ირაკლი კობახიძე
ირაკლი კობახიძე: შეიქმნება სამუშაო ჯგუფი ჯანდაცვის სამინისტროს წარმომადგენლებისა და მშობლების მონაწილეობით, რომელიც აქტიურად იმუშავებს ბავშვებისთვის კონკრეტული მედიკამენტების უზრუნველყოფის საკითხზე

დღეს გაიმართა მეორე შეხვედრა დიუშენის კუნთოვანი დისტროფიის მქონე ბავშვების მშობლებთან, დღევანდელ შეხვედრაზე შევთანხმდით, რომ შეიქმნება სამუშაო ჯგუფი ჯანდაცვის სამინისტროს წარმომადგენლებისა და მშობლების მონაწილეობით, რომელიც აქტიურად იმუშავებს ბავშვებისთვის კონკრეტული მედიკამენტების უზრუნველყოფის საკითხზე, - ამის შესახებ საქართველოს პრემიერ-მინისტრმა ირაკლი კობახიძემ დღევანდელ ბრიფინგზე განაცხადა.მთავრობის მეთაურის თქმით, დღევანდელ შეხვედრაზე მოხდა შეჯერება კონკრეტულ მედიკამენტებზე, რომლებზეც უზრუნველყოფის კუთხით მუშაობა დაიწყება.„კონკრეტული მედიკამენტების შესყიდვის შესახებ საბოლოო გადაწყვეტილება მიიღება სხვადასხვა ფაქტორის, მათ შორის ფარმაცევტული კომპანიების მიერ შემოთავაზებული პირობების გათვალისწინებით. შეიქმნება საგანგებო სამუშაო ჯგუფი, დაიწყება სამუშაო პროცესი და მშობლები მუდმივ რეჟიმში მიიღებენ ინფორმაციას პროცესების მიმდინარეობასთან დაკავშირებით. ჩვენ შევჯერდით კონკრეტულ მედიკამენტებზე, რომლებსაც კონკრეტული მიზეზების გამო ახლა არ ვასახელებთ, თუმცა მშობლების სრულ წრეს ამაზე ექნება სათანადო ინფორმაცია. მადლობა მინდა გადავუხადო შეხვედრაში მონაწილე თითოეულ მშობელს, ისევე, როგორც ყველა მშობელს, კონსტრუქციული დამოკიდებულებისთვის. მადლობა მინდა გადავუხადო საქართველოს ჯანდაცვის მინისტრს და სამინისტროს შესაბამის თანამშრომლებს საკითხის სიღრმისეული დამუშავებისთვის. ჩვენ გამოვთქვამთ იმედს, რომ დღევანდელი გადაწყვეტილება შექმნის საუკეთესო საფუძველს ბავშვების ინტერესების დაცვისა და რეალიზებისათვის“, - განაცხადა ირაკლი კობახიძემ.ინფორმაციას მთავრობის ადმინისტრაცია ავრცელებს.

1780640495

კიბოს განკურნება
კიბოს საწინააღმდეგო ვაქცინა, რომელიც მთლიანად ანადგურებს სიმსივნეებს უკვე რამდენიმე ქვეყანაში გამოცადეს - The Guardian

კიბოს საწინააღმდეგო ვაქცინის, ამივანტამაბის, კლინიკური კვლევა 11 ქვეყანაში ჩატარდა. The Guardian-ის ცნობით, პრეპარატმა 15 პაციენტის სიმსივნე მთლიანად გაანადგურა.ვაქცინა თავისა და კისრის კიბოთი დაავადებულ 102 პაციენტს გაუკეთეს, რომელთა დაავადებები სხვა მკურნალობაზე არ რეაგირებდა. სიმსივნეები გაქრა ან შემცირდა 43 პაციენტში, მათ შორის 28 მნიშვნელოვნად შემცირდა. სიმსივნეები მთლიანად გაქრა 15 სუბიექტში. პრეპარატმა მსგავსი შედეგები აჩვენა ფილტვის კიბოს მქონე ადამიანებში.ლონდონის კიბოს კვლევის ინსტიტუტის (ICR) პროფესორმა კევინ ჰარინგტონმა განაცხადა, რომ ეს იყო „უპრეცედენტოდ ძლიერი რეაქცია“ იმ პაციენტებში, რომელთა დაავადებაც რეზისტენტული გახდა ქიმიოთერაპიისა და იმუნოთერაპიის მიმართ.„ამ მკურნალობას აქვს პოტენციალი, ყოველწლიურად ათასობით პაციენტს მოუტანოს სარგებელი“, - დასძინა მან.

1780469706

ძილი
ძილის ნაკლებობამ შესაძლოა 50 წლამდე ასაკის ადამიანებში კიბოს განვითარება გამოიწვიოს - MD Anderson-ს კვლევა

ტეხასის შტატში, MD Anderson-ის კიბოს ცენტრის მკვლევარების თქმით, ძილის დარღვევა შესაძლოა 50 წლამდე ასაკის ადამიანებში კიბოს შემთხვევების ზრდის ხელშემწყობი ფაქტორი იყოს.მკვლევარებმა გააანალიზეს 18-დან 50 წლამდე ასაკის 18 მილიონზე მეტი აშშ-ის მოქალაქის სამედიცინო მონაცემები. კვლევამ აჩვენა, რომ ძილის დარღვევების მქონე ადამიანებს უფრო მეტად აღენიშნებათ მსხვილი ნაწლავის კიბოს ადრეული ფორმები, ასევე სარძევე ჯირკვლის, საშვილოსნოს და საკვერცხეების კიბო.ზოგიერთ შემთხვევაში, უძილობის დიაგნოზის მქონე 50 წლამდე ასაკის პაციენტებს მომდევნო ხუთი წლის განმავლობაში კიბოს განვითარების სამჯერ მეტი ალბათობა ჰქონდათ.ეს დასკვნები პოტენციურად დაეხმარება მეცნიერებს ადრეული კიბოს შემთხვევების გლობალური ზრდის ახსნაში. მკვლევარების თქმით, 1990 წლიდან 2019 წლამდე 50 წლამდე ასაკის ადამიანებში კიბოს დიაგნოზის დასმის რიცხვი თითქმის 80%-ით გაიზარდა - 1.82 მილიონიდან 3.26 მილიონ შემთხვევამდე. იმავე პერიოდში, ამ ასაკობრივ ჯგუფში სიკვდილიანობა 27%-ით გაიზარდა.

1780381589

დენგეს ვირუსი
საქართველოში დენგეს ვირუსი დაფიქსირდა

საქართველოში დენგეს ვირუსი დაფიქსირდა. ამის შესახებ იაშვილის სახელობის ბავშვთა ცენტრალური საავადმყოფოს სამედიცინო დირექტორმა, ივანე ჩხაიძემ განაცხადა.მისივე ცნობით, დენგეს ვირუსი წინა კვირაში ერთ პირს დაუდასტურდა.ამასთან, ივანე ჩხაიძეს სხვა დეტალებზე არ უსაუბრია.როგორც ცნობილია, ეს არის ვირუსი, რომელიც კოღოს ნაკბენით გადადის. დენგეს ინკუბაციური პერიოდი ჩვეულებრივ 5-7 დღეა, კლასიკური ფორმის დროს 15 დღემდე მერყეობს. ვირუსი იწყება მწვავე შემცივნებით და ტემპერატურის მატებით 39-41 გრადუსამდე. ასევე ახასიათებს ძლიერი თავის ტკივილი, კუნთებისა და სახსრების ტკივილი.რაც შეეხება ებოლას ვირუსს, ივანე ჩხაიძის ინფორმაციით, საქართველოში ებოლას შემთხვევები არ ფიქსირდება და მისი გავრცელების რისკი არ არსებობს.პირველი არხი

