რუსეთში უარესისთვის ემზადებიან: ხალხს ბანკებიდან მილიარდობით რუბლი გააქვს, ცხოვრების გაუარესებას ელის და ქვეყნის დატოვებაზე ფიქრობს. ეს პესიმიზმი ზრდის საბიუჯეტო დეფიციტსაც, რომლის შესავსებად კრემლს შესაძლოა ფულის საბეჭდი მანქანის ამუშავება დასჭირდეს.რუსეთში ბოლო კვირების განმავლობაში მკვეთრად გაიზარდა საზოგადოების პესიმიზმი - როგორც ომთან, ისე ზოგადად, საკუთარი ცხოვრების პერსპექტივასთან დაკავშირებით.რუსეთში მთავრობისადმი ლოიალური საზოგადოებრივი აზრის კვლევის სახელმწიფო ცენტრის, ВЦИОМ-ის გამოკითხვამაც კი აჩვენა, რომ 2026 წლის ივლისში რუსეთის იმ მოქალაქეების წილი, რომლებიც ფიქრობენ, რომ ყველაზე მძიმე დროება ჯერ კიდევ წინ აქვთ, 66%-მდე გაიზარდა, რაც 2020 წლის აპრილის შემდეგ ყველაზე მაღალი მაჩვენებელია. 12%-მა პირდაპირ თქვა, რომ რუსეთი „კრიზისს განიცდის“.ВЦИОМ რამდენიმე თვეა განწყობების გაუარესების ტენდენციას აფიქსირებს. 2026 წლის მაისში გამოკითხულთა 60% აცხადებდა, რომ ყველაზე მძიმე დრო ჯერ კიდევ წინ ჰქონდათ. ივნისში ასე ფიქრობდა 63% ივლისში კი - 66% 2025 წლის მარტში, განწყობები გაცილებით მშვიდი იყო: მაშინ ვითარების გაუარესებას გამოკითხულთა მხოლოდ 39% ელოდა. რუსეთის მოქალაქეების პესიმიზმი არ უკავშირდება მხოლოდ უკრაინის ფრონტზე მიმდინარე მოვლენებს და უკრაინული დრონების მიერ რუსეთის სიღრმეში მიმდინარე დარტყმებს, რომელთა შედეგებიც რუსეთის თითქმის ყველა რეგიონის მოსახლეობამ საკუთარ თავზე გამოცადა. ექსპერტთა თქმით, ცვლილება დაკავშირებულია იმასთან, თუ როგორ რეაგირებს უკრაინის იერიშებზე მათი ქვეყნის მთავრობა. კრემლმა არაერთხელ განაცხადა, რომ აპირებს ომის გაგრძელებას ბიუჯეტთან დაკავშირებული პრობლემების, ომით გამოწვეული ბიზნესდანაკარგებისა და ნავთობგადამამუშავებელ ქარხნებზე იერიშების შედეგად წარმოქმნილი საწვავის დეფიციტის მიუხედავად.რუსეთის მოქალაქეები აცნობიერებენ იმასაც, რომ ომის გაგრძელებას ფული სჭირდება და ისინი უკვე საკუთარ თავზე გრძნობენ გადასახადების ზრდას, ფასების მატებას, სოციალური დახმარებების შემცირებასა და, ზოგადად, ცხოვრების ხარისხის გაუარესებას.Gallup-ის ბოლო გამოკითხვის მონაცემებით, ბოლო პერიოდში ცხოვრების ხარისხის გაუარესების შესახებ განაცხადა რუსეთის მოქალაქეების 56%-მა, რაც ერთი წლის წინანდელ მაჩვენებელზე 13 პროცენტული პუნქტით, ხოლო 2022 წლის მაჩვენებელზე 22 პროცენტული პუნქტით მეტია. დღეს რუსების 60% მიიჩნევს, რომ ქვეყანაში ეკონომიკური მდგომარეობაც უარესდება. ამგვარმა ნეგატიურმა მოლოდინებმა უკვე გამოიწვია ფულის მასობრივი გადინება რუსეთის ბანკებიდან.ბანკებიდან ფული გაედინებარუსეთის ცენტრალური ბანკის მონაცემებით, 2026 წლის დასაწყისიდან რუსეთის საბანკო სისტემიდან, 2 ტრლნ რუბლი (24,1 მლრდ დოლარი) ნაღდი ფული გაიტანეს. ცენტრალურმა ბანკმა რეკორდული გადინება დააფიქსირა 2026 წლის ივლისში. ხალხმა ბანკებიდან ნაღდი ფულის გატანა უკრაინის შეიარაღებული ძალების მიერ ნავთობგადამამუშავებელ ქარხნებსა და Wildberries-ის საწყობებზე დარტყმების შემდეგ დაიწყო.