ბოლო პერიოდში საქართველოში ე.წ. თაღლითურმა ფინანსურმა პირამიდამ ისეთ მასშტაბს მიაღწია, რომ ეროვნულ ბანკს საგანგებო განცხადების გაკეთებამ მოუწია, რათა მოსახლეობა ამ თაღლითურ სქემებში არ გაებას. როგორც აღმოჩნდა, პრობლემა არ არის ახალი და ამიტომაც გაჩნდა კითხვა, რა მასშტაბს მიაღწია, პრევენციისთვის საჭირო ზომები ტარდება თუ არა და საერთოდ, რისი გაკეთებაა აუცილებელი, ამ საკითხებზე ვესაუბრებით ალექს სუდაძეს, კრიპტოვალუტების სერტიფიცირებულ ექსპერტს.- ფინანსური პირამიდები ახალი მოვლენა არ არის, ის უკვე ასი წელია არსებობს და განსაკუთრებით მაშინ აქტიურდება, როცა ქვეყანაში დიდი კრიზისია. მაგალითად, მეორე მსოფლიო ომის პერიოდში მძიმე ეკონომიკური ფონის გამო ეს სქემები ევროპასა და ამერიკაში ძალიან აქტუალური გახდა.როდესაც მოსახლეობას ეკონომიკურად უჭირს და დასაქმების პრობლემაა, სწორედ მაშინ იჩენს თავს მსგავსი თაღლითური სქემები. ამ დროს სამსახურდაკარგულ ადამიანებს, რომლებსაც მცირე დანაზოგი აქვთ და მომდევნო თვეში ვალები აქვთ გასასტუმრებელი, გამოსავლის პოვნა უჭირთ. ამიტომ ისინი მარტივად თანხმდებიან უეცრად გამოჩენილ "შემოსავლიან" შეთავაზებებს.სწორედ მოსახლეობის ამ მოწყვლადი მდგომარეობით სარგებლობენ ქსელური მარკეტინგის წარმომადგენლები თუ ფინანსური პირამიდის სპეციალისტები. ეს პირები ქვეყანაში შემთხვევით არ შემოდიან. თავდაპირველად რამდენიმე მათგანი წინასწარ, საფუძვლიანად სწავლობს არსებულ ფონს, იწყებენ ბაზრის კვლევას - აანალიზებენ ქვეყნის მოსახლეობასა და პოტენციურ მსხვერპლთა რაოდენობას. მაგალითად, თუ საქართველოს მოსახლეობა 4 მილიონია, გამოთვლიან, რომ აქედან თაღლითურ სქემაში პირობითად 250 000 კაცის ჩართვაა შესაძლებელი. ამის შემდეგ ფასდება "საშუალო ჩეკი" - რა თანხის მიღებას შეძლებენ თითოეული პირისგან, იქნება ეს 100, 1000 თუ 1500 დოლარი.საქართველოში ჩვენი მოსახლეობის ძირითადი ნაწილი თბილისსა და ბათუმშია თავმოყრილი, მაგრამ ფინანსური პირამიდების ორგანიზატორებმა გადაწყვიტეს, რომ აქტიურად გავიდნენ რეგიონებშიც. ბოლო, "ტი-ეს-ქიუს" (TSQ) სქემაში აქტიურად იყო ჩართული საქართველოს სხვადასხვა რეგიონი. სიტუაცია იქამდეც კი მივიდა, რომ ხალხი ფულის საშოვნელად ძროხებს აგირავებდა.- მაინცდამაინც რეგიონები რატომ, ეს ინფორმაციის ნაკლებობას უკავშირდება?- ფინანსური პირამიდების ორგანიზატორები მასობრივად დარტყმისთვის მიზანმიმართულად იყენებენ ე.წ. რეგიონულ ეფექტსა და ნათესაურ კავშირებს. როდესაც რაიონში მცხოვრები ნაცნობი მოულოდნელად მდიდრდება და ახალ მანქანას ყიდულობს, ეს ინფორმაცია სწრაფად ვრცელდება და დედაქალაქის მოსახლეობაზეც უძლიერესად მოქმედებს. უხერხულობისა და შელახული ეგოს გამო, მძიმე შრომაში ჩაბმული, 1500-ლარიანი ხელფასის მქონე მოქალაქეებიც კი მარტივად ებმებიან მახეში.