1780301071

ვირუსი
ებოლას გავრცელებამ ვირუსზე რეაგირების ტემპს გადააჭარბა - ჯანმო

კონგოს დემოკრატიულ რესპუბლიკაში ებოლას ბუნდიბუგიოს შტამით ინფიცირების 900-ზე მეტი საეჭვო შემთხვევა დაფიქსირდა, ხოლო გარდაცვალების 220 შემთხვევა, სავარაუდოდ, ვირუსით იყო გამოწვეული - ამის შესახებ ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციის გენერალურმა დირექტორმა, ტედროს ადანომ გებრეიესუსმა განაცხადა.ორგანიზაცია აღნიშნავს, რომ ამ სასიკვდილო დაავადების მიმდინარე აფეთქება, რომელიც ჯანმომ საერთაშორისო მნიშვნელობის საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის საგანგებო მდგომარეობად გამოაცხადა, უფრო სწრაფად ვრცელდება, ვიდრე სამედიცინო პერსონალს შეუძლია მისი შეკავება.ეპიდემიის ეპიცენტრში, კონგოში, კი რისკის დონე მაღალიდან „ძალიან მაღალ დონემდე“  გაიზარდა. განსაკუთრებით დაუცველად ასევე ითვლება მეზობელი ქვეყნები, მათ შორის უგანდა, სადაც დადასტურებულია ხუთი შემთხვევა და ერთი გარდაცვალება.ეპიდემიასთან ბრძოლას სერიოზულად ართულებს მთავრობის მიმართ საზოგადოების უნდობლობა. ეს განსაკუთრებით შესამჩნევია კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკის აღმოსავლეთ ნაწილში, სადაც ინტენსიური ბრძოლები მიმდინარეობს და 100 000-ზე მეტი ადამიანი იძულებულია საკუთარი სახლებიდან გაიქცეს.აფრიკაში ჯანმო-ს საგანგებო სიტუაციების რეაგირების დირექტორმა მარი როზელინ ბელიზერმა განაცხადა, რომ ებოლას სავარაუდო მსხვერპლთა დაკრძალვის მკაცრმა რეგულაციებმა საზოგადოების უკმაყოფილება გამოიწვია. კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში ხელისუფლებამ აკრძალა მემორიალური ცერემონიები 50-ზე მეტი ადამიანის მონაწილეობით.მისი თქმით, გარდაცვლილთა ოჯახებს უფლება აქვთ დაემშვიდობონ საყვარელ ადამიანებს, მაგრამ შემდგომი გავრცელების თავიდან ასაცილებლად, მათ ეკრძალებათ ცხედართან შეხება. „ჩვენ ნათესავებს ვუზრუნველყოფთ პირადი დამცავი აღჭურვილობით, რათა მათ შეძლონ საყვარელი ადამიანის ცხედრის სპეციალურ ჩანთაში მოთავსება და ლოცვა,“ - განაცხადა ჯანმოს წარმომადგენელმა.მიუხედავად იმისა, რომ ვირუსის ამ შტამის აფეთქებები თითქმის 20 წელია ხდება, ბუნდიბუგიოს ვირუსის საწინააღმდეგო დამტკიცებული ვაქცინები ჯერ კიდევ არ არსებობს. ასევე არ არსებობს ამ შტამის სამკურნალო საშუალებები.ჯანმომ რეკომენდაცია გაუწია კლინიკურ კვლევებში ორი ანტისხეულის პრიორიტეტულ გამოყენებას, ასევე ანტივირუსული პრეპარატის, ობელდესივირის, შეფასებას, როგორც მაღალი რისკის მქონე პირთა მკურნალობის საშუალებას.ჯანმო სასწრაფოდ აფართოებს საველე ოპერაციებს, მათ შორის კონტაქტების კვალის დადგენას, სამკურნალო ცენტრების შექმნას, ლაბორატორიული შესაძლებლობების გაძლიერებას, პაციენტების მკურნალობას, ინფექციების პრევენციასა და კონტროლს, ასევე საველე ღონისძიებების ჩატარებას. ამ ღონისძიებების დასაფინანსებლად ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციის საგანგებო ფონდიდან 3.9 მილიონი დოლარი გამოიყო.ებოლას საეჭვო შემთხვევები დაფიქსირა ევროპაშიც, კერძოდ, იტალიაში. კერძოდ, მილანში ორი ადამიანი იზოლაციაში მას შემდეგ მოათავსეს, რაც უგანდიდან დაბრუნდნენ და ებოლას მსგავსი სიმპტომები ჰქონდათ. თუმცა იტალიის ჯანდაცვის სამინისტრომ მოგვიანებით განაცხადა, რომ ლაბორატორიულად ებოლას ვირუსი არ დადასტურდა.jandacva.ge

1779948736

კიბოს განკურნება
მეცნიერებმა კიბოს მკურნალობის რევოლუციური მეთოდი კიდევ უფრო დახვეწეს – თაგვებზე მიღებული შედეგები შთამბეჭდავია

თერაპია, რომელმაც რევოლუცია მოახდინა სისხლისა და კანის კიბოს მკურნალობის მეთოდებში, შესაძლოა კიდევ უფრო ეფექტიანი გახდეს. კანის კიბოს ყველაზე მძიმე ფორმის მქონე თაგვებში, კიბოს უჯრედების გამკვრივებამ იმუნოთერაპიის ეფექტები გააძლიერა იმ შემთხვევებში, როცა იმუნურ სისტემაზე მანიპულირებდნენ, რათა მას სიმსივნე გაენადგურებინა. შთამბეჭდავმა შედეგებმა მეცნიერებს გაუჩინა იმედი, რომ ასეთივე მიდგომამ შეიძლება გააუმჯობესოს გადარჩენის მაჩვენებელი ადამიანებში, რომლებიც ისეთი იმუნოთერაპიებით მკურნალობენ, როგორიცაა ანტიგენის ქიმერული რეცეპტორებით (CAR T-cells) თერაპია.„სრულიად ახალი კონცეფციაა. ის სამედიცინო პრობლემას ნამდვილად უმკლავდება ფიზიკური თვალსაზრისით. ვფიქრობ, რომ ძალიან პერსპექტიულია“, — ამბობს ლონდონის დედოფალ მარის უნივერსიტეტის მკვლევარი ი სუი, რომელიც ამ კვლევაში ჩართული არ ყოფილა.ხშირად, კიბოს უჯრედები უფრო რბილია, ვიდრე ჯანმრთელი უჯრედები. ეს კი შეიძლება პრობლემა იყოს, რადგან T-ლიმფოციტებს (T-უჯრედები) — იმუნური სისტემის ნაწილს, რომელსაც სიმსივნის განადგურების პოტენციალი აქვს — შეუძლიათ შეიგრძნონ მათი შემოგარენის სიმკვრივე.„ძლიერ გვაინტერესებდა, ეხმარებოდა თუ არა სირბილე კიბოს უჯრედებს იმუნური სისტემისგან დამალვაში და რა გავლენა შეიძლება ჰქონოდა T-ლიმფოციტების მექანიკურ მგრძნობელობას კიბოსადმი მათ რეაგირებაზე“, — ამბობს შვეიცარიის ფედერალური ტექნოლოგიური ინსტიტუტის მკვლევარი ლი ტანგი, რომელმაც კვლევის შედეგები 11 მაისს წარმოადგინა ლონდონში გამართულ კონფერენციაზე.ამ საკითხის შესასწავლად, მკვლევრებმა პირველ რიგში სცადეს იმის დადგენა, რატომ არის კიბოს უჯრედები უფრო რბილი თავიანთი მემბრანებით, ანუ გარე ზედაპირით, ვიდრე ჯანმრთელი უჯრედები. ასე დადგინდა, რომ კიბოს უჯრედები, როგორც თაგვებში, ისე ადამიანებში — უფრო რბილია, რადგან მათი მემბრანები მეტ ქოლესტერინს შეიცავს.ამის შემდეგ, მკვლევართა ჯგუფმა 24 თაგვში კანის კიბოს ყველაზე მომაკვდინებელი ფორმის, მელანომას უჯრედები შეიყვანა და კიბო განავითარა მათი ერთ-ერთი ბარძაყის მიდამოებში. ცხრა დღის შემდეგ, თაგვებს ანტიგენის ქიმერული რეცეპტორები (CAR T-cells) შეუყვანეს — ისინი წინასწარ იყო გენური ინჟინერიით ისე დამუშავებული, რომ სიმსივნეები ამოეცნოთ; ეს იყო იმიტაცია იმუნოთერაპიის ფორმისა, რომელსაც CAR T-cell თერაპია ეწოდება და რომელიც დამტკიცებულია ისეთი კიბოების სამკურნალოდ, როგორიცაა მწვავე ლიმფობლასტური ლეიკემია და B-უჯრედოვანი ლიმფომა.თაგვებმა ასევე მიიღეს IL-15-ის სამი ინფუზია — ცილის, რომელიც ხუთი დღის განმავლობაში აძლიერებს სიმსივნე-სპეციფიკური T-ლიმფოციტების კიბოს განადგურების უნარს.რაც მთავარია, თაგვების მხოლოდ ნახევარს ჩაუტარდა მესამე მკურნალობა, რომელშიც მეთილის β-ციკლოდექსტრინი (meβCD) — ნაერთი, რომელიც უჯრედის მემბრანებში ქოლესტერინის დონეს ამცირებს — პირდაპირ სიმსივნეებში შეუყვანეს. ამ თერაპიას ყოველდღიურად უტარებდნენ, კიბოს უჯრედების შეყვანიდან მე-9 დღიდან მე-18 დღემდე. დანარჩენ თაგვებს უბრალოდ ფიზიოლოგიური ხსნარის ინექციებს უკეთებდნენ.ერთი თვის შემდეგ, ყველა ის თაგვი, რომლებსაც meβCD თერაპია არ ჰქონდათ ჩატარებული, სწრაფად მზარდი სიმსივნის გამო მოკვდა. სამაგიეროდ, მხოლოდ შვიდი თაგვი მოკვდა meβCD ჯგუფში, ხუთს კი სიმსივნე სრულად გაუქრა.„რიცხვები დიდებულია, ძალიან შთამბეჭდავი“, — ამბობს კოლუმბიის უნივერსიტეტის მკვლევარი ლენს კამი.შემდგომი ანალიზი მიუთითებს, რომ სიმსივნური უჯრედების გამკვრივებით, meβCD დაეხმარა სიმსივნე-სპეციფიკურ T-ლიმფოციტებს, რომ უფრო ძლიერად მიმაგრებოდნენ სიმსივნურ უჯრედებზე. ამის შემდეგ, T-ლიმფოციტებმა თავიანთ სამიზნემდე უფრო ეფექტიანად მიიტანეს ტოქსიკური მოლეკულები, როგორიცაა პერფორინი, რომელიც სიმსივნურ უჯრედებში ხვრელებს აკეთებს და ამ გზით ანადგურებს.ტანგის განცხადებით, მკვლევართა ჯგუფს იმედი აქვს, რომ ამ მიდგომას თაგვებში უფრო მეტი სახის კიბოზე დატესტავენ. ამის შემდეგ, ყველაზე დიდი გამოწვევა ყოველთვის არის ცდების ადამიანებზე გაგრძელება. იმ წამლებიდან, რომლებმაც თაგვებში წარმატებით ამოიღო მიზანში იმუნური ცილები — ძალიან ცოტამ იმუშავა ადამიანებში, რისი მიზეზიც ნაწილობრივ არის განსხვავება მათ იმუნურ სისტემებში. მაგრამ კოლუმბიის უნივერსიტეტის მკვლევარი ლენს კამი ამბობს, რომ პრეპარატებს, რომლებიც კიბოს უჯრედების სიმკვრივეს ცვლიან, შეიძლება უკეთესი შანსი ჰქონდეთ, რადგან კიბოს უჯრედები ძირითადად უფრო რბილია როგორც ადამიანებში, ისე თაგვებში.მკვლევრები ასევე მუშაობენ meβCD თერაპიის მსგავსი ეფექტის მქონე პრეპარატების შექმნაზე, რომელთა შეყვანა ერთი ინექციით იქნება შესაძლებელი.მომზადებულია New Scientist-ის მიხედვით.წყარო: პირველი არხი

1779343983

ჰანტავირუსი
რა არის ჰანტავირუსი და როგორ ვრცელდება ის?

საკრუიზო გემი, რომელსაც ჰანტავირუსის ეპიდაფეთქება შეეხო, კანარის კუნძულებზე ჩავიდა. MV Hondius-ზე სამი დადასტურებული და ხუთი საეჭვო შემთხვევა დაფიქსირდა. ვირუსი დაუდასტურდა ჰოლანდიელ ქალს, რომელიც გარდაიცვალა, ბრიტანელ მგზავრს, რომელიც სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკაში რეანიმაციულ განყოფილებაშია და შვეიცარიის მოქალაქეს, რომელიც ციურიხის საავადმყოფოში მკურნალობს.საეჭვო შემთხვევებს შორის არიან: ბრიტანელი მამაკაცი, ეკიპაჟის ნიდერლანდელი წევრი და გერმანიის მოქალაქე. ორი მათგანი ნიდერლანდებში ჩაიყვანეს სამკურნალოდ, ხოლო მესამეს, რომელიც სტაბილურ მდგომარეობაშია, საევაკუაციო ფრენა გადაედო. ჰანტავირუსი არცერთს არ დაუდასტურდა, თუმცა ორ მათგანს სიმპტომები აღენიშნება.აღნიშნული გემის ორი ბრიტანელი მგზავრი, ვირუსთან შესაძლო კონტაქტის გამო, სახლის პირობებში იზოლაციაში იმყოფება. დიდი ბრიტანეთის ჯანმრთელობის უსაფრთხოების სააგენტოს ცნობით, მათ გემი დატოვეს მოგზაურობის ადრეულ ეტაპზე, როდესაც არგენტინიდან ატლანტის ოკეანის გავლით, კაბო-ვერდეში მიემგზავრებოდნენ და სიმპტომები დღემდე არ გამოვლენიათ.აშშ-ის ორმა შტატმა - არიზონამ და ჯორჯიამ - BBC-ს დაუდასტურეს, რომ აკვირდებიან სამ მგზავრს, რომელთაც კაბო-ვერდეში ჩასვლამდე დატოვეს გემი და აშშ-ში დაბრუნდნენ. სიმპტომები არცერთ მათგანს აღენიშნება.დანარჩენები ამჟამად სამედიცინო შემოწმებას გადიან და მათ ეტაპობრივად, ეროვნების მიხედვით, MV Hondius-ის დატოვების უფლება ეძლევათ. ესპანელი და ფრანგი მგზავრების ნაწილი უკვე სამშობლოში დააბრუნეს, ხოლო სხვა ქვეყნებმა, მათ შორის, დიდმა ბრიტანეთმა, თავიანთი მოქალაქეებისთვის ჩარტერული რეისები დანიშნეს.რა არის ჰანტავირუსის ანდების შტამი?ჰანტავირუსები, რომელთაც სამხრეთ კორეაში მდებარე მდინარის სახელი ჰქვია, აღწერენ ვირუსების ოჯახს და არა ერთ კონკრეტულ დაავადებას. ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციის (WHO) მონაცემებით, არსებობს 20-ზე მეტი სხვადასხვა ვირუსული სახეობა. გარდა ამისა, თითქმის ყველა მათგანი დაკავშირებულია მღრღნელების, ძირითადად ვირთხებისა და თაგვების მიერ გამომშრალი შარდისა და ექსკრემენტების მეშვეობით გავრცელებულ გადამდებ ინფექციასთან. თუმცა ერთ-ერთი შტამი - ანდების ვირუსი - მიჩნეულია, რომ ადამიანიდან ადამიანზე გადადის, მაგრამ ძალიან იშვიათად. სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკის ჯანდაცვის მინისტრის თქმით, ის ორ მგზავრს დაუდასტურდა -  ბრიტანელ კაცს, რომელიც იოჰანესბურგის საავადმყოფოშია და ნიდერლანდელ ქალს, რომელიც გარდაიცვალა.ანდების შტამი, ძირითადად, არგენტინასა და ჩილეშია გავრცელებული. 2018 წლის ბოლოს არგენტინაში დაფიქსირდა ეპიდაფეთქება, რომლის კვალიც ერთ-ერთი წვეულების სტუმრებამდე მიდიოდა. ვარაუდობენ, რომ ვირუსით დაავადებულმა ერთმა ადამიანმა ინფექცია თავისდაუნებურად სხვებს გადასდო. შედეგად, დადასტურდა 34 შემთხვევა, რომელთაგან 11 ინფიცირებული გარდაიცვალა.როგორ ვრცელდება ჰანტავირუსი?როგორც წესი, ჰანტავირუსი ვრცელდება, როდესაც ადამიანები მჭიდრო კონტაქტში შედიან მღრღნელების ექსკრემენტებთან, შარდსა და ნერწყვთან. ეს ჩვეულებრივ ხდება ვირუსის შესუნთქვით, მაგალითად, როდესაც მღრღნელების შარდი და ჰანტავირუსის შემცველი ექსკრემენტები ჰაერში გავრცელდება. ვირუსით დაინფიცირება ასევე შესაძლებელია მღრღნელის, მაგალითად, ვირთხის, ნაკბენით.ჰანტავირუსის მხოლოდ ერთი შტამია ცნობილი, რომელიც ადამიანიდან ადამიანზე ვრცელდება, თუმცა ანდების შტამის შემთხვევაში, ეს ძალიან იშვიათად ხდება. ადამიანიდან ადამიანზე გადაცემა მხოლოდ ძალიან ახლო, ხანგრძლივი კონტაქტით ხდება. ჰანტავირუსის გავრცელების გზა განსხვავდება გრიპისგან, რომელიც ხველების ან ცემინების დროს ჰაერწვეთოვანი გზით გადადის. „ჩვენ არ ვსაუბრობთ ძალიან შორ დისტანციაზე შემდგარ შემთხვევით კონტაქტზე“, - განუცხადა ჯანმო-ს ოფიციალურმა წარმომადგენელმა დოქტორ მარია ვან კერხოვემ BBC-ს.რა სიმპტომები აქვს ჰანტავირუსს და რამდენად საშიშია ის?ვირუსს შეუძლია ორი მძიმე დაავადების გამოწვევა. პირველი, ჰანტავირუსით გამოწვეული ფილტვის სინდრომი (HPS), ხშირად იწყება დაღლილობით, სიცხითა და კუნთების ტკივილით, რასაც მოჰყვება თავის ტკივილი, თავბრუსხვევა, შემცივნება და კუჭის პრობლემები. თუმცა შეიძლება განვითარდეს რესპირატორული სიმპტომი - სუნთქვის გართულება, რის შემდეგაც პაციენტებს სასწრაფო სამედიცინო დახმარება სჭირდებათ. ეს არის ერთ-ერთი მთავარი დაავადება, რომელსაც იწვევს „ანდების“ შტამი და რომლის სიკვდილიანობის მაჩვენებელიც 20-40%-ია. კიდევ ერთი კომპლექსური საკითხია დაავადების ინკუბაციის პერიოდი. კერძოდ, სიმპტომები შეიძლება გამოვლინდეს ერთიდან რვა კვირამდე პერიოდში.ჰანტავირუსს შეუძლია მეორე მძიმე დაავადების გამოწვევა და ეს არის ჰემორაგიული ცხელება, რომელსაც ახლავს თირკმლის სინდრომი (HFRS). ის გრიპის მსგავსად იწყება, შეიძლება დააზიანოს თირკმელები და გამოიწვიოს დაბალი არტერიული წნევა, შინაგანი სისხლდენა და თირკმლის მწვავე უკმარისობა.არსებობს თუ არა ჰანტავირუსის საწინააღმდეგო ვაქცინა ან მკურნალობის მეთოდი?ჰანტავირუსული ინფექციების სპეციფიკური მკურნალობა არ არსებობს, მაგრამ დროულმა სამედიცინო დახმარებამ, შესაძლოა, გადარჩენის მაჩვენებელი გააუმჯობესოს. რეკომენდებული მკურნალობა შეიძლება მოიცავდეს ჟანგბადის თერაპიას, მექანიკურ ვენტილაციასა და დიალიზსაც კი. მძიმე სიმპტომების მქონე პაციენტებს, შესაძლოა, დასჭირდეთ ჰოსპიტალიზაცია და ინტენსიური თერაპიის განყოფილებაში მკურნალობა. ამ ეტაპზე ფართოდ ხელმისაწვდომი ვაქცინები არ არსებობს. თუმცა, ლოკალურად გავრცელებული შტამების წინააღმდეგ, ჩინეთსა და სამხრეთ კორეაში ზოგიერთი მათგანი გამოიყენება.ჰანტავირუსული ინფექციის რამდენი შემთხვევაა დაფიქსირებული მსოფლიოში?ჯანმრთელობის ეროვნული ინსტიტუტების მონაცემებით, ყოველწლიურად მსოფლიოში, ძირითადად ევროპასა და აზიაში, თირკმლის სინდრომით მიმდინარე ჰემორაგიული ცხელების  (HFRS) დაახლოებით 150 000 შემთხვევა ფიქსირდება. ამ შემთხვევების ნახევარზე მეტი, როგორც წესი, ჩინეთშია. ამერიკის შეერთებული შტატების უახლესი მონაცემები აჩვენებს, რომ 1993-დან 2023 წლამდე ქვეყანაში ჰანტავირუსული ინფექციის 890 შემთხვევა დაფიქსირდა.საკრუიზო გემზე აფეთქებამდე ჰანტავირუსით ინფიცირების შემთხვევა ბოლოს როდის დაფიქსირდა?2025 წლის თებერვალში, ოსკაროსანი მსახიობის, ჯინ ჰეკმენის მეუღლე ბეტსი არაკავა ჰანტავირუსთან დაკავშირებული სასუნთქი გზების დაავადებით გარდაიცვალა. სამედიცინო მკვლევრები ვარაუდობენ, რომ არაკავა ჰანტავირუსთან დაკავშირებული ყველაზე გავრცელებული შტამით - HPS-ით დაინფიცირდა, რამაც ლეტალური შედეგი გამოიწვია. ცნობილი  მსახიობის მეუღლის სახლის დამხმარე შენობებში რამდენიმე მკვდარი მღრღნელი და მათი ბუდეები იპოვეს.