რუსული ფინანსური მარკეტპლეისის საბანკო ანგარიშგების მიხედვით, ბოლო თვეების განმავლობაში რუსეთის უმსხვილეს ბანკებში მნიშვნელოვნად შემცირდა ფიზიკური პირების სახსრების მოცულობა. სერვის Банки.ру-ს მონაცემებით, რუსეთში ნაღდ ფულზე მოთხოვნა მარტის დასაწყისში გაიზარდა და მას შემდეგ მხოლოდ მატულობს და მატულობს. ყოველთვიურად ანგარიშებიდან დაახლოებით 300 მილიარდი რუბლი (3,05 მილიარდი ევრო) გააქვთ. ნაღდი ფულის გადინების პრობლემას შეეჯახა რუსეთის შვიდი უმსხვილესი საკრედიტო ორგანიზაციიდან ხუთი, რომლებშიც რუსეთის მოქალაქეებს 1 ტრილიონ რუბლზე მეტი (10,15 მლრდ ევრო) ჰქონდათ შენახული.ანგარიშებიდან ნაღდი ფულის გატანით ანტირეკორდსმენია „გაზპრომბანკი“, საიდანაც ოთხი თვის განმავლობაში მეანაბრეებმა 299,5 მილიარდი რუბლი (3,04 მილიარდი ევრო), ანუ ყველა დეპოზიტის 10,8%, გაიტანეს. ამავე პერიოდში „როსსელხოზბანკში“ დაცული სახსრები 270,5 მილიარდი რუბლით (2,75 მილიარდი ევრო), ანუ 15%-ით შემცირდა. რუსეთის უმსხვილესმა კერძო ბანკმა, „ალფა-ბანკმა“ დაკარგა 179,4 მილიარდი რუბლის (1,82 მილიარდი ევრო) სახსრები (5,6%) „სოვკომბანკმა“ 81,7 მილიარდი რუბლი (830 მილიონი ევრო), ანუ 8,1%, ხოლო VTB-მ - 20,4 მილიარდი რუბლი (207 მილიონი ევრო), ანუ 0,24%. „სბერბანკში“ დეპოზიტების მოცულობა თავდაპირველად იზრდებოდა, თუმცა ბოლო თვეებში იქიდანაც დაიწყო ნაღდი ფულის გატანა: ივნისში 211,6 მილიარდი რუბლი (2,15 მილიარდი ევრო), ივლისში კი - 31,8 მილიარდი რუბლი (323 მილიონი ევრო).Банки.ру-ს სტატისტიკის მიხედვით, ფულის გადინებამ მხოლოდ T-Bank-ს აუარა გვერდი. ამ ბანკში დეპოზიტების მოცულობა 193 მილიარდი რუბლით (1,96 მილიარდი ევრო), ანუ 6,9%-ით გაიზარდა.რუსეთის ცენტრალური ბანკის მონაცემებით, 2026 წლის ივლისში მიმოქცევაში არსებული ნაღდი ფულის საერთო მოცულობა 643,4 მილიარდი რუბლით (6,53 მილიარდი ევრო) გაიზარდა, რაც 2026 წლის დასაწყისიდან ყველაზე დიდი ყოველთვიური მატებაა. ბანკის მონაცემებითვე, 2026 წლის დასაწყისიდან რუსეთის საბანკო სისტემიდან ნაღდი ფულის მასაში მთლიანობაში 2,4 ტრილიონი რუბლი (24,4 მილიარდი ევრო) გადავიდა. აგვისტოს პირველ ნახევარში რუსეთის ბანკებიდან გაიტანეს კიდევ 300 მილიარდი რუბლი, ანუ დაახლოებით 3 მილიარდი ევრო.„ [ბანკები] ამას არ ელოდნენ, ეს ნაღდი ფული სადღაც ჰქონდათ დაბანდებული, ახლა კი ადამიანები მიდიან და თვეში ნახევარი ტრილიონი რუბლი გააქვთ“, - უთხრა რუსეთის ფინანსურ სისტემასთან დაკავშირებულმა ყოფილმა ჩინოვნიკმა გამოცემა The Washington Post-ს.ანალიტიკოსების აზრით, ნაღდი ფულის მასობრივი გატანა ასახავს რუსების მზარდ უნდობლობას საბანკო სისტემის მიმართ, რაც უკრაინის იერიშებითა და გაღრმავებული ეკონომიკური კრიზისით არის გამოწვეული. უკრაინული დრონების დარტყმებმა ნავთობგადამამუშავებელ ქარხნებზე რუსეთში ნავთობის გადამუშავების მოცულობა 30%-ით შეამცირა.„დაფრინავენ დრონები. ირგვლივ ყველაფერი იწვის. დაძაბულობა იზრდება. და შესაძლოა, ადამიანები აცნობიერებენ, რომ ნაღდი ფული ბალიშის ქვეშ უნდა შეინახონ და არა ბანკებში, საიდანაც, შესაძლოა, მას ვეღარასოდეს დაიბრუნონ“, - უთხრა Washington Post-ს ყოფილმა რუსმა ჩინოვნიკმა, რომელმაც ანონიმურად დარჩენა ისურვა.ამუშავდება ფულის საბეჭდი მანქანა?ეკონომისტების პროგნოზით, ნაღდი ფულის მასის ზრდა გამოიწვევს ინფლაციის მატებას და ისედაც მძიმე ვითარებაში მყოფი რუსეთის ეკონომიკის მდგომარეობის გაუარესებას.რუსეთის ცენტრალურმა ბანკმა, ცოტა ხნის წინ, საშუალოვადიანი მაკროეკონომიკური პროგნოზი განაახლა და წლის შედეგების მიხედვით ინფლაციის საკუთარი პროგნოზი 4,5%-დან 7%-მდე გაზარდა. გარდა ამისა, ცენტრალური ბანკის განახლებულ პროგნოზში ბიუჯეტის დეფიციტიც გაიზარდა მშპ-ის 2%-ით, ანუ დაახლოებით 4,5 ტრილიონი რუბლით. რუსეთის 2026 წლის ბიუჯეტის შესახებ კანონით გათვალისწინებულ 3,8 ტრილიონ რუბლთან ერთად, რუსეთის ბიუჯეტის ჯამურმა დეფიციტმა 8,3 ტრილიონი რუბლი (დაახლოებით 100 მლრდ დოლარს) შეადგინა.რა შეიძლება იყოს რეკორდული საბიუჯეტო დეფიციტის დაფინანსებისთვის საჭირო სახსრების წყარო? ექსპერტთა შეფასებით, საკითხი სულაც არ არის უმნიშვნელო, თუ გავითვალისწინებთ იმას, რომ რუსეთის ფინანსთა სამინისტროს გაურკვეველი ვადით მოუწია ფედერალური სასესხო ობლიგაციების განთავსების აუქციონების გაუქმება.როგორც რადიო თავისუფლების რუსული რედაქციის ეკონომიკური მიმომხილველი მაქსიმ ბლანტი ამბობს, დაფინანსების წყაროსთან დაკავშირებულ კითხვაზე პასუხი ზედაპირზევე დევს: რუსეთის ფინანსთა სამინისტრომ ახლახან დაარეგისტრირა მცურავი კუპონით გათვალისწინებული ფედერალური სასესხო ობლიგაციების ორი გამოშვება, საერთო ჯამში 1,5 ტრილიონი რუბლის მოცულობით, რომელთა დაფარვის ვადად 2037 და 2042 წლებია განსაზღვრული, ხოლო ობლიგაციებს სახელმწიფო ბანკები შეისყიდიან.“თუ საიდან მოიპოვებენ სახელმწიფო ბანკები ამისთვის საჭირო თანხას, ამის გამოცნობა რთული არ არის, - ამბობს მაქსიმ ბლანტი, - რუსეთის ფედერაციაში ემისიის ცენტრი მხოლოდ ერთია. სწორედ ის გამოუშვებს, ანუ მარტივად რომ ვთქვათ, დაბეჭდავს რუბლებს”.მიგრაციის ახალი ტალღარუსეთის მოქალაქეების განწყობაზე, ეკონომიკური სახის პრობლემების გარდა, ნეგატიურ გავლენას ასევე ახდენს შფოთვა 2026 წლის შემოდგომაზე (საპარლამენტო არჩევნების დასრულების შემდეგ) ახალი მობილიზაციის შესაძლო გამოცხადების გამო. შედეგად ბოლო თვეებში გაიზარდა იმ ადამიანების ნაკადი, რომლებიც რუსეთს ტოვებენ როგორც დროებით, ისე სამუდამოდ.2026 წლის ზაფხულში უფლებადამცველი ორგანიზაციები («Ковчег»), სერვისები და სოციოლოგები რუსეთიდან ემიგრაციის ინტერესის მკვეთრ ზრდას და ახალ ტალღას ადასტურებენ. The Moscow Times-ის მონაცემებით, ქვეყნის დატოვებასთან და უვიზო მიმართულებებთან დაკავშირებული ინფორმაციის ძიების მოთხოვნები 2022 წლის შემოდგომის მობილიზაციის მაჩვენებლებს გაუტოლდა. ამის მთავარი მიზეზებია: ახალი მობილიზაციის შიში დაღლილობა და უპერსპექტივობა - გაჭიანურებული ომის პირობებში ცხოვრებით გამოწვეული ზოგადი ფსიქოლოგიური დაღლილობა და ქვეყნის შიგნით გრძელვადიანი დაგეგმვის შეუძლებლობა. უსაფრთხოების რისკები - მზარდი შიდა პოლიტიკური რეპრესიები და სამოქალაქო თავისუფლების შეზღუდვა. 