მეცნიერები უკვე დიდი ხანია იკვლევენ, როგორ მოქმედებს მაღალი ტემპერატურა ადამიანის ორგანიზმზე, თუმცა ბოლო წლებში განსაკუთრებული ყურადღება ტვინის ჯანმრთელობაზე გამახვილდა.კვლევები აჩვენებს, რომ ექსტრემალური სიცხე მხოლოდ ფიზიკურ დისკომფორტს არ იწვევს, მას შეუძლია გავლენა მოახდინოს ჩვენს მეხსიერებაზე, გადაწყვეტილებების მიღების უნარზე, ემოციებზე და სხვადასხვა ნევროლოგიური დაავადების მიმდინარეობაზე. რატომ არის ტვინი სიცხის მიმართ მგრძნობიარე? ადამიანის ტვინი სხეულის ერთ-ერთი ყველაზე აქტიური ორგანოა. ის მუდმივად მოიხმარს ენერგიას და ამ პროცესში სითბოსაც გამოიმუშავებს. სწორედ ამიტომ ორგანიზმი მუდმივად ცდილობს ტვინის ტემპერატურის რეგულირებას.თუ სხეული გადახურდა, ტვინის უჯრედები ნორმალურად ვეღარ ფუნქციონირებს. სპეციალისტების თქმით, ტემპერატურის მატება გავლენას ახდენს იმ ქიმიურ პროცესებზე, რომლებიც ნერვულ უჯრედებს შორის ინფორმაციის გადაცემას უზრუნველყოფს. შედეგად, შეიძლება გაუარესდეს კონცენტრაციის, ყურადღების, რეაქციის და გადაწყვეტილებების მიღების უნარი.მეცნიერები ამ პროცესს საათის მექანიზმს ადარებენ - თუ ერთი ნაწილი ირღვევა, მთელი სისტემა ნაკლებად ეფექტურად მუშაობს.ერთ-ერთი ასეთი დაავადებაა დრავეტის სინდრომი - ეპილეფსიის მძიმე ფორმა, რომლის დროსაც სიცხემ ან ტემპერატურის უეცარმა ცვლილებამ შესაძლოა კრუნჩხვა გამოიწვიოს.ეპილეფსიით დაავადებული ადამიანებისთვის ხარისხიანი ძილი განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია. მეცნიერები ამბობენ, რომ როდესაც სიცხის გამო ადამიანი სათანადოდ ვერ ისვენებს, კრუნჩხვების განვითარების რისკი იზრდება.ამასთან, ზოგიერთი ნევროლოგიური დაავადების მქონე პაციენტს ორგანიზმის ბუნებრივი გაგრილების მექანიზმებიც დარღვეული აქვს, რის გამოც სიცხის ატანა კიდევ უფრო უჭირს.ექიმები აღნიშნავენ, რომ მაღალი ტემპერატურა ასევე ამძიმებს: ეპილეფსიას; გაფანტულ სკლეროზს; შაკიკს; ენცეფალიტს; ინსულტის შემდგომ მდგომარეობას; დემენციას და ალცჰაიმერის დაავადებას. კვლევების მიხედვით, ტემპერატურის მატებასთან ერთად იზრდება ინსულტის შემთხვევებისა და მისგან გამოწვეული სიკვდილიანობის რისკიც. სიცხის ტალღების დროს დემენციის მქონე პაციენტებში ჰოსპიტალიზაციისა და სიკვდილიანობის მაჩვენებელი იზრდება.მიზეზი მხოლოდ ასაკი არ არის. სპეციალისტები განმარტავენ, რომ კოგნიტური დარღვევების მქონე ადამიანებს ხშირად უჭირთ გარემოს ცვლილებებზე ადაპტირება. მაგალითად, შეიძლება დაავიწყდეთ წყლის დალევა, არ გამოიყენონ კონდიციონერი ან ყველაზე ცხელ საათებში გარეთ გავიდნენ.მეცნიერები განსაკუთრებულ ყურადღებას ამახვილებენ ორსულ ქალებზე. კვლევების მიხედვით, ექსტრემალური სიცხე დაკავშირებულია ნაადრევი მშობიარობის რისკის ზრდასთან. ერთ-ერთი ფართომასშტაბიანი მიმოხილვის თანახმად, სიცხის ტალღების დროს ნაადრევი მშობიარობის ალბათობა დაახლოებით 26%-ით იზრდება.ნაადრევად დაბადებულ ბავშვებში კი უფრო მაღალია ნეიროგანვითარებითი პრობლემებისა და კოგნიტური დარღვევების რისკი.კლიმატის ცვლილება კიდევ ერთ საფრთხეს ქმნის. ტემპერატურის მატებისა და რბილი ზამთრების გამო ფართოვდება იმ კოღოების გავრცელების არეალი, რომლებიც სხვადასხვა ვირუსს ავრცელებენ.მათ შორისაა: ზიკას ვირუსი; დენგეს ცხელება; ჩიკუნგუნია. ზოგიერთ ამ ინფექციას შეუძლია ნერვული სისტემის დაზიანება, ხოლო ორსულობის პერიოდში ნაყოფის ტვინის განვითარებაზე უარყოფითი გავლენის მოხდენა.ექსპერტები ამბობენ, რომ კლიმატის ცვლილების გავლენა ტვინზე ჯერ ბოლომდე შესწავლილი არ არის. თუმცა უკვე აშკარაა, რომ ტემპერატურის ზრდა ნევროლოგიური და ფსიქიკური ჯანმრთელობისთვის სერიოზულ გამოწვევას წარმოადგენს.წყარო: ambebi.ge
1783232040
1783062353
რაზე უჩივიან სესხის გამცემ სუბიექტებს მომხმარებლები2026 წლის მაისში სესხის გამცემი სუბიექტების მიმართ 52 საჩივარი დაიწერა, რაც წლიურად 33%-ით გაზრდილი მაჩვენებელია. სებ-ის მიერ გამოქვეყნებული სტატისტიკით, 2025 წლის მაისში მათ მიმართ 39 პრეტენზია დაფიქსირდა.ეროვნული ბანკის მონაცემების მიხედვით, 2026 წლის მაისში შესული საჩივრიდან 49 სამომხმარებლო სესხებს ეხებოდა, ხოლო 3 - საკრედიტო საინფორმაციო ბიუროს.რაც შეეხება პრეტენზიებს ხასიათის მიხედვით, აღნიშნული საჩივრებიდან 45 ეთიკის კოდექსთან დაკავშირებულ საკითხებზე მოდის, 4 - ხელშეკრულების პირობებთან დაკავშირებულ პრეტენზიებზე, ხოლო 3-სხვა გადასახდელებზე.ამავე მონაცემების მიხედვით, აღნიშნული პრეტენზიებიდან 51-ის (98%) განხილვა ფინანსური ორგანიზაციის შიგნით უკვე დასრულდა და მომხმარებლის საჩივარი უსაფუძვლოდ იქნა მიჩნეული, 1-ის შემთხვევაში პრეტენზიასთან დაკავშირებით განხილვა არ არის დასრულებული.ცნობისთვის, სესხის გამცემ სუბიექტებს რეგისტრაციის ვალდებულება 2019 წელს დაეკისრათ.BPN
1782973817
დღეიდან ერთიანი ეროვნული გამოცდები დაიწყოდღეიდან ერთიანი ეროვნული გამოცდები დაიწყო. ამ წუთებში აბიტურიენტები რეგისტრაციას გადიან. ზუსტად 09:00 საათზე კი გამოცდა იწყება. განათლების მინისტრი გივი მიქანაძე ერთიანი ეროვნული გამოცდების პირველ დღეს თბილისის 160-ე საჯარო სკოლას ეწვია. მინისტრმა სკოლაში გახსნილი საგამოცდო ცენტრი დაათვალიერა და აბიტურიენტებს წარმატებები უსურვა.საქართველოს მასშტაბით სრულად მზადაა 24 საგამოცდო ცენტრი, რომელთაგან ყველა აღჭურვილია გაგრილების სისტემით. დანიშნულია დამატებითი ტრანსპორტი მეტროდან საგამოცდო ცენტრებამდე. 2026 წლის გამოცდებისათვის სულ 83 000-ზე მეტი აპლიკანტი დარეგისტრირდა. მათ შორის, ერთიანი ეროვნული გამოცდებისათვის- 43 000-ზე მეტი აბიტურიენტი. 2026 წლის გამოცდები, ტრადიციულად, ორ სესიად ჩატარდება. ერთიანი ეროვნული გამოცდები 22 ივლისს ფიზიკის გამოცდით დასრულდება.
1782894600
გივი მიქანაძე: სრული პასუხისმგებლობით შეგვიძლია, ვთქვათ, რომ სასკოლო ფორმა იქნება მაღალი ხარისხისსამი თვის წინ დავიწყე პროექტი „მინისტრის შეხვედრა მშობლებთან“ და დაახლოებით 30-მდე ქალაქსა და მუნიციპალიტეტში ვიყავი, სადაც თითო შეხვედრას დაახლოებით 300 მშობელი ესწრებოდა. ამ პერიოდის განმავლობაში არ მახსენდება არც ერთი ადამიანი, რომელიც პოზიტიურად არ აფასებდა სკოლებში ფორმების ტარების შემოღებას, - განაცხადა განათლების, მეცნიერებისა და ახალგაზრდობის მინისტრმა გივი მიქანაძემ.მისი თქმით, იყო წუხილი იმის შესახებ, თუ რატომ მხოლოდ პირველი და მეექვსე კლასი და რატომ არა სხვა კლასებიც.„ჩვენ გვაქვს სურვილი, რომ ეტაპობრივად შემოვიტანოთ ფორმები, რადგან ბავშვებისთვის ეს მაინც არის სიახლე და გვინდა, შევაჩვიოთ ისინი ფორმის ტარების კულტურას. ამიტომ წელს თუ პირველიდან მეექვსე კლასში შემოგვაქვს ფორმები, ყოველ წელს თითო კლასი დაემატება. მეექვსე კლასელი, რომელიც წელს ფორმას ჩაიცვამს, მომავალ წელს უკვე მეშვიდე კლასში გადავა და მეშვიდე კლასსაც დავამატებთ.წელს სამ ეტაპად მოხდება ფორმების მოწოდება. 15 სექტემბერს ყველა პირველკლასელი სკოლაში მივა ახალი ქართული ფორმით, რომლის მარცხენა მხარეს საქართველოს სახელმწიფო გერბი იქნება გამოსახული. პირველი სემესტრის განმავლობაში პირველიდან მეექვსე კლასის ჩათვლით ყველა ბავშვი უზრუნველყოფილი იქნება სასკოლო ფორმით.მშობლებს წინასწარ მიეწოდებათ დეტალური ინფორმაცია რეალიზაციის პუნქტების თაობაზე, რომლებიც როგორც რეგიონებში, ისე ქალაქებში გაიხსნება. ყველაფერი მაქსიმალურად ორგანიზებული იქნება.მინდა, განსაკუთრებული მადლობა გადავუხადო რეგიონული განვითარების სამინისტროს, სახელმწიფო რწმუნებულებსა და მუნიციპალიტეტების წარმომადგენლებს, რომლებიც ძალიან ამ პროცესში აქტიურად არიან ჩართულნი და მაქსიმალურად გვეხმარებიან”, - განაცხადა გივი მიქანაძემ.მინისტრმა სასკოლო ფორმების ქსოვილის შემადგენლობაზე ისაუბრა და აღნიშნა, რომ სასკოლო ფორმის მოდელები შეესაბამება საერთაშორისო სტანდარტებს.„სრული პასუხისმგებლობით შეგვიძლია ვთქვათ, რომ ფორმა იქნება მაღალი ხარისხის. ქსოვილის შესახებ არაერთი არასწორი ინფორმაცია გავრცელდა, განსაკუთრებით პოლიესტერზე იყო გამახვილებული ყურადღება. საერთაშორისო პრაქტიკაში პოლიესტერი აქტიურად გამოიყენება, თუმცა პოლიესტერის გარდა, არის სხვადასხვა ბუნებრივ მასალასთან შერეული შესაბამისი კონცენტრაციები, რაც სრულად შეესაბამება საერთაშორისო სტანდარტს, ფორმას მოქნილობას ანიჭებს და მის ცვეთადობას ამცირებს. ყველა ფორმას - იქნება ეს პიჯაკი, შარვალი თუ ქვედაბოლო - აქვს ანტიალერგიული სარჩული.ზუსტად დღეს, თქვენთან სტუმრობამდე, მქონდა შეხვედრა კომპანიასთან, რომელმაც უკვე პირველი ნიმუშები წარმოადგინა. ამ ნიმუშებს გავლილი აქვს საერთაშორისო ხარისხის შესაბამისი ტესტირება. რა თქმა უნდა, ხელშეკრულებით გათვალისწინებულია, რომ საქართველოში მოხდეს მისი ხარისხის შემოწმება, შესაბამისად, ეს ნიმუშები უკვე ჩვენთან შეფასდება ხარისხობრივი თვალსაზრისით.უახლოეს დღეებში ჩვენ დავადგენთ ფასს, რომელიც განისაზღვრება როგორც პიჯაკებისთვის, ასევე შარვლებისა და ქვედაბოლოებისთვის. სრული პასუხისმგებლობით მინდა გითხრათ, რომ ფასი იქნება რამდენჯერმე იაფი კერძო სკოლების ფორმების ფასთან შედარებით.საქართველოს პრემიერ-მინისტრის გადაწყვეტილებით, ყველა ის ოჯახი, რომელიც ჯანდაცვის სამინისტროს მიერ შეფასებულია 65 000 ან ნაკლები სარეიტინგო ქულით და ჰყავს დაწყებითი კლასის მოსწავლე, ფორმას სრულიად უსასყიდლოდ მიიღებს.ჩვენი მიზანი იყო და არის, რომ ეს საქმიანობა ქართულ კომპანიებთან ერთად განხორციელდეს, მაგრამ როდესაც ბაზრის კვლევა და ტენდერი თავისუფალი მონაწილეობის შესაძლებლობას ითვალისწინებს, პირველი ბაზრის კვლევის შედეგად გამოვლენილმა კომპანიამ, სამწუხაროდ, ხელშეკრულების გასაფორმებლად საჭირო დოკუმენტაცია სრულყოფილად ვერ წარმოადგინა. კანონმდებლობიდან გამომდინარე, აღნიშნული ბაზრის კვლევა ვერ შედგა.კომპანია, რომელთანაც ჩვენ გავაფორმეთ ხელშეკრულება, ჩინეთში უმაღლესი სტანდარტის მქონე და ნომერ პირველი სასკოლო ფორმების მწარმოებელია. ამ კომპანიის ხელმძღვანელი უკვე ჩამოსულია საქართველოში. დღეს მასთან შეხვედრა გავმართეთ და სრული გარანტია მივიღეთ როგორც ხარისხზე, ასევე ვადებზე,” - აღნიშნა მინისტრმა.
სხვა სიახლეები
მეცნიერები უკვე დიდი ხანია იკვლევენ, როგორ მოქმედებს მაღალი ტემპერატურა ადამიანის ორგანიზმზე, თუმცა ბოლო წლებში განსაკუთრებული ყურადღება ტვინის ჯანმრთელობაზე გამახვილდა.კვლევები აჩვენებს, რომ ექსტრემალური სიცხე მხოლოდ ფიზიკურ დისკომფორტს არ იწვევს, მას შეუძლია გავლენა მოახდინოს ჩვენს მეხსიერებაზე, გადაწყვეტილებების მიღების უნარზე, ემოციებზე და სხვადასხვა ნევროლოგიური დაავადების მიმდინარეობაზე. რატომ არის ტვინი სიცხის მიმართ მგრძნობიარე? ადამიანის ტვინი სხეულის ერთ-ერთი ყველაზე აქტიური ორგანოა. ის მუდმივად მოიხმარს ენერგიას და ამ პროცესში სითბოსაც გამოიმუშავებს. სწორედ ამიტომ ორგანიზმი მუდმივად ცდილობს ტვინის ტემპერატურის რეგულირებას.თუ სხეული გადახურდა, ტვინის უჯრედები ნორმალურად ვეღარ ფუნქციონირებს. სპეციალისტების თქმით, ტემპერატურის მატება გავლენას ახდენს იმ ქიმიურ პროცესებზე, რომლებიც ნერვულ უჯრედებს შორის ინფორმაციის გადაცემას უზრუნველყოფს. შედეგად, შეიძლება გაუარესდეს კონცენტრაციის, ყურადღების, რეაქციის და გადაწყვეტილებების მიღების უნარი.მეცნიერები ამ პროცესს საათის მექანიზმს ადარებენ - თუ ერთი ნაწილი ირღვევა, მთელი სისტემა ნაკლებად ეფექტურად მუშაობს.ერთ-ერთი ასეთი დაავადებაა დრავეტის სინდრომი - ეპილეფსიის მძიმე ფორმა, რომლის დროსაც სიცხემ ან ტემპერატურის უეცარმა ცვლილებამ შესაძლოა კრუნჩხვა გამოიწვიოს.ეპილეფსიით დაავადებული ადამიანებისთვის ხარისხიანი ძილი განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია. მეცნიერები ამბობენ, რომ როდესაც სიცხის გამო ადამიანი სათანადოდ ვერ ისვენებს, კრუნჩხვების განვითარების რისკი იზრდება.ამასთან, ზოგიერთი ნევროლოგიური დაავადების მქონე პაციენტს ორგანიზმის ბუნებრივი გაგრილების მექანიზმებიც დარღვეული აქვს, რის გამოც სიცხის ატანა კიდევ უფრო უჭირს.ექიმები აღნიშნავენ, რომ მაღალი ტემპერატურა ასევე ამძიმებს: ეპილეფსიას; გაფანტულ სკლეროზს; შაკიკს; ენცეფალიტს; ინსულტის შემდგომ მდგომარეობას; დემენციას და ალცჰაიმერის დაავადებას. კვლევების მიხედვით, ტემპერატურის მატებასთან ერთად იზრდება ინსულტის შემთხვევებისა და მისგან გამოწვეული სიკვდილიანობის რისკიც. სიცხის ტალღების დროს დემენციის მქონე პაციენტებში ჰოსპიტალიზაციისა და სიკვდილიანობის მაჩვენებელი იზრდება.მიზეზი მხოლოდ ასაკი არ არის. სპეციალისტები განმარტავენ, რომ კოგნიტური დარღვევების მქონე ადამიანებს ხშირად უჭირთ გარემოს ცვლილებებზე ადაპტირება. მაგალითად, შეიძლება დაავიწყდეთ წყლის დალევა, არ გამოიყენონ კონდიციონერი ან ყველაზე ცხელ საათებში გარეთ გავიდნენ.მეცნიერები განსაკუთრებულ ყურადღებას ამახვილებენ ორსულ ქალებზე. კვლევების მიხედვით, ექსტრემალური სიცხე დაკავშირებულია ნაადრევი მშობიარობის რისკის ზრდასთან. ერთ-ერთი ფართომასშტაბიანი მიმოხილვის თანახმად, სიცხის ტალღების დროს ნაადრევი მშობიარობის ალბათობა დაახლოებით 26%-ით იზრდება.ნაადრევად დაბადებულ ბავშვებში კი უფრო მაღალია ნეიროგანვითარებითი პრობლემებისა და კოგნიტური დარღვევების რისკი.კლიმატის ცვლილება კიდევ ერთ საფრთხეს ქმნის. ტემპერატურის მატებისა და რბილი ზამთრების გამო ფართოვდება იმ კოღოების გავრცელების არეალი, რომლებიც სხვადასხვა ვირუსს ავრცელებენ.მათ შორისაა: ზიკას ვირუსი; დენგეს ცხელება; ჩიკუნგუნია. ზოგიერთ ამ ინფექციას შეუძლია ნერვული სისტემის დაზიანება, ხოლო ორსულობის პერიოდში ნაყოფის ტვინის განვითარებაზე უარყოფითი გავლენის მოხდენა.ექსპერტები ამბობენ, რომ კლიმატის ცვლილების გავლენა ტვინზე ჯერ ბოლომდე შესწავლილი არ არის. თუმცა უკვე აშკარაა, რომ ტემპერატურის ზრდა ნევროლოგიური და ფსიქიკური ჯანმრთელობისთვის სერიოზულ გამოწვევას წარმოადგენს.წყარო: ambebi.ge
საზოგადოება • 1783232040
აშშ-ის დამოუკიდებლობის 250 წლის იუბილესადმი მიძღვნილი ფეიერვერკების შოუ მხოლოდ სანახაობრივი ღონისძიება არ არის. ეს არის მაგალითი, როგორ გადაიქცა ეროვნული დღესასწაული ერთდროულად პოლიტიკურ სიმბოლოდ, ტურისტულ პროდუქტად, სახელმწიფო ხარჯების გამჭვირვალობის ტესტად და პიროტექნიკის ინდუსტრიისთვის ერთ-ერთ ყველაზე მასშტაბურ კომერციულ პროექტად.თეთრი სახლი 4 ივლისისადმი მიძღვნილ ფეიერვერკების შოუზე მსოფლიო რეკორდის მოხსნას გეგმავდა, თუმცა ოფიციალურად არ გამოქვეყნებულა სრული ინფორმაცია, რა ჯდება ღონისძიება და ვინ ფარავს ხარჯებს. გამოცემა ეყრდნობა NOTUS-ს, რომლის ცნობითაც, პიროტექნიკის ინდუსტრიის წარმომადგენლები შოუს ღირებულებას მილიონობით დოლარად აფასებენ.ღონისძიების ოფიციალური გვერდის მიხედვით, „Freedom 250“-ის ფეიერვერკების შოუ ვაშინგტონში, National Mall-ის ტერიტორიაზე, დაახლოებით 40 წუთს უნდა გაგრძელებულიყო. ორგანიზატორების ცნობით, დაგეგმილი იყო 850 000 ფეიერვერკის გაშვება 10 ლოკაციიდან, მათ შორის ლინკოლნის მემორიალის აუზიდან, მდინარე პოტომაკზე განთავსებული 8 ბარჟიდან და West Potomac Park-იდან. ღონისძიება წარმოდგენილი იყო, როგორც „ისტორიაში ყველაზე დიდი ფეიერვერკების შოუ“.ციფრების სიზუსტე აქ განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია. NOTUS-ის ცნპბით, საუბარია 860 000-ზე მეტ ასაფეთქებელ მოწყობილობაზე, თუმცა „Freedom 250“-ის ოფიციალურ გვერდზე და Spectrum News-ის მასალაში მითითებულია 850 000 ფეიერვერკი. შედარებისთვის, გინესის მოქმედი რეკორდი 2016 წელს ფილიპინებში გამართულ შოუს ეკუთვნის, სადაც 810 904 ფეიერვერკი გამოიყენეს. შესაბამისად, ვაშინგტონის შოუ ამ ნიშნულს დაახლოებით 39 000 ფეიერვერკით, ანუ დაახლოებით 4.8%-ით აჭარბებს.ბიუჯეტის ყველაზე პრობლემური ნაწილი ისაა, რომ ღონისძიების სრული ღირებულება საჯაროდ დადასტურებული არ არის. NOTUS-ის ინფორმაციით, საჯაროდ ხელმისაწვდომ ფედერალურ ჩანაწერებში ჩანს მხოლოდ ერთი კონკრეტული ვალდებულება, შინაგან საქმეთა დეპარტამენტმა 2025 წლის დეკემბერში დაახლოებით 1.5 მილიონი დოლარი გამოყო კომპანია Garden State Fireworks-ისთვის. ამავე წყაროს მიხედვით, ეს კომპანია ბოლო ათწლეულის განმავლობაში ვაშინგტონში 4 ივლისის ფეიერვერკებს ატარებდა და ჩვეულებრივ 250 000-დან 300 000 დოლარამდე კონტრაქტს იღებდა.ეს ნიშნავს, რომ უკვე დადასტურებული 1.5 მილიონი დოლარიც კი ჩვეულებრივ წლიურ კონტრაქტთან შედარებით დაახლოებით 5-6-ჯერ მაღალია. თუმცა სპეციალისტების შეფასებით, ეს თანხა, სავარაუდოდ, არ ასახავს მთელ პროექტს. Spectrum News-თან საუბარში Pyrotecnico-ს პრეზიდენტმა როკო ვიტალემ დაადასტურა, რომ შოუს ორგანიზებაში ჩართული იყო 75-კაციანი გუნდი, რომელიც ღონისძიებაზე 6 თვის განმავლობაში მუშაობდა, თუმცა მან შოუს ღირებულება არ გაამჟღავნა. ამავე მასალაში Red Rhino Fireworks-ის პრეზიდენტმა და National Fireworks Association-ის ყოფილმა პრეზიდენტმა სტივ ჰაუზერმა შოუს მხოლოდ პიროტექნიკური ნაწილის ღირებულება მინიმუმ 6-7 მილიონ დოლარად შეაფასა.თუ ეს შეფასება სწორია, მაშინ მხოლოდ პიროტექნიკის ღირებულება ერთ ფეიერვერკზე საშუალოდ დაახლოებით 7.1-დან 8.2 დოლარამდე გამოდის. ეს არ მოიცავს უსაფრთხოებას, ლოგისტიკას, ტრანსპორტირებას, ბარჟების გამოყენებას, ტექნიკურ მონტაჟს, სცენას, სამედიცინო და საგანგებო მომსახურებას, მაყურებელთა მართვას, სატელევიზიო წარმოებას და სხვა ადმინისტრაციულ ხარჯებს. შესაბამისად, 6-7 მილიონი დოლარი უფრო მინიმალური ოპერაციული შეფასებაა, ვიდრე სრული საბიუჯეტო სურათი.ფინანსური გაუმჭვირვალობა უფრო ფართო კონტექსტშიც მნიშვნელოვანია. თეთრი სახლის ცნობით, აშშ-ის 250 წლის იუბილეს აღსანიშნავად შეიქმნა საჯარო და კერძო პარტნიორობა, „Freedom 250“, რომელიც ფედერალურ უწყებებს, კერძო სექტორს, არაკომერციულ და საგანმანათლებლო ინსტიტუტებს აერთიანებს. ასეთი მოდელი შეიძლება ეფექტური იყოს მსხვილი ეროვნული ღონისძიებების დასაფინანსებლად, მაგრამ ამავე დროს აჩენს კითხვას, სად მთავრდება სახელმწიფო ხარჯი და სად იწყება კერძო დაფინანსება.Reuters-ის ინფორმაციით, „Freedom 250“-ის სხვა ინიციატივებმაც გააჩინა გამჭვირვალობის საკითხი. მაგალითად, ე.წ. „Freedom Trucks“-ის პროექტისთვის 14 მილიონი დოლარი ფედერალური გრანტით გამოიყო, ამას დაემატა 10 მილიონი დოლარი „Freedom 250“-ისგან. დემოკრატმა კანონმდებლებმა დასვეს კითხვა, ხომ არ ირევა სახელმწიფო სახსრები კერძო დონაციებთან და რამდენად ანგარიშვალდებულია ორგანიზაცია, რომელიც ოფიციალური სახელმწიფო იუბილეს ერთ-ერთ მთავარ განმახორციელებლად იქცა.ამ ფონზე ფეიერვერკების შოუს ეკონომიკური ეფექტი ორმაგად უნდა შეფასდეს. ერთი მხრივ, ასეთი მასშტაბის ღონისძიება ქმნის პირდაპირ მოთხოვნას პიროტექნიკაზე, ტექნიკურ მომსახურებაზე, ტრანსპორტზე, უსაფრთხოებაზე, მედია წარმოებაზე და ტურისტულ სერვისებზე. მეორე მხრივ, როცა სრული ხარჯი საჯარო არ არის, რთულია ზუსტად დათვლა, რამდენად პროპორციულია სახელმწიფო და კერძო დანახარჯი მიღებულ ეკონომიკურ ეფექტთან.აშშ-ის დამოუკიდებლობის დღე ისედაც ერთ-ერთი ყველაზე დიდი სამომხმარებლო პერიოდია. WalletHub-ის 2026 წლის მონაცემებით, ამერიკელები 4 ივლისისთვის საკვებზე 9.4 მილიარდ დოლარს ხარჯავენ, ლუდსა და ღვინოზე 4 მილიარდ დოლარზე მეტს, 2025 წელს ფეიერვერკებზე დახარჯულმა თანხამ კი 2.95 მილიარდ დოლარს მიაღწია. ამავე წყაროს მიხედვით, 72.2 მილიონი ადამიანი დღესასწაულის პერიოდში სახლიდან მინიმუმ 50 მილის მანძილზე მოგზაურობს.Reuters-იც წერს, რომ 2026 წელს 4 ივლისის მოგზაურობის მაჩვენებელი რეკორდულ დონეს უახლოვდებოდა. AAA-ის პროგნოზით, 27 ივნისიდან 5 ივლისამდე პერიოდში 72.2 მილიონი ამერიკელი მინიმუმ 50 მილის მანძილზე იმოგზაურებდა, მაშინ როცა წინა წელს ეს მაჩვენებელი 71.8 მილიონი იყო. განსაკუთრებით საინტერესოა ვაშინგტონის ეფექტი: Reuters-ის ცნობით, HotelPlanner-ის მონაცემებით, ვაშინგტონში სასტუმროების ჯავშნები წინა წელთან შედარებით ხუთჯერ გაიზარდა, ხოლო საშუალო ფასი 35%-ით იყო მომატებული.ეს აჩვენებს, რომ ფეიერვერკის ეკონომიკური ეფექტი მხოლოდ იმ თანხით არ იზომება, რაც პიროტექნიკაში იხარჯება. რეალური ეკონომიკური შედეგი ნაწილდება სასტუმროებზე, რესტორნებზე, ტრანსპორტზე, საცალო ვაჭრობაზე, ტურისტულ სერვისებზე და მედიაპროდუქტებზე. განსაკუთრებით ვაშინგტონისთვის, სადაც 250 წლის იუბილე ეროვნული სიმბოლოს დატვირთვას ატარებს, ასეთი ღონისძიება ქალაქისთვის ტურისტული მოთხოვნის მკვეთრი ზრდის ინსტრუმენტია.თუმცა, ამ სარგებელს თავისი ფასიც აქვს. ფეიერვერკების ინდუსტრია აშშ-ში მნიშვნელოვნად არის დამოკიდებული ჩინეთიდან იმპორტზე. Spectrum News-ის მიხედვით, სექტორის წარმომადგენლები ამბობენ, რომ ტრამპის მიერ ჩინურ იმპორტზე დაწესებულმა ტარიფებმა ფეიერვერკების ღირებულება მთელი ქვეყნის მასშტაბით გაზარდა და, სავარაუდოდ, ვაშინგტონის შოუს საბოლოო ფასზეც იქონია გავლენა.American Pyrotechnics Association-ის აღმასრულებელმა დირექტორმა ჯული ჰეკმანმა CBS Minnesota-სთან განაცხადა, რომ აშშ-ში სამომხმარებლო ფეიერვერკების გაყიდვები 2026 წელს, ქვეყნის 250 წლის იუბილეს ფონზე, შესაძლოა 2.5 მილიარდ დოლარამდე მისულიყო. მისი თქმით, 2019 წელს გაყიდვებმა 1 მილიარდ დოლარს მიაღწია, 2020 წელს კი თითქმის გაორმაგდა და 1.9 მილიარდ დოლარს შეადგინა.ფინანსურ და ტურისტულ ეფექტთან ერთად გასათვალისწინებელია უსაფრთხოების ღირებულებაც. აშშ-ის სამომხმარებლო პროდუქტების უსაფრთხოების კომისიის, CPSC-ის მონაცემებით, 2025 წელს ფეიერვერკებთან დაკავშირებულ შემთხვევებს სულ მცირე 15 ადამიანი ემსხვერპლა, ხოლო სასწრაფო დახმარების განყოფილებებში დაახლოებით 13 000 დაშავებული მოხვდა. ცალკე 1 300 შემთხვევა ე.წ. სპარკლერებს უკავშირდებოდა. ყველაზე მაღალი რისკის ჯგუფად 15-დან 24 წლამდე ასაკის ადამიანები დასახელდნენ.ამიტომ, როცა სახელმწიფო ან საჯარო და კერძო პარტნიორობა რეკორდული შოუს ორგანიზებას იღებს, ფინანსურ კალკულაციაში მხოლოდ სანახაობა არ შედის. ხარჯის ნაწილი არის უსაფრთხოება, სამედიცინო მზადყოფნა, crowd management-ი, სატრანსპორტო შეზღუდვები, სიცხის რისკის მართვა და საგანგებო რეაგირება. „Freedom 250“-ის ოფიციალურ გვერდზეც მითითებული იყო, რომ ღონისძიებაზე უფასო წყალი, გაგრილების ზონები, ჩრდილიანი სივრცეები, სამედიცინო პერსონალი და დამატებითი უსაფრთხოების შემოწმების პუნქტები იქნებოდა.ბიზნესმედიისთვის მთავარი დასკვნა ასეთია: ტრამპის 4 ივლისის ფეიერვერკების შოუ შეიძლება შეფასდეს როგორც მაღალი ხილვადობის მქონე საინვესტიციო ღონისძიება, რომელიც ერთ ღამეში ქმნის მასშტაბურ მედიაეფექტს, ზრდის ტურისტულ მოთხოვნას და ამუშავებს რამდენიმე სექტორს ერთდროულად. თუმცა, მისი სუსტი წერტილი ბიუჯეტის გაუმჭვირვალობაა. როცა საჯაროდ დადასტურებულია მხოლოდ 1.5 მილიონი დოლარის ფედერალური ვალდებულება, ხოლო ინდუსტრიის სპეციალისტები მხოლოდ პიროტექნიკას 6-7 მილიონ დოლარად აფასებენ, სრული ეკონომიკური სურათი ღია კითხვად რჩება.ერთი მხრივ, ასეთი შოუ სახელმწიფოსთვის არის ბრენდინგი, ქვეყნის 250 წლის იუბილეს გლობალური დემონსტრირება და ტურისტული მოთხოვნის სტიმულირება. მეორე მხრივ, თუ ხარჯები ბოლომდე არ ჩანს, მაშინ საზოგადოებისთვის რთულია შეფასება, რამდენად ეფექტიანად იხარჯება სახელმწიფო, კერძო ან შერეული დაფინანსება.საბოლოოდ, ვაშინგტონის რეკორდული ფეიერვერკი აჩვენებს, რომ თანამედროვე ეროვნული დღესასწაული უკვე აღარ არის მხოლოდ კულტურული ან სიმბოლური ღონისძიება. ის არის დიდი ეკონომიკური ოპერაცია, სადაც ერთმანეთს ხვდება სახელმწიფო ბიუჯეტი, კერძო დონაციები, ტურიზმი, უსაფრთხოება, მედია, იმპორტი, ტარიფები და პოლიტიკური კომუნიკაცია. სწორედ ამიტომ, ყველაზე მნიშვნელოვანი კითხვა არა მხოლოდ ის არის, რამდენად დიდი იყო შოუ, არამედ ისიც, რამდენად გამჭვირვალედ დაითვალა მისი ფასი.
მსოფლიო • 1783176635
ტაჯიკეთში ახალშობილს სასურველი სახელი არ დაარქვეს, რადგან ის მთავრობის დამტკიცებულ სახელების რეესტრში არ იყო. ხელისუფლება მოქალაქეებს აიძულებს მხოლოდ ოფიციალურ სიაში არსებულ, ძირითადად სპარსული წარმოშობის სახელებს გამოიყენონ, რაც მათი თქმით, ეროვნული კულტურის მხარდაჭერას ემსახურება.კრიტიკოსები კი ამას ისლამური და არაბული გავლენის შეზღუდვად და პირადი თავისუფლების შეზღუდვად აფასებენ. ბოლო წლებში ქვეყანაში ასევე გაძლიერდა კონტროლი რელიგიურ ჩაცმულობასა და ტრადიციებზე.კერძოდ, ტაჯიკეთში ერთმა წყვილმა ახალშობილს ბებიის სახელი „თაიბა“ ვერ დაარქვა, რადგან ის მთავრობის მიერ დამტკიცებულ სახელების სიაში არ აღმოჩნდა. ხელისუფლება მოქალაქეებს მხოლოდ ოფიციალურ რეესტრში არსებულ სახელებს სთავაზობს და ამ გზით ცდილობს სპარსული წარმოშობის სახელების პოპულარიზაციას და ისლამური გავლენის შემცირებას.წყვილს დაბადების მოწმობის მისაღებად სხვა სახელის არჩევა მოსთხოვეს, რადგან წინააღმდეგ შემთხვევაში პროცესის გაჭიანურება და სპეციალურ კომისიაში მიმართვა მოუწევდათ. საბოლოოდ ოჯახმა იძულებით სხვა სახელი აირჩია, რადგან გადაწყვეტილების ლოდინი არ შეეძლოთ.
მსოფლიო • 1783145520
5 ივლისი გაორმაგების დღეა. საქართველოს ბანკის ლოიალობის პროგრამა PLUS - ის დაბადების დღესთან დაკავშირებით, ბანკმა პარტნიორ Tbilisi Mall-თან ერთად მომხმარებლებს განსაკუთრებულ შეთავაზება მოუმზადეს.5 ივლისს, სავაჭრო ცენტრში წარმოდგენილ პარტნიორ მაღაზიებში PLUS ქულებით გადახდისას 50%-იანი ფასდაკლებით ისარგებლებთ. შეთავაზება ვრცელდება ტანსაცმლის, აქსესუარების, საოჯახო ნივთებისა და სხვა კატეგორიების არაერთ ბრენდზე.Tbilisi Mall-ში წარმოდგენილია საერთაშორისო და ადგილობრივი ბრენდების ფართო არჩევანი, ამიტომ გაორმაგების დღე კარგი შესაძლებლობაა, სასურველი ნივთები კიდევ უფრო მომგებიანი პირობით შეიძინოთ.პარტნიორი მაღაზიების სრული ჩამონათვალი იხილეთ აქ.
ბიზნესი • 1783101935
მასწავლებლის ეროვნული ჯილდოს კონკურსის ფარგლებში 2026 წლის საუკეთესო ათეული ცნობილია. პროექტის მთავარი მხარდამჭერია საქართველოს ბანკი.აღნიშნული ინიციატივის მიზანი გამორჩეული მასწავლებლების გამოვლენა და დაფასებაა, რომლებიც განათლების სფეროში პოზიტიურ ცვლილებას ქმნიან. წლევანდელი მასწავლებლების საუკეთესო ათეულის წევრები გახდნენ: ცოტნე გვაჯაია, ზუგდიდის N5 საჯარო სკოლის კომპიუტერული ტექნოლოგიების მასწავლებელი; არჩილ თოდუა, ზუგდიდის N9 საჯარო სკოლის სამოქალაქო განათლების და მოქალაქეობის მასწავლებელი; მარიამ კვაჭაძე, დუშეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ შუაფხოს საჯარო სკოლის ქართული ენისა და ლიტერატურის მასწავლებელი; დავით მალაზონია, თანამედროვე განათლების აკადემიის ისტორიის მასწავლებელი; მაგდა მიქაბერიძე, თბილისის N45 საჯარო სკოლის დაწყებითი საფეხურის მასწავლებელი; ეკატერინე ჩიქოვანი, თბილისის საერთაშორისო სკოლის ქართული ენისა და ლიტერატურის მასწავლებელი; მადონა წერედიანი, მესტიის მუნიციპალიტეტის სოფელ ლატალის საჯარო სკოლის ქართული ენისა და ლიტერატურის მასწავლებელი; დავით ჯანდიერი, თბილისის ილია ჭავჭავაძის სახელობის 23 საჯარო სკოლის, მჭევრის დამოუკიდებელი ბიზნეს სკოლის და აზროვნების აკადემიის სკოლის მოქალაქეობის, ბიზნესისა და მე და საზოგადოების მასწავლებელი; ირინა ჯვარშეიშვილი, გოგიტა კიკნაძის სახელობის თბილისის N182 საჯარო სკოლის სამოქალაქო განათლების მასწავლებელი; ლაურა ჯიმშელეიშვილი, დამოუკიდებელი საერო გიმნაზიის „შავნაბადა“ ბიოლოგიისა და ბუნებისმეტყველების მასწავლებელი. შეგახსენებთ, რომ მასწავლებლის ეროვნული ჯილდოს კონკურსი სამ ეტაპად ტარდება: პირველ ეტაპზე აპლიკაციები ტექნიკურ შემოწმებას გადიან, რის შემდეგაც საუკეთესო ათეული ირჩევა. შემდგომ ეტაპზე ხდება ხუთი ფინალისტის გამოვლენა, ხოლო გამარჯვებული 5 ოქტომბერს, მასწავლებლის მსოფლიო დღეს დასახელდება.წელს მასწავლებლის ეროვნული ჯილდოს კონკურსზე 1200-ზე მეტი მასწავლებელი წარადგინეს, 120-ზე მეტმა კი თავად შეავსო განაცხადი. მასწავლებლის ეროვნული ჯილდო საქართველოში 2017 წელს დაწესდა და გლობალური ინიციატივის - „The Global Teacher Prize“-ის ნაწილია. პროექტის მხარდამჭერები არიან: გენერალური სპონსორი - გუდავაძე-პატარკაციშვილის ფონდი; მთავარი მხარდამჭერი - საქართველოს ბანკი; ოქროს სპონსორი - ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტი; მხარდამჭერი და სპონსორი - კონსულტაციისა და ტრენინგის ცენტრი (CTC); მხარდამჭერი - ალტე უნივერსიტეტი.ინფორმაციისთვის, მოსწავლეების, სტუდენტების, ახალგაზრდა პროფესიონალებისა და მასწავლებლების მხარდაჭერის მიზნით, საქართველოს ბანკისთვის განათლება უკვე ექვს წელზე მეტია CSR მიმართულების ერთ-ერთი მთავარი პრიორიტეტია. ბანკი 40-ზე მეტ საგანმანათლებლო პროექტს ახორციელებს და მხარს უჭერს, რითაც 500 000-ზე მეტი მოსწავლისთვის, სტუდენტისა და ახალგაზრდა პროფესიონალისთვის ქმნის განათლების შესაძლებლობას.საქართველოს ბანკის საგანმანათლებლო პროექტებს შორისაა: საქართველოს ბანკის სტიპენდიები, გიორგი ჩახავას სახელობის სტიპენდია, დიდ ბრიტანეთში, აშშ-სა და გერმანიაში სწავლის სრული დაფინანსება, იდეათეკები - საქართველოს ბანკის ბიბლიოთეკების პროექტი, STEM სკოლა, STEM ოლიმპიადა, ეკონომიკის ოლიმპიადა, Kings-ის ფინანსური განათლების ოლიმპიადა, ევერესტი, საჯარო მეტყველების კონკურსი და სხვა ინიციატივები.საქართველოს ბანკის საგანმანათლებლო პროექტების შესახებ დეტალური ინფორმაციის მიღება შესაძლებელია ვებგვერდზე ganatleba.bog.ge
ბიზნესი • 1783085217
5 ივლისი გაორმაგების დღეა. საქართველოს ბანკის ლოიალობის პროგრამა PLUS წელს დაბადების დღესაც განსაკუთრებული შეთავაზებებით აღნიშნავს. ამ მიზნით, საქართველოს ბანკმა და Galleria Tbilisi-მ მომხმარებლებისთვის სპეციალური შეთავაზება მოამზადეს. 5 ივლისს სავაჭრო ცენტრში წარმოდგენილ პარტნიორ მაღაზიებში PLUS ქულებით გადახდისას მომხმარებლები ორმაგ სარგებელს მიიღებენ და 50%-იანი ფასდაკლებით ისარგებლებენ. შეთავაზება ვრცელდება არაერთ პრემიუმ, საერთაშორისო და სხვა პოპულარული ბრენდის მაღაზიაზე, რაც სასურველი ნივთების კიდევ უფრო მომგებიან პირობებში შეძენის შესაძლებლობას გაძლევთ. Galleria Tbilisi მრავალფუნქციური სავაჭრო ცენტრია, რომელიც პრემიუმ და საერთაშორისო ბრენდებს, კვების ობიექტებს, გასართობ სივრცეებსა და მრავალფეროვან მაღაზიებს ერთ სივრცეში აერთიანებს. თუ გაორმაგების დღის განსაკუთრებული შეთავაზებით სარგებლობა გსურთ, 5 ივლისს ეწვიეთ Galleria Tbilisi-ს. პარტნიორი მაღაზიების სრული ჩამონათვალი იხილეთ ამ ბმულზე.
ბიზნესი • 1783081114