1779087600

ჰანტავირუსი
ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციაში აცხადებენ, რომ ამ დროისთვის „ჰანტავირუსის“ უფრო მასშტაბური აფეთქების ნიშნები არ არსებობს

„ჰანტავირუსის“ უფრო მასშტაბური აფეთქების ნიშნები არ არსებობს, – ამის შესახებ ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციაში აცხადებენ.ამასთან, ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციის გენერალურმა დირექტორმა, ტედროს ადანომ გებრეისუსმა აღნიშნა, რომ შესაძლოა, ვითარება შეიცვალოს და მომდევნო კვირებში ვირუსის დამატებითი შემთხვევებიც დაფიქსირდეს.„ამ ეტაპზე არ ჩანს, რომ ჩვენ ვხედავთ უფრო დიდი აფეთქების დასაწყისს, თუმცა ვითარება შეიძლება, შეიცვალოს და ვირუსის გრძელი ინკუბაციური პერიოდის გამო, მომდევნო კვირებში მეტი შემთხვევა იყოს. ჩვენი სამუშაო ჯერ არ დასრულებულა“, – განაცხადა გებრეისუსმა.ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციის მონაცემებით, ამჟამად, ჯამში ცხრა დადასტურებული შემთხვევაა, კიდევ ორი კი საეჭვოა. როგორც მედია წერს, ინფიცირებულია საფრანგეთის ერთი მოქალაქე, რომელიც საკრუიზო გემზე იმყოფებოდა. ის პარიზის საავადმყოფოში, რეანიმაციაში იმყოფება. ექიმების თქმით, მას დაავადების „ყველაზე მძიმე ფორმა“ აქვს.მედია ასევე იტყობინება, რომ „ჰანტავირუსი“ დაუდასტურდა მადრიდში კარანტინში მყოფ ესპანელთაგან ერთ-ერთს. მისი მდგომარეობა შედარებით მსუბუქია. საფრანგეთის პრეზიდენტმა, ემანუელ მაკრონმა განაცხადა, რომ ქვეყანაში ვითარება კონტროლქვეშაა.ეს არის იშვიათი დაავადება, რომელიც, როგორც წესი, ინფიცირებული მღრღნელების შარდთან, განავალთან ან ნერწყვთან კონტაქტითაა გამოწვეული, თუმცა პირველად დაფიქსირდა ადამიანიდან ადამიანზე შესაძლო გადაცემა. სიმპტომებს შორისაა სიცხე, ძლიერი დაღლილობა, კუნთების ტკივილი, მუცლის ტკივილი, ღებინება, დიარეა და სუნთქვის გაძნელება.თავდაპირველად გემზე 28 ქვეყნის დაახლოებით 150 მგზავრი და ეკიპაჟის წევრი იმყოფებოდა. საკრუიზო გემი ჯერ კიდევ ზღვაშია და 17 მაისს მიაღწევს ნიდერლანდებს.პირველი არხი 

1778652014

ჰანტავირუსი
რა არის ჰანტავირუსი, რომლითაც საკრუიზო გემზე სამი ადამიანი დაიღუპა

ჰანტავირუსის სავარაუდო გავრცელების გამო, არგენტინასა და კაბო-ვერდეს შორის მოძრავ საკრუიზო გემზე სამი ადამიანი დაიღუპა.ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციის თანახმად, პოტენციურად სასიკვდილო ვირუსის ერთი შემთხვევა უკვე დადასტურდა.თუმცა, სავარაუდო გავრცელებამ გააჩინა კითხვები იმის თაობაზე, ვრცელდება თუ არა ადამიანიდან ადამიანზე ვირუსი, რომელიც როგორც წესი, მღრღნელებთან კონტაქტით ვრცელდება. რამდენად გავრცელებულია ჰანტავირუსები ეს ვირუსები მთელ მსოფლიოში გვხვდება, ინფიცირების შემთხვევები მთელი წლის განმავლობაში ფიქსირდება. მაგალითად, წელიწადში რამდენიმე ათასი შემთხვევა ფიქსირდება ჩინეთში, რუსეთსა და სამხრეთ კორეაში.ამერიკის კონტინენტზე, ფინეთსა და საფრანგეთში ფიქსირდება წელიწადში რამდენიმე ასეული შემთხვევა.ჰანტავირუსების გარკვეული შტამები, რომლებიც მხოლოდ მღრღნელებში გვხვდება — ვირთხებში, თაგვებსა და მემინდვრიებში — ადამიანებშიც ვრცელდება. რამდენად სახიფათოა ჰანტავირუსები ორ ჯგუფად იყოფა: ძველი მსოფლიოს ვირუსებად (ევროპა, აზია და აფრიკა) და ახალი მსოფლიოს ვირუსებად (ჩრდილოეთ და სამხრეთ ამერიკა).ძველი მსოფლიოს ვირუსების შემთხვევაში, სიკვდილიანობის მაჩვენებელი შეიძლება 14 პროცენტი იყოს. თუმცა, ისეთ განვითარებულ ქვეყნებში, როგორიცაა საფრანგეთი, ფატალური შემთხვევები უკიდურესად იშვიათია და ძირითადად ეხება ადამიანებს, რომლებსაც უკვე აქვთ ჯანმრთელობის პრობლემები.ზოგიერთი შემთხვევა უსიმპტომოა ან მხოლოდ ტკივილით შემოიფარგლება, მაგალითად, მუცლის ტკივილით ან მსუბუქი ხველით. თუმცა, იშვიათ შემთხვევაში შეიძლება თან ახლდეს თირკმლის პრობლემები, რამაც შეიძლება გამოიწვიოს თირკმლის მწვავე, მაგრამ შექცევადი უკმარისობა.ახალი მსოფლიოს ვირუსების შემთხვევაში, სიკვდილიანობის მაჩვენებელმა შეიძლება 40 პროცენტს გადააჭარბოს. ინფექცია სწრაფად ვრცელდება ფილტვებში და იწვევს სუნთქვის და ზოგჯერ გულის პრობლემებს.პრობლემებს. მკურნალობა რაც უფრო სწრაფად იმკურნალებს ადამიანი, მით უკეთესია პროგნოზი.ვინაიდან არ არსებობს კონკრეტულად ჰანტავირუსის სამკურნალო საშუალება, ექიმები მხოლოდ სიმპტომებს მართავენ.თუკი ვირუსი მძიმედ აზიანებს ფილტვებს, საჭირო ხდება ჟანგბადით თერაპია ინტენსიურ მზრუნველობის განყოფილებაში.განსაკუთრებული რისკის ქვეშ არიან კონკრეტულ სფეროებში მომუშავე ადამიანები, მაგალითად, სატყეო საქმესა და სოფლის მეურნეობაში.სხვა ნებისმიერი ინფექციის მსგავსად, ყველაზე მეტად რისკის ქვეშ არიან ხანდაზმულები, შესუსტებული იმუნური სისტემის მქონენი და ადამიანები, რომლებსაც უკვე აქვთ ჯანმრთელობის პრობლემები. არის თუ არა გადამდები ჯერჯერობით უცნობია, იყო თუ არა გემზე მომხდარი შემთხვევა ანდების ვირუსის გავრცელება.ანდების ვირუსი ჰანტავირუსის ერთადერთი შტამია, რომლის შემთხვევაშიც დადასტურებულია ადამიანიდან ადამიანზე გადადება, მაგრამ ამისათვის საჭიროა ახლო და ხანგრძლივი კონტაქტი — მაგალითად, ოჯახში.ადამიანები ძირითადად ინფიცირდებიან ცხოველთა ნერწყვით, ექსკრემენტებით ან შარდით დაბინძურებული აეროზოლების შესუნთქვით, მათ ფეკალიებთან პირდაპირი კონტაქტით, ნაკბენით ან ნაკაწრით.საკრუიზო გემის შემთხვევაში, არსებობს ორი შესაძლო სცენარი — ადამიანიდან ადამიანზე გადადება ან ცალკეული ინფიცირება გემზე ასვლამდე, მაგალითად, თუ მათ იქამდეც ერთად იმოგზაურეს. რა შეიძლება გამოავლინოს ვირუსის სეკვენირებამ გემზე ინფიცირებულ ადამიანთა ვირუსის სეკვენირება (გენომის თანმიმდევრობის გაშიფვრა) გამოავლენს, ჰანტავირუსის რომელი შტამით იყვნენ ისინი ინფიცირებული.ვინაიდან გემი არგენტინის სამხრეთში მდებარე კუნძულ უშუაიადან იყო გამოსული, მეცნიერებს ეჭვი ანდების ვირუსზე აქვთ, რადგან იქ სწორედ ის ცირკულირებს.თუმცა, თუკი ის ახალი მსოფლიოს სხვა რომელიმე შტამია, მაგალითად, სახელად სინ-ნომბრე, რომელიც მხოლოდ ჩრდილოეთ ამერიკაში ცირკულირებს — შეიძლება გამოვრიცხოთ ინფიცირება სამხრეთ ამერიკაში.თუკი ახალი მსოფლიოს ჰანტავირუსი გემზე ადამიანებს შორის გავრცელდა, შემთხვევა უპრეცედენტო იქნება.მომზადებულია Agence France-Presse-ის მიხედვით.წყარო: პირველი არხი

1778052356

ირაკლი კობახიძე
ირაკლი კობახიძე: არავის არ ენანება არც 1 თეთრი, არც 50 და არც თუნდაც 150 მილიონი იმაში, რასაც მოაქვს კონკრეტული შედეგი

არავის არ ენანება არც 1 თეთრი, არც 50 და არც თუნდაც 150 მილიონი იმაში, რასაც მოაქვს კონკრეტული შედეგი, მთავარია, ყველაფერი იყოს გონივრულად გააზრებული. სიფრთხილეა საჭირო, როდესაც ფარმაცევტულ კომპანიებს ეხება საქმე, - ამის შესახებ საქართველოს პრემიერ-მინისტრმა ირაკლი კობახიძემ ერევანში ქართველ ჟურნალისტებს განუცხადა. როგორც მთავრობის მეთაურმა აღნიშნა, დიუშენით დაავადებული ბავშვების მედიკამენტთან დაკავშირებით ჯანდაცვის სამინისტრო არის ბოლომდე ჩართული.„ეს არის მგრძნობიარე საკითხი, ჯანდაცვის სამინისტრო არის ბოლომდე ჩართული ამ საკითხთან დაკავშირებით დისკუსიის გაგრძელებაში. რაც შეეხება, ფარმაცევტულ კომპანიებს, ერთ-ერთი სერიოზული პრობლემა, ასეთი საკითხების მოგვარების დროს, არის სწორედ ფარმაცევტული კომპანიები. არის მარტივი მაფია ჩამოყალიბებული, ამ მაფიას აქვს კონკრეტული წამლების რეალიზაციის ინტერესი, სხვადასხვა მიმართულებით გამოიკვეთა ეს ყველაფერი. ამიტომ აქ არის სწორედ სიფრთხილე საჭირო, როდესაც ფარმაცევტულ კომპანიებს ეხება საქმე. მსოფლიო მასშტაბით არის ეს მაფია გაშლილი, ეს მარტო საქართველოს არ ეხება. ამიტომ ყველა საკითხი უნდა იყოს აწონდაწონილი, გონივრულად.არავის არ ენანება არც 1 თეთრი, არც 50 და არც თუნდაც 150 მილიონი იმაში, რასაც მოაქვს კონკრეტული შედეგი. ეს არის ზოგადი მიდგომა. დანარჩენი, რაც შეეხება კონკრეტიკას, ამასთან დაკავშირებით ჯანდაცვის სამინისტროს აქვს კომუნიკაცია, ჯანდაცვის სამინისტრო მუშაობს და ჯანდაცვის სამინისტრო წარმოადგენს ყოველ ჯერზე პოზიციას“, - განაცხადა პრემიერ-მინისტრმა.მისივე თქმით, არის, მათ შორის ქვეყნები, სადაც არაერთი კორუფციული გარიგება დაიდო მთავრობებსა და ფარმაცევტულ კომპანიებს შორის და ძალიან დიდ ფულს შოულობენ კონკრეტული პოლიტიკოსები ასეთი მაფიოზური გარიგებებიდან.„არის კორუფციით განთქმული სახელმწიფოები. არ მინდა კონკრეტულ ქვეყნებზე გადავიდე, მაგრამ არის კონკრეტული პრეპარატები, სადაც არის კორუფციული გარიგების ეჭვი და მაინცდამაინც ისე ემთხვევა ხოლმე, გამორჩეულად კორუმპირებული მთავრობები დებენ ხოლმე შესაბამის გარიგებებს, შესაბამის ფარმაცევტულ კომპანიებთან, ამიტომ ყველაფერი უნდა წარიმართოს გამჭვირვალედ, ყველაფერი უნდა იყოს დასაბუთებული.არც ერთი თეთრი და არც 10 მილიონი, არც მილიარდი არ დაენანება არავის, როდესაც საქმე ეხება შედეგს. მთავარია, რომ ყველაფერი იყოს გონივრულად გააზრებული. რაც მთავარია, არ შეიძლება, ჩვენ ავყვეთ პოლიტიკურ სპეკულაციებს და არ შეიძლება ავყვეთ კონკრეტულ შემთხვევაში, განზოგადებულად ვსაუბრობ, არ შეიძლება, განზოგადებულად ავყვეთ ჩვენ ფარმაცევტული მაფიის ინტერესებს.ყველაფერთან დაკავშირებით ჯანდაცვის სამინისტრომ წარმოადგინა კონკრეტული ინფორმაცია საზოგადოების წინაშე. დაელოდეთ ჯანდაცვის სამინისტროს პოზიციას, ყოველ ჯერზე მათ აქვთ ექსპერტული ცოდნა ყველაფერთან დაკავშირებით. დისკუსიაშიც შეგიძლიათ, შეხვიდეთ ჯანდაცვის სამინისტროსთან ამ თემაზე და სხვა მსგავს თემებზე“, - განაცხადა ირაკლი კობახიძემ.ინფორმაციას მთავრობის ადმინისტრაცია ავრცელებს

1777963225

კოსტა კრუიზები
საკრუიზო გემის სამი მგზავრი, სავარაუდოდ, ჰანტავირუსის შედეგად გარდაიცვალა

ატლანტის ოკეანეში მცურავ საკრუიზო გემზე, სავარაუდოდ ჰანტავირუსის სავარაუდო გავრცელების შედეგად, სამი ადამიანი დაიღუპა, - ინფორმაციას BBC-ი ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციაზე (WHO) დაყრდნობით ავრცელებს.ორგანიზაციის ცნობით, გემზე ვირუსის ერთი შემთხვევა ლაბორატორიულად დადასტურდა, კიდევ ხუთი საეჭვო შემთხვევის გამოძიება კი მიმდინარეობს.დაღუპულებიდან ორი ნიდერლანდების, ერთი კი ბრიტანეთის მოქალაქეა.გემი, რომელზეც 150-მდე მგზავრი იმყოფებოდა, არგენტინიდან კაბო-ვერდესკენ დაახლოებით სამი კვირის წინ გაემგზავრა.ჰანტავირუსი, ძირითადად, მღრღნელების საშუალებით ვრცელდება. მან შეიძლება გამოიწვიოს რესპირატორული დაავადება ფატალური შედეგით.

1777877640

მედიკამენტები
მალე შეიძლება მზად იყოს თითქმის ყველა სახის ავტოიმუნური დაავადების სამკურნალო საშუალება

ჩვენი იმუნური სისტემა გამუდმებით იღებს მიზანში უჯრედებს, რომლებსაც ის საფრთხედ აღიქვამს; ამიტომ, ნამდვილად ცუდი ამბავია, როცა მოხეტიალე იმუნური უჯრედები ჩვენვე გვიტევენ, როგორც ეს ავტოიმუნური დაავადებების დროს ხდება. არსებული პრეპარატები ამ თავდასხმებს თრგუნავს, მაგრამ ვერ აჩერებს. თუმცა, ამ პრობლემის მოგვარების ახალი მიდგომა, რომელიც ამ მოხეტიალე უჯრედებს ხოცავს, წარმოუდგენელ წარმატებას აჩვენებს.„ყველა მსხვილი ფარმაცევტული კომპანია ახლა ამ ნავში ხტება“, — ამბობს ლონდონის კინგსის კოლეჯის მკვლევარი რუბენ ბენჯამინი.მისი განცხადებით, ამჟამად მსოფლიოში ათეულობით კლინიკური ცდა მიმდინარეობს და პირველი პრეპარატები შეიძლება მომავალი წლის დასაწყისშიც გამოჩნდეს, რადგან ისინი გაცილებით დიდ ეფექტს აჩვენებენ, ვიდრე ამჟამინდელი წამლები.ამ ახალი პრეპარატების გასაღებია გენური ინჟინერიით დამუშავებული უჯრედები, რომლებსაც ანტიგენის ქიმერულ რეცეპტორებს (CAR T-cells) უწოდებენ. ისინი დამზადებულია T-ლიმფოციტებისგან (T-უჯრედები), რომლებსაც თქვენი იმუნური სისტემა სხეულში შეჭრილი ბაქტერიების ან ვირუსით ინფიცირებული უჯრედების დასახოცად იყენებს. T-ლიმფოციტებს ადამიანისგან იღებენ, აპროგრამებენ ისე, რომ კონკრეტული სახის უჯრედებს დაესხას თავს, შემდეგ კი კვლავ ინდივიდში აბრუნებენ.ანტიგენის ქიმერული რეცეპტორები (CAR T-cells) თავდაპირველად კიბოს სამკურნალოდ შეიქმნა. მათ საოცრებების მოხდენა შეუძლიათ, ადამიანების განკურნება მაშინ, როდესაც ყველა სხვა მკურნალობა უშედეგოა. თუმცა, მათ თან ახლავს ბევრი პრობლემა. კერძოდ, ისინი მოქმედებს მხოლოდ სისხლის კიბოების შემთხვევაში, როგორიცაა ლეიკემია, მაგრამ უმოქმედოა მყარ სიმსივნეებთან. ასევე შეუძლიათ ძლიერ სერიოზული გვერდითი ეფექტების გამოწვევა, როგორიცაა თავის ტვინის ანთება, ზემოქმედება მეტყველებასა და მოძრაობაზე.კიბოს იწვევს მუტანტი უჯრედები, რომლებიც აგრძელებენ ზრდას და დაყოფას მაშინ, როდესაც ეს უნდა შეწყდეს. ავტოიმუნური დაავადებები კიბოს იმით ჰგავს, რომ მათაც იწვევს „არაკეთილსინდისიერი“ უჯრედები, ამ შემთხვევაში ისინი, რომლებიც შეცდომით ესხმიან თავს გარკვეულ ორგანოს ან უჯრედის ტიპს.მაგალითად, პირველი ტიპის დიაბეტი გამოწვეულია იმუნური თავდასხმით პანკრეასის იმ უჯრედებზე, რომლებიც ინსულინს გამოიმუშავებენ. მრავლობით სკლეროზს იწვევს თავდასხმა ნერვების საფარზე — მიელინის გარსზე. ბენჯამინის განცხადებით, ავტოიმუნურ დაავადებათა სია უზარმაზარია.მას შემდეგ, რაც სხეული ინფექციის საპასუხოდ ახალ იმუნურ უჯრედებს გამოიმუშავებს, ისინი გადიან სკრინინგის პროცესს, რომელმაც უნდა გამორიცხოს ყველა ისეთი უჯრედი, რომელიც შეცდომით ესხმის თავს ჩვენივე სხეულს. თუმცა, ზოგჯერ ეს პროცესი წარუმატებელია და მოხეტიალე უჯრედები მთელი ცხოვრება შეიძლება დარჩნენ ჩვენს სხეულში.რატომ ხდება ასე? თვის დასაწყისში გამოქვეყნებულმა კვლევამ დაადასტურა იდეა, რომელიც პირველად 1950-იან წლებში გაჩნდა — რომ ამ მოხეტიალე უჯრედებს აქვთ მუტაციები იმ საკვანძო გენებში, რომლებიც ზემოთ ხსენებულ სკრინინგის პროცესშია ჩართული. შედეგი ისაა, რომ ისინი თავს არ იკლავენ, როცა ეს საჭიროა — ეს კი იმას ნიშნავს, რომ ავტოიუმუნური დაავადებები იმაზე მეტად ჰგავს კიბოს, ვიდრე გვეგონა.მსგავსების მიუხედავად, ცნობილი არ იყო, იმუშავებდა თუ არა კიბოს წინააღმდეგ მოქმედი ანტიგენის ქიმერული რეცეპტორები (CAR T-cells) ავტოიმუნური დაავადებების წინააღმდეგაც. ერთი დიდი პრობლემა ისაა, რომ მოხეტიალე იმუნური უჯრედები არ განირჩევიან სხვა უჯრედებისგან, ამიტომ, თუ გსურს, მოსპო თვითდამიზნებადი ანტისხეულების მწარმოებელი უჯრედები, უნდა დახოცო არა მხოლოდ მოხეტიალეები, არამედ ანტისხეულების მწარმოებელ უჯრედთა უმეტესობა.კიბოს მკურნალობაზე მყოფ ადამიანებში, ანტიგენის ქიმერულმა რეცეპტორებმა შეიძლება მრავალ წელს გაძლონ, რაც ამ შემთხვევაში კარგია. თუმცა, როგორც ჩანდა, მათი გამოყენება ავტოიმუნური დაავადებების სამკურნალოდ, უზარმაზარ ხვრელს დატოვებდა ადამიანების იმუნურ დაცვაში. საოცარი შედეგები რისკების მიუხედავად, დაახლოებით ხუთი წლის წინ, გერმანიის ერლანგენის საუნივერსიტეტოს ჰოსპიტლის ჯგუფმა ფაბიან მიულერის ხელმძღვანელობით გადაწყვიტა, რომ წითელი მგლურათი დაავადებული ადამიანებისთვის ანტიგენის ქიმერული რეცეპტორებით ემკურნალა.„პირველი რამდენიმე პაციენტი იმდენად ცუდად იყო, რომ მკურნალობის გარეშე უბრალოდ დაიღუპებოდნენ“, — ამბობს მიულერი.ჯგუფის გასაკვირად, ანტიგენის ქიმერულმა რეცეპტორებმა თავის საქმე გააკეთეს და რამდენიმე თვის შემდეგ გაქრნენ, რამაც იმუნურ სისტემას სრულად აღდგენის საშუალება მისცა.„სიმართლე გითხრათ, უბრალოდ გაგვიმართლა“, — იხსენებს მიულერი.ის ფიქრობს, რომ კიბოზე ნამკურნალებ ადამიანებში ანტიგენის ქიმერული რეცეპტორები იმიტომ რჩება, რომ მათი იმუნური სისტემა შესუსტებულია — სისხლის კიბოებს იწვევს იმუნური უჯრედების უკონტროლო ზრდა; ამიტომ, მკურნალობისას მიზანში მათ იღებენ. მათგან განსხვავებით, ავტომიუნური დაავადებების მქონე ადამიანებში, იმუნური სისტემა ხელუხლებელია და ანტიგენის ქიმერულ რეცეპტორებს უცხო სხეულებად აღიქვამს, ამიტომაც ხოცავს.შემდეგ მოდის პოტენციურად მომაკვდინებელი გვერდითი ეფექტები — ისინი უბრალოდ არ ხდება ავტოიმუნურ დაავადებებზე ნამკურნალებ ადამიანებში. მიულერის თქმით, ეს ნამდვილად სასწაულია. ერთი მხრივ, ეს ცვლის რისკისა და სარგებლის ანალიზს, რაც იმას ნიშნავს, რომ აუცილებელი არაა, ეს მიდგომა მხოლოდ ყველაზე სერიოზული შემთხვევებით შემოიფარგლოს.მიულერი ფიქრობს, რომ ასეთ მოულოდნელ შედეგებს სამი ახსნა აქვს. პირველი — ანტიგენის ქიმერული რეცეპტორები მოწინავე სტადიის კიბოს მქონე ადამიანებში უზარმაზარი ოდენობის უჯრედებს ხოცავს, მაგრამ გაცილებით ცოტა უჯრედს იღებენ მიზანში ავტოიმუნურ დაავადებათა მქონეებში. მეორე — ავტოიმუნურ დაავადებათა მქონეებში ანტიგენის ქიმერული რეცეპტორების ხარისხი უფრო მაღალია, სავარაუდოდ იმიტომ, რომ მათ არ ჩაუტარებიათ კიბოს იმუნური უჯრედების საწინააღმდეგო მკურნალობა. და ბოლოს — კიბოს მქონე ადამიანთა იმუნური სისტემა შეიძლება გამოყოფდეს განგაშის ბევრ სიგნალს, რაც ანტიგენის ქიმერული რეცეპტორების გადაჭარბებულ რეაგირებას იწვევს.მსოფლიოს მასშტაბით, ანტიგენის ქიმერული რეცეპტორებით ამჟამად ავტოიმუნურ დაავადებებზე რამდენიმე ასეულ ადამიანს მკურნალობენ; მიუხედავად იმისა, რომ ცდის შედეგები ჯერ მზად არაა, შემთხვევების ანგარიშები აჩვენებს, რომ ის საოცრად ეფექტურია ისეთი დაავადებების სამკურნალოდ, როგორიცაა წითელი მგლურა, მიასთენია და წყლულოვანი კოლიტი. მკვლევრები ფრთხილობენ სიტყვა „განკურნების“ გამოყენებისას, მაგრამ იქ, მაგრამ იქ, სადაც ანტიგენის ქიმერული რეცეპტორები ანადგურებენ ყველა „არასწორ“ უჯრედს, ამ სახის მკურნალობა შესაძლოა სწორედ ასეთი იყოს.„კიბოს სამყაროში, როგორც წესი, ხუთი წელი ველოდებით, სანამ განკურნებაზე საუბარს დავიწყებთ. ავტოიმუნურ დაავადებათა სამყაროში, ჩვენ ეს უბრალოდ არ ვიცით. იმ შემთხვევაშიც კი, თუ მოხეტიალე უჯრედები ხანდახან კვლავ გამოჩნდნენ, ადამიანებს შეუძლიათ, ხელახლა იმკურნალონ“, — ამბობს ბენჯამინი.გარკვეული სიფრთხილე საჭიროა. თვითმიზნობრივი იმუნური უჯრედების მიერ მიყენებული ზიანი ყოველთვის შექცევადი არ არის, მაშინაც კი, თუ მათი თავდასხმები შეწყდება. და თანაც, ყველა მოხეტიალე იმუნური უჯრედი მიზანში ადვილად ამოსაღები არაა, ამიტომ, ჯერ კიდევ გასარკვევია, თუ რამდენ ავტოიმუნურ დაავადებაზე იმუშავებს ეს მიდგომა. საოცარია, მაგრამ დაავადებათა სია, რომლისთვისაც მკურნალობის ამ საშუალებებს ქმნიან, ასევე მოიცავს ასთმას, რომელიც ნამდვილად არ არის ავტოიმუნური დაავადება.ფართო გამოყენების კიდევ ერთი ხელშემშლელი ფაქტორი იქნება ანტიგენის ქიმერული რეცეპტორების სიძვირე. თითოეული ინდივიდისგან უჯრედების ამოღება, მათი მოდიფიცირება და უკან, სხეულში დაბრუნება უკიდურესად ძვირია.თუმცა, ოპტიმიზმის მიზეზი ნამდვილად არსებობს. არსებობს ეგრეთ წოდებული ანტიგენის ქიმერული რეცეპტორებით ე. წ. მზა მკურნალობა, რომელშიც ერთი დონორის T-ლიმფოციტები ათეულობით სხვა პაციენტისთვის გამოიყენება. ბენჯამინის განცხადებით, ე. წ. მზა მკურნალობა კარგად არ მუშაობს კიბოს მქონე პაციენტებში, რადგან მათ სხეულში ისინი დიდხანს ვერ ძლებს. თუმცა, ავტოიმუნური დაავადებების მქონეებში ეს შეიძლება პირიქით, უპირატესობა იყოს.„არსებობს ინ-ვივო ანტიგენის ქიმერული რეცეპტორები. ამ შემთხვევაში, T-ლიმფოციტებს ანტიგენის ქიმერულ რეცეპტორებებად ადამიანის სხეულშივე გარდაქმნიან და არა ლაბორატორიაში. ეს იმას ნიშნავს, რომ ყველას შეუძლია მიიღოს ერთი და იგივე მკურნალობა, რაც დიდად ამცირებს ხარჯებს. ეს ამბავი ძლიერ ამაღელვებელია“, — ამბობს ბენჯამინი.შეიძლება წინ მოულოდნელი წარუმატებლობაც გველოდეს, მაგრამ გეტყვით, რომ სულ რაღაც ხუთი წლის წინ, ვერავინ ოცნებასაც ვერ გაბედავდა ანტიგენის ქიმერული რეცეპტორებით ავტოიმუნურ დაავადებათა მკურნალობაზე. ამბავი ფანტასტიკურია, რადგან ავტოიმუნური დაავადებები მსოფლიოში ყოველი ათიდან დაახლოებით ერთ ადამიანს აწუხებს.მომზადებულია New Scientist-ის მიხედვით.

1777622863