2022 წლის პირველი, ქაოსური ტალღისგან განსხვავებით, როდესაც ადამიანები ხშირად მხოლოდ ზურგჩანთებით გარბოდნენ, ახლა რუსეთიდან წასვლას უფრო გააზრებული ხასიათი აქვს. ადამიანები ყიდიან უძრავ ქონებას, ხურავენ ბიზნესს და ემზადებიან ხანგრძლივი ან სამუდამო ემიგრაციისთვის.ემიგრაციის ძირითადი მიმართულებებია უვიზო ქვეყნები (რუსეთის ე.წ. ახლო სამეზობლო). საქართველო, სომხეთი და სერბეთი კვლავ ლიდერობენ მარტივი შესვლის, პირველადი ლეგალიზაციისა და უკვე არსებული რუსულენოვანი თემების გამო.საგრძნობლად იმატა რუსი მიგრანტების ინტერესმა დასავლური სანქციებისგან შორს მყოფი ქვეყნების - არგენტინისა და ბრაზილიის მიმართ.„ომის დაწყება რუსებისთვის შოკი იყო. შემდეგ ადაპტაციის პერიოდი დადგა, ისინი ომს შეეგუვნენ. ახლა კი მათში მომავლის ჰორიზონტის ნგრევის პროცესი მიმდინარეობს. ადამიანები ამბობენ: შემდეგ უარესი იქნება, და თავადაც უარესისთვის ემზადებიან“, - ამბობს რუსი სოციოლოგი და პოლიტოლოგი დმიტრი დუბროვსკი.დუბროვსკის თქმით, როდესაც რუსეთში ადამიანები მომავალზე საუბრობენ, სინამდვილეში, ისინი პირდაპირ არც ომს გულისხმობენ და არც საერთაშორისო პოლიტიკას, თუმცა ომის მიმდინარეობის ეფექტიანობას ისინი საკმაოდ დაბალ შეფასებას აძლევენ.„როგორც ჩანს, ომი სულ უფრო მეტად ანგრევს წარმოდგენას იმაზე, საერთოდ რა ხდება რუსეთში დღეს და რამდენად ნორმალურია ვითარება. მაგრამ მთავარი ის არის, რომ ეს განწყობები შეიძლება რუსების მომავლის ჰორიზონტის ნგრევად გავიგოთ. ანუ ადამიანები უკვე ამბობენ, რომ მომავალში უარესი იქნება”.რუსი სოციოლოგი და პოლიტოლოგი დმიტრი დუბროვსკიდმიტრი დუბროვსკი რადიო თავისუფლების პროექტ The CurrentTimes-თან საუბარში იხსენებს საბჭოთა ანეკდოტს, რომლის მიხედვითაც ოპტიმისტსა და პესიმისტს შორის განსხვავება ისაა, რომ პესიმისტი ამბობს: „ამაზე უარესი უკვე აღარ იქნება“, ხოლო ოპტიმისტი პასუხობს: „როგორ არა, წინ უარესი გველისო“.“ასე რომ, ვფიქრობ, დღეს რუსეთის მოქალაქეების უმრავლესობა სწორედ ასეთი „ოპტიმისტია“, რომელიც ამბობს, რომ მომავალი ნამდვილად უარესი იქნება”, - ამბობს სოციოლოგი, რომლის თქმითაც, სოციალური კეთილდღეობა და ადამიანების ფსიქოლოგიური მდგომარეობა ისეა მოწყობილი, რომ თუ ადამიანი უკვე ემზადება უარესისთვის, გარკვეული გაგებით, მოქმედებას იწყებს თვითაღსრულებადი წინასწარმეტყველება:„რუსეთში ადამიანები უკვე უარესისთვის ემზადებიან და სრულიად სხვაგვარად იქცევიან. ისინი აღარ გეგმავენ გრძელვადიან ინვესტიციებს, გრძელვადიან პროექტებს, აღარ აბანდებენ ფულს ხანგრძლივი ვადით, რადგან იციან, რომ მომავალში უარესი იქნება. სწორედ ამიტომაც გააქვთ ფული ბანკებიდან. ყოველივე ეს ერთად მიანიშნებს, რომ ადამიანები უარესისთვის ემზადებიან. და როგორ ემზადებიან რუსები უარესისთვის? როგორც ყოველთვის: გამოაქვთ ფული, ყიდულობენ მარილს, ასანთს და შაქარს“.რა შეიძლება მოჰყვეს ამ „ნორმალურობის ეროზიას“? - ამ კითხვის პასუხად დმიტრი დუბროვსკი ამბობს:„ზოგმა შეიძლება გადაწყვიტოს, რომ წასვლის დროა, და ჩვენ ვხედავთ, რომ გაიზარდა ხალხის ნაკადი ზემო ლარსის მიმართულებით - რუსეთ-საქართველოს საზღვრის გამშვები პუნქტისკენ. როგორც ჩანს, ესეც იმ გადაწყვეტილებების ნაწილია, რომლებიც სწორედ ასეთი განწყობისა და მომავლის შიშის ფონზე მიიღეს. ვიღაც ფულის გამოტანას იწყებს, ვიღაც კი TikTok-ზე ვიდეოებს იღებს და ამბობს, რომ „მოგზაურობა სწორედ ახლა უნდა დაგეგმონ“, რადგან შემოდგომაზე ამისთვის „აღარ ეცლებათ“. ადამიანები ემზადებიან. ემზადებიან ისე, როგორც უარესისთვის უნდა ემზადებოდნენ“.წყარო: www.radiotavisupleba.ge

სოციალური მომსახურების სააგენტოს ოფიციალური სტატისტიკის მიხედვით, 2026 წლის იანვრიდან ივლისამდე საარსებო შემწეობის მიმღებთა რაოდენობა 710 226-დან 576 902 ადამიანამდე შემცირდა.შესაბამისად, შვიდ თვეში საარსებო შემწეობის მიმღებთა რაოდენობა 133 324 ადამიანით შემცირდა.სტატისტიკის მიხედვით, საარსებო შემწეობას იღებდა: იანვარში — 710 226 ადამიანი; თებერვალში — 709 458; მარტში — 667 793; აპრილში — 645 920; მაისში — 605 033; ივნისში — 584 137; ივლისში — 576 902. ამავე პერიოდში საარსებო შემწეობის მიმღები ოჯახების რაოდენობა 184 921-დან 145 391-მდე შემცირდა.

გარემოს ეროვნული სააგენტოს ინფორმაციით, დღეს საქართველოს ზოგიერთ რაიონში ხანმოკლე წვიმა და ელჭექია მოსალოდნელი. ჰაერის მაქსიმალური ტემპერატურა დასავლეთ საქართველოში 27-32, აღმოსავლეთ საქართველოში კი 30-35 გრადუსი იქნება. დედაქალაქში დღე უმეტესად უნალექოდ ჩაივლის. თბილისში ჰაერი 35 გრადუსამდე გათბება.სინოპტიკოსების პროგნოზით, მომდევნო დღეებში ამინდის მნიშვნელოვანი ცვლილება არ არის მოსალოდნელი. ქვეყნის ზოგიერთ რაიონში კვლავ შესაძლებელია ხანმოკლე წვიმა და ელჭექი. ამინდი შედარებით შეიცვლება 27 აგვისტოდან, ტემპერატურა რამდენიმე გრადუსით საქართველოს მასშტაბით დაიკლებს.

ქარელის მუნიციპალიტეტში, სოფელ ორბოძალაში მდებარე ბატეთის ტბის ტერიტორია, რომელიც 27 813 კვ.მ არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთს მოიცავს, სახელმწიფო ქონების ეროვნულმა სააგენტომ 19-წლიანი სარგებლობის უფლებით ელექტრონულ აუქციონზე გაიტანა.საიჯარო საფასური 17 200 ლარს შეადგენს და აუქციონის პირობების თანახმად, შესაბამისი ხელშეკრულების გაფორმებიდან არაუმეტეს 24 თვის ვადაში, პირადად ან მესამე პირის მეშვეობით, უძრავი ქონების მოვლა-პატრონობის მიზნით (რომელიც უნდა მოიცავდეს (მაგრამ შესაძლებელია, არ შემოიფარგლებოდეს) ტბის გაწმენდით სამუშაოებს), არანაკლებ 80 000 ლარის (დამატებული ღირებულების გადასახადის გათვალისწინების გარეშე) დახარჯვა.ამ ბრძანების პირველი პუნქტით (წლიური საიჯარო ქირის გადახდა ყოველწლიურად, ყოველი წლის 31 დეკემბრამდე) გათვალისწინებული უძრავი ქონების საჯარო ხელმისაწვდომობის უზრუნველყოფა უსასყიდლოდ (რაც არ გულისხმობს უსასყიდლოდ კომერციული საქმიანობის უფლების მინიჭებას).აუქციონის თანახმად, აღნიშნულ ტერიტორიაზე იკრძალება: მოიჯარის მიერ არ უნდა შეიზღუდოს სარგებლობაში გადასაცემ მიწის ნაკვეთზე სასარგებლო წიაღისეულის შესწავლა-მოპოვების ლიცენზიის გაცემის შესაძლებლობა. სარგებლობაში გადასაცემი მიწის ნაკვეთის ნაწილი მოიცავს ბატეთის ტბით დაფარულ ტერიტორიას, ასევე მიწის ნაკვეთი ნაწილობრივ იჭრება მდინარე ბატეთისწყლის კალაპოტში და მდებარეობს უსახელო მდინარესთან. შესაბამისად გასათვალისწინებელია ”წყლის შესახებ” საქართველოს კანონი და ”წყალდაცვითი ზოლის შესახებ ტექნიკური რეგლამენტის დამტკიცების თაობაზე” საქართველოს მთავრობის 2013 წლის 31 დეკემბრის №440 დადგენილებით განსაზღვრული მოთხოვნები და აკრძალვები. „საქართველოს ზღვის, წყალსატევებისა და მდინარეთა ნაპირების რეგულირებისა და საინჟინრო დაცვის შესახებ“ საქართველოს კანონის მიხედვით სარგებლობაში გადასაცემი მიწის ნაკვეთი მოიცავს ბატეთის ტბისა და მდ. ბატეტისწყლის სანაპიროს საინჟინრო დაცვის ზონის როგორც მკაცრი ზედამხედველობის, ისე მუდმივი მეთვალყურეობის ზოლს. კანონის მე-9 მუხლის 1-ელი პუნქტით გათვალისწინებული მოთხოვნის შესაბამისად - აღნიშნულ ტერიტორიაზე დაგეგმილი ნებისმიერი სახის მშენებლობა შეთანხმებული უნდა იქნეს საქართველოს საავტომობილო გზების დეპარტამენტთან, ხოლო მე-4 პუნქტის მიხედვით მკაცრი ზედამხედველობის ზოლში ნებადართულია მხოლოდ დროებითი, არაკაპიტალური ნაგებობების მოწყობა. აუქციონის დაწყების თარიღი 29 ივლისია, ხოლო დასრულების - 12 აგვისტო.

აშშ-ის ფედერალურმა სასამართლომ უკანონოდ ცნო სახელმწიფო დეპარტამენტის პოლიტიკა, რომლის საფუძველზეც საქართველოსა და კიდევ 74 ქვეყნის მოქალაქეებისთვის საიმიგრაციო ვიზების გაცემა შეჩერებული იყო.მიუხედავად იმისა, რომ გადაწყვეტილება პირველ რიგში სამართლებრივი და საიმიგრაციო საკითხია, მას საქართველოსთვის გარკვეული ეკონომიკური მნიშვნელობაც აქვს, განსაკუთრებით, აშშ-ში ქართული დიასპორისა და იქიდან საქართველოში ფულადი გზავნილების მზარდი მოცულობის გათვალისწინებით.აშშ-ის სახელმწიფო დეპარტამენტმა 75 ქვეყნის მოქალაქეებისთვის საიმიგრაციო ვიზების გაცემა 2026 წლის 21 იანვრიდან შეაჩერა. ოფიციალური განმარტებით, გადაწყვეტილება უკავშირდებოდა ადმინისტრაციის მიერ ე.წ. public charge-ის პოლიტიკის გადახედვას და იმ რისკის შეფასებას, რომ აშშ-ში ჩასული პირები შესაძლოა სახელმწიფო სოციალურ დახმარებებზე დამოკიდებული გამხდარიყვნენ. საქართველო იმ 75 ქვეყანას შორის იყო, რომლებზეც შეზღუდვა გავრცელდა.21 აგვისტოს ნიუ-იორკის ფედერალური სასამართლოს მოსამართლე ჯანეტ ვარგასმა პოლიტიკა უკანონოდ ცნო და გააუქმა. სასამართლოს შეფასებით, მოქალაქეობის ნიშნით საიმიგრაციო ვიზების ასეთი მასშტაბური შეჩერება სახელმწიფო მდივნისთვის კანონით მინიჭებულ უფლებამოსილებას სცდებოდა. Reuters-ის ცნობით, გადაწყვეტილების გამოქვეყნების დროისთვის სახელმწიფო დეპარტამენტს კომენტარი არ გაუკეთებია.მნიშვნელოვანია, რომ საუბარია საიმიგრაციო ვიზებზე, რომლებიც აშშ-ში მუდმივად საცხოვრებლად გადასვლას უკავშირდება. შესაბამისად, იანვარში მიღებული შეზღუდვა და სასამართლოს ახლანდელი გადაწყვეტილება პირდაპირ არ ეხება ტურისტულ, სტუდენტურ ან სხვა არასაიმიგრაციო ვიზებს.აშშ უკვე ფულადი გზავნილების ყველაზე დიდი ცალკეული წყაროაეკონომიკური თვალსაზრისით საკითხი განსაკუთრებით საინტერესოა იმის გამო, რომ ბოლო წლებში აშშ-დან საქართველოში ფულადი გზავნილები მნიშვნელოვნად გაიზარდა.საქართველოს ეროვნული ბანკის უახლესი, 2026 წლის ივლისის მონაცემებით, საქართველოში უცხოეთიდან სულ 350.05 მილიონი დოლარი გადმოირიცხა. აქედან აშშ-ზე 67.77 მილიონი დოლარი მოდიოდა, მთლიანი გზავნილების დაახლოებით 19.4%.ამ მაჩვენებლით აშშ ივლისში ფულადი გზავნილების ყველაზე დიდი ცალკეული წყარო ქვეყანა იყო და იტალიას, რუსეთსა და გერმანიას უსწრებდა. აშშ-დან გზავნილები 2025 წლის ივლისთან შედარებით 11.2%-ით გაიზარდა.ეს მონაცემები აჩვენებს, რომ აშშ-ში მცხოვრები და მომუშავე ქართველების ეკონომიკური კავშირი საქართველოსთან უკვე საკმაოდ მასშტაბურია. გზავნილები საქართველოში ოჯახების შემოსავლების, მოხმარებისა და სხვადასხვა ხარჯის დაფინანსების ერთ-ერთი წყაროა.თუმცა სასამართლოს გადაწყვეტილების შედეგად ფულადი გზავნილების ავტომატურ ზრდაზე საუბარი ჯერ ნაადრევია. გადაწყვეტილება მხოლოდ იმას ნიშნავს, რომ 75 ქვეყნის მოქალაქეებისთვის შექმნილი საერთო ბარიერი სასამართლომ უკანონოდ ცნო. მომავალში რამდენი საქართველოს მოქალაქე მიიღებს საიმიგრაციო ვიზას და რამდენი გადავა აშშ-ში საცხოვრებლად, სხვა საიმიგრაციო მოთხოვნებსა და ინდივიდუალური განაცხადების განხილვაზეც იქნება დამოკიდებული.საქართველოდან მიგრაციის საკითხისაიმიგრაციო შესაძლებლობების გაფართოებას ეკონომიკისთვის მეორე მხარეც აქვს, სამუშაო ძალის შესაძლო გადინება.საქსტატის ბოლო სრული მონაცემებით, 2025 წელს საქართველოდან ემიგრაციაში 114 374 ადამიანი წავიდა, ხოლო ქვეყანაში იმიგრანტების რაოდენობამ 131 501 შეადგინა. განსაკუთრებით საყურადღებოა, რომ ემიგრანტების 85.9% შრომისუნარიან, 15-64 წლის ასაკობრივ ჯგუფს მიეკუთვნებოდა.ამიტომ გრძელვადიან პერსპექტივაში ემიგრაციას საქართველოს ეკონომიკისთვის ორმაგი ეფექტი აქვს: ერთი მხრივ, უცხოეთში დასაქმებული მოქალაქეები საქართველოში მნიშვნელოვან თანხებს აგზავნიან, მეორე მხრივ კი ქვეყნიდან შრომისუნარიანი მოსახლეობის გადინება შრომის ბაზრისა და დემოგრაფიისთვის გამოწვევაა.აშშ-ში მუდმივად გადასვლის მიმართ ინტერესზე გარკვეულ წარმოდგენას Diversity Visa-ს პროგრამის მონაცემებიც იძლევა. აშშ-ის სახელმწიფო დეპარტამენტის მიხედვით, DV-2026 პროგრამაში საქართველოდან 1 406 ადამიანი იყო შერჩეული. თუმცა შერჩევა ავტომატურად ვიზის მიღებას არ ნიშნავს, გამარჯვებულმა შემდგომი მოთხოვნები უნდა დააკმაყოფილოს და ვიზების რაოდენობაც შეზღუდულია.შესაბამისად, სასამართლოს გადაწყვეტილებას საქართველოს ეკონომიკაზე უშუალო და მყისიერი ეფექტი არ ექნება. თუმცა ის ხსნის ერთ-ერთ ბარიერს აშშ-ში ლეგალური მუდმივი მიგრაციის გზაზე იმ პირობებში, როდესაც აშშ უკვე საქართველოში ფულადი გზავნილების უმსხვილესი ცალკეული წყაროა.რამდენად აისახება ეს მომავალში საქართველოდან მიგრაციაზე, ფულად გზავნილებსა და შრომის ბაზარზე, დამოკიდებული იქნება იმაზე, როგორ აღდგება საიმიგრაციო ვიზების პრაქტიკული დამუშავება და რამდენი საქართველოს მოქალაქე შეძლებს ვიზის მიღებას.

ახალი კვლევის მიხედვით, შაქრიანი სასმელების ყოველდღიური მოხმარება შესაძლოა კუჭის კიბოს განვითარების გაზრდილ რისკთან იყოს დაკავშირებული. კვლევა აშშ-ში ჩატარდა და მისი შედეგები ჟურნალ Gastro Hep Advances-ში გამოქვეყნდა.მკვლევრებმა აღმოაჩინეს, რომ ადამიანები, რომლებიც დღეში სულ მცირე ერთ პორციას (დაახლოებით 237 მლ) შაქრიან სასმელს — მაგალითად, გაზიან სასმელს, ხილის წვენს ან სპორტულ სასმელს — მოიხმარდნენ, კუჭის კიბოს განვითარების დაახლოებით 2,45-ჯერ უფრო მაღალი ალბათობით გამოირჩეოდნენ იმ ადამიანებთან შედარებით, რომლებიც ასეთ სასმელებს საერთოდ არ სვამდნენ.კვლევის უფროსი ავტორის, Massachusetts General Hospital-ის გასტროენტეროლოგ ენდრიუ ტ. ჩანის განცხადებით, ეს არის პირველი კვლევა აშშ-ის მოსახლეობაში, რომელმაც შაქრიანი სასმელების მოხმარებასა და კუჭის კიბოს შორის ასეთი კავშირი გამოავლინა. კუჭის კიბო მსოფლიოში კიბოსთან დაკავშირებული სიკვდილიანობის ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი მიზეზია, თუმცა კვების როლის შესახებ ამ დაავადების განვითარებაში ჯერ კიდევ ბევრი რამ უცნობია.კვლევაში ორი დიდი კვლევის მონაცემები გააერთიანეს და სულ 112 284 მონაწილე შეისწავლეს. მონაწილეებს 1986 წლიდან 2022 წლამდე აკვირდებოდნენ და ამ პერიოდში კუჭის კიბოს 278 შემთხვევა დაფიქსირდა. სხვა შესაძლო რისკფაქტორების გათვალისწინების შემდეგაც, დღეში მინიმუმ ერთი პორცია შაქრიანი სასმლის მომხმარებლებს კუჭის კიბოს განვითარების რისკი ორჯერ მეტზე მეტად ჰქონდათ გაზრდილი. მამაკაცებში ზრდა დაახლოებით ორჯერადი იყო, ქალებში კი თითქმის სამჯერადი.ამასთან, მკვლევარებმა ხელოვნური დამატკბობლების შემცველ სასმელებსა და კუჭის კიბოს შორის რაიმე კავშირი ვერ აღმოაჩინეს.ნიშნავს თუ არა ეს, რომ შაქრიანი სასმელები კუჭის კიბოს იწვევს?არა — კვლევა მიზეზშედეგობრივ კავშირს ვერ ამტკიცებს.სტატიის მიხედვით, ეს არის დაკვირვებითი კვლევა, ამიტომ ის აჩვენებს კორელაციას, ანუ იმას, რომ ორი მოვლენა ერთმანეთთან სტატისტიკურად არის დაკავშირებული. აქედან პირდაპირ ვერ დავასკვნით, რომ შაქრიანი სასმელები თავად იწვევს კუჭის კიბოს.მიუხედავად ამისა, კავშირი საკმაოდ ძლიერი აღმოჩნდა და მკვლევრები შესაძლო ბიოლოგიურ მექანიზმებად განიხილავენ ისეთ ფაქტორებს, როგორიცაა: წონის მატება; ინსულინრეზისტენტობა; სტეროიდული ჰორმონების ბალანსის დარღვევა; ქრონიკული ანთება; დნმ-ის დაზიანება; ნაწლავის მიკრობიოტის ცვლილებები. კვლევა მიუთითებს, რომ შაქრიანი სასმელების რეგულარული მოხმარება კუჭის კიბოს უფრო მაღალ რისკთან არის დაკავშირებული, მაგრამ ჯერ არ არის დამტკიცებული, რომ ეს სასმელები უშუალოდ იწვევენ კიბოს.შეგახსენებთ, რომ შაქრიანი სასმელების მავნებლობაზე წლებია, ექსპერტები და ჯანმოც საუბრობენ. ახლახან ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციამ გამოაქვეყნა ახალი ანგარიშები, რომელთა თანახმად, მთავრობებმა უნდა გაზარდონ გადასახადები შაქრიან სასმელებსა და ალკოჰოლზე, რათა შეამცირონ სიმსუქნის, დიაბეტის, გულის დაავადებების, კიბოს და ტრავმების ზრდა. შაქრიან და გაზიან სასმელებთან მიმართებით იგივე რეგულაციების შემოღების აუცილებლობაზე ქართველი ექსპერტებიც საუბრობენ.