საშუალო რაოდენობა 5 უნდა იყოს. 2030 წლისთვის ამ მონაცემის 6-მდე გაზრდა იგეგმება. ამ ეტაპზე ეს მაჩვენებელი 4-ს შეადგენს.