მსხვერპლის მოსაზიდად თაღლითები ასევე აქტიურად იყენებენ ხელოვნურ ინტელექტს და ცნობილი ადამიანების მონაწილეობით ყალბ ვიდეოებს ქმნიან, რის ამოცნობაც ხალხს უჭირს.სქემაში ჩართული ადამიანი მოგვიანებით თავისიანებსაც ითრევს, რასაც ორი მიზეზი აქვს: სხვების ხარჯზე ფულის დაბრუნების სურვილი და ფსიქოლოგიური ფაქტორი, რომ მარტო თვითონ არ აღმოჩნდეს სულელის როლში.რეალურად, წლების განმავლობაში პირამიდების მუშაობის მთავარი პრინციპი უცვლელია და მხოლოდ მათი სახელები იცვლება. ერთადერთი სიახლე ტექნოლოგიების განვითარება და სქემაში კრიპტოვალუტის დამატებაა, რომელსაც მხოლოდ ქვეყნიდან ფულის გასატანად იყენებენ.ვინაიდან რეგიონებში კრიპტოვალუტას ნაკლებად იცნობენ, თაღლითები P2P (პეოპლე ტო პეოპლე) ვაჭრობაში რთავენ ე.წ. დროპერებს. ამ როლს ძირითადად ფინანსურ რისკებში გაუთვითცნობიერებელი სტუდენტები ან ექსპატები (ანუ ექსპატრიანტი - სხვა ქვეყანაში საკუთარი ნებით მომუშავე ან დროებით მცხოვრები პირი) ასრულებენ. მცირე საკომისიოს სანაცვლოდ ისინი საკუთარ ანგარიშებზე დაზარალებულებისგან თანხას იღებენ, ყიდულობენ კრიპტოვალუტას და თაღლითებს უგზავნიან. ბანკი მხოლოდ ადგილობრივ ჩარიცხვას ხედავს, კრიპტოს შემდგომი მისამართი კი მისთვის უხილავია. შესაბამისად, როცა მოტყუებული მსხვერპლი ჩივის, გამოძიება პირველ რიგში სწორედ ამ უნებლიე მონაწილე "დროპერებთან" მიდის.ზოგადად, კრიპტოვალუტის გამოყენება თაღლითებს საშუალებას აძლევს მითვისებული ფული მომენტალურად, მსოფლიოს ნებისმიერ წერტილში გადაიტანონ.კრიპტოსაფულეს გეოგრაფია არ გააჩნია, რაც ფულის კვალის პოვნას ართულებს. სანამ ადგილობრივი გამოძიება ტრანზაქციებს მიაკვლევს და საქმეში საერთაშორისო სამძებრო სამსახურებს ჩართავს, ფასდაუდებელი დრო იკარგება და პროცესი ხშირად 2-3 წელიწადს ჭიანურდება.- რატომ ვერ ხერხდება ან პრევენცია, ან ადეკვატური რეაგირება?- სამწუხაროდ, მოსახლეობას უჭირს გააზრება, რომ შეუძლებელია 100 ან 400 ლარით საქმის დაწყება და მოკლე დროში 10.000 ლარის მოგება. ეს არარეალურია. მსგავსი სქემები წლებია არსებობს, თუმცა დღეს ტექნოლოგიების განვითარებამ ისინი უფრო დამაჯერებელი გახადა. მაგალითად, ხელოვნური ინტელექტით (AI) შექმნილი და გახმოვანებული ყალბი ვიდეოები ძალიან რეალისტურად გამოიყურება. პარალელურად კი, კრიპტოვალუტა თაღლითებს თანხების სწრაფად გატანის საშუალებას აძლევს.კომერციულმა ბანკმა შეიძლება შეამჩნიოს საეჭვო ტრანზაქციები, მაგალითად, თუ პირს სხვადასხვა ქალაქიდან პერიოდულად ერიცხება თანხები. ასეთ დროს ბანკს მონიტორინგის მექანიზმები აქვს და საგამოძიებო სამსახურის ჩარევის შემთხვევაში ანგარიში შეიძლება დაიბლოკოს. კრიპტოვალუტის შემთხვევაში კი ანგარიშს ვერავინ გაყინავს, სანამ საგამოძიებო უწყება მას ოფიციალურად არ მონიშნავს თაღლითურად. როგორც კი კრიპტობირჟა ხედავს, რომ მისამართი მარკირებულია, ის ყინავს ამ ანგარიშზე არსებულ თანხებს, რაც გამოძიებას საქმეს უადვილებს. თუმცა ბირჟა ვერასდროს მიხვდება, კონკრეტული ტრანზაქცია საქართველოს თაღლითური სქემიდან მომდინარეობს თუ, მაგალითად, ვიეტნამის კორუფციული გარიგებიდან, რადგან კრიპტომისამართებს გეოგრაფია არ უწერია. შესაბამისად, ფული "სუფთად" ითვლება მანამ, სანამ მომჩივანი არ გამოჩნდება. საგამოძიებო სამსახური მისამართების მარკირებას მხოლოდ საჩივრის საფუძველზე იწყებს. პრობლემა კი ისაა, რომ მოტყუებული ადამიანები ხშირად დუმილს ამჯობინებენ. ისიც უნდა ვთქვათ, რომ დაზარალებულები ხშირად ვერ აცნობიერებენ კოლექტიური სარჩელის ძალას. როდესაც მხოლოდ ერთი პირი ჩივის, გამოძიებისთვის რთულია თაღლითობის დამტკიცება. მართალია, ადამიანმა თანხა მოტყუებით გადარიცხა, მაგრამ ფაქტის იურიდიულად დასაბუთება და თაღლითობის მუხლის მისადაგება რთულია. ერთ ინდივიდზე შეიძლება იფიქრონ, რომ უბრალოდ პირადი, ნეგატიური განწყობის გამო ჩივის, მაგრამ, როცა საჩივარს 100 ან 200 კაცი ერთობლივად აწერს ხელს, საქმე იცვლება. 100 კაცი ერთსა და იმავე ისტორიას ვერ მოიგონებს. ასეთ დროს თაღლითობის ფაქტი აშკარა ხდება და ბრალის წაყენებაც გაცილებით მარტივია.- კონკრეტულად საქართველოზე რომ გავაკეთოთ ფოკუსირება, არის რამე აქ განსხვავებული ფაქტორი?- ბოლო წლებში, ტექნოლოგიური პროგრესისა და ავტომატიზაციის გამო გაზრდილმა უმუშევრობამ ადამიანები მსგავსი სქემების მიმართ კიდევ უფრო მოწყვლადი გახადა. თაღლითები იყენებენ ფსიქოლოგიურ მანიპულაციასა და აგრესიულ ზეწოლას, მაგალითად, ფულის დროულად არმიტანის შემთხვევაში "გუნდიდან გაგდების" მუქარას. ისინი მსხვერპლს მარტივი გამდიდრების ილუზიას უქმნიან, იქნება ეს, მაგალითად, მუსიკის ასაკოვანი პედაგოგის უეცრად "ფინანსურ ანალიტიკოსად" გადაქცევა თუ პენსიონერის დარწმუნება, რომ მცირე ინვესტიციით უზარმაზარ მოგებას ნახავს.ამ ყველაფრის მთავარი მიზეზი ფინანსური განათლების ნაკლებობაა. განაგრძეთ კითხვა
1789979400
1789971825
რუსთავი-თბილისის მიკროავტობუსებით მგზავრობა 50 თეთრით გაძვირდარუსთავიდან თბილისის მიმართულებით მოძრავი მიკროავტობუსებით მგზავრობის ღირებულება 50 თეთრით მოიმატა და 2.50 ლარის ნაცვლად, მგზავრობის საფასური 3 ლარი გახდა.მგზავრების ინფორმაციით, ახალი ტარიფი კომპანია „ინტერტრანსის“ მიერ თბილისის მიმართულებით მომსახურების ყველა მარშრუტზე მოქმედებს.ტარიფის ზრდის მიზეზად საწვავის ფასის მატება სახელდება.
1789799835
ვინ ამარაგებს თბილისის საბავშვო ბაღებს?თბილისის საბავშვო ბაღებში, სადაც სავარაუდო კვებითი ინტოქსიკაციის შემთხვევები დაფიქსირდა, ლაბორატორიული სინჯები აიღეს და გამოკითხვაზე დაიბარეს იმ კომპანიების წარმომადგენლები, რომლებიც მათ ამარაგებდნენ.გამოძიებას აინტერესებს, რა იყო მიზეზი, რის გამოც 55 ბავშვი და ერთი აღმზრდელი კლინიკაში გადაიყვანეს, ასობით ბავშვმა კი ვერ შეძლო საბავშვო ბაღში მისვლა იმის გამო, რომ სააღმზრდელო დაწესებულება დახურული იყო.სავარაუდო ინტოქსიკაციის შემთხვევა თბილისის 20 საბავშვო ბაღში დაფიქსირდა, მათგან სასწავლო პროცესი სრულად შეწყდა შვიდში, თუმცა დანარჩენ 13-ში მშობლების დიდმა ნაწილმა ბავშვები აღარ მიიყვანა.პირველად ეჭვი საკვებზე გაჩნდა, თუმცა ბაღის დირექტორები, არ გამორიცხავენ რაიმე ვირუსის გავრცელებას.17 სექტემბერს, როცა შეიძლება ინტოქსიკაციის შემთხვევა მომხდარიყო, თბილისის საბავშვო ბაღების მენიუში იყო რძის პროდუქტები, ხორცი და ბოსტნეული. როგორც ირკვევა, ამ პროდუქტებს თბილისის საბავშვო ბაღებს ერთი და იგივე კომპანიები აწვდიან. ი.მ. მანანა ღვინცაძე საბავშვო ბაღებს აწვდის რძის პროდუქტებს: რძე, მაწონი, ხაჭო, არაჟანი. ტენდერის პირობების მიხედვით, კომპანიამ საბავშვო ბაღებს უნდა მიაწოდოს ბელორუსული რძე და საქართველოში წარმოებული სხვა რძის პროდუქტები. "თარეა" — ხორცი. ტენდერის მიხედვით, „ხორცი უნდა იყოს ძროხის, ახალი, გაუყინავი, გაცივებული, ძვალგამოცლილი“. შპს „ინ“ — ხილ-ბოსტნეული, კარაქი, პური, ბურღულეული, ქათამი. ტენდერის მიხედვით, ნაღების კარაქი და რძის ფხვნილი უნდა იყოს ირანული და ბელორუსული წარმოების, ქათამი [ჯერ არ შეუტანიათ] კი — ქართული. „სრული პასუხისმგებლობით ვაცხადებთ, რომ საბავშვო ბაღებში პროდუქტების შეტანის, დასაწყობების, მომზადებისა და მიწოდების წესები მკაცრ ყოველდღიურ კონტროლს გადის, რათა აღსაზრდელებამდე მივიდეს უსაფრთხო და სტანდარტით გათვალისწინებული საკვები. ასევე ზედმიწევნით არის დაცული სანიტარიულ-ჰიგიენური ნორმები და მოთხოვნები“ - ეწერა თბილისის საბავშვო ბაგა-ბაღების მართვის სააგენტოს განცხადებაში.18 სექტემბერს თბილისში შვიდმა საბავშვო ბაღმა, „ეპიდემიოლოგიური რისკების დაზღვევის მიზნით“, აღსაზრდელები არ მიიღო. საუბარია მე-10, 22-ე, 31-ე, 49-ე, 59-ე, 109-ე და 124-ე ბაღებზე.ბაღების დირექტორებმა განაცხადეს, რომ მათ ბაღებში ყველა პროდუქტი შესაბამისი დოკუმენტაციით და პირობებით შედის. მათივე განცხადებით, ამ ეტაპზე ინტოქსიკაციის გამომწვევ მიზეზზე კონკრეტული ინფორმაცია არ აქვთ და საბოლოო პასუხს შესაბამისი კვლევების დასრულებას ელოდებიან. საბოლოოდ ამის შემდეგ გაირკვევა ინტოქსიკაციაა თუ ვირუსი. „როგორც ჩანს, იყო რაღაც კონკრეტული პრობლემა, თუმცა მე წინ ვერ გავუსწრებ მოვლენებს, მთავარია, რომ შესაბამისმა უწყებებმა გაარკვიონ, რა იყო მიზეზი, იყო თუ არა ამაში კონკრეტული კომპანიის ან კომპანიების ბრალეულობა. ამ შემთხვევაში პასუხისმგებლობაც დადგება“, - განაცხადა ირაკლი კობახიძემ, რომელიც ოთხი დღის წინ საჯარო ბაღების მიღწევებზე საუბრობდა.შეგახსენებთ, ფინანსთა სამინისტროს საგამოძიებო სამსახურის თანახმად, საგამოძიებო და საპროცესო მოქმედებები, მათ შორის, ჩხრეკა, მთელი ღამის განმავლობაში მიმდინარეობდა ოთხ ბაგა ბაღსა და მათთვის საკვები პროდუქტების მიმწოდებელ სამ კომპანიაში. გამოკითხეს 50-ზე მეტი ბავშვის კანონიერი წარმომადგენელი და სამედიცინო დაწესებულებების თანამშრომლები.გამოძიება მიმდინარეობს საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსის 198-ე მუხლის მეორე ნაწილით - სიცოცხლისათვის საშიში პროდუქციის დამზადება-რეალიზაციისთვის ხუთიდან რვა წლამდე პატიმრობაა გათვალისწინებული.„ამ ეტაპზე არსებული ინფორმაციით, ინტოქსიკაცია შესაძლოა ბაქტერიულ ინფექციას უკავშირდებოდეს, რომლის წყაროც, სავარაუდოდ, ბაგა-ბაღებში მიღებული საკვები პროდუქტია“, - ამბობენ საგამოძიებო უწყებაში.მომზადებულია „რადიო თავისუფლების“ მასალის მიხედვით
1789714607
დღეიდან მგზავრობის ტარიფები ყველა კატეგორიაში იზრდებასაქართველოში მოქმედი ტაქსის კომპანია Bolt-ი 2026 წლის დღეიდან, 18 სექტემბრიდან, მგზავრობის ტარიფებს 12%-ით აძვირებს.მოკლე ტექსტური შეტყობინებები კომპანიისგან Bolt-ის მომხმარებელთა ნაწილსა და „პარტნიორ მძღოლებს“ 17 სექტემბერს, საღამოს საათებში მიუვიდათ.Bolt-ის საიტზე წერია: „18 სექტემბრიდან მგზავრობის ტარიფები ყველა კატეგორიაში 12%-ით გაიზრდება (ცვლილება არ ეხება მინიმალურ ტარიფებს)“.„ვიცით, რამდენი შრომა, დრო და პასუხისმგებლობა დგას თქვენი ყოველდღიური საქმიანობის უკან. საწვავისა და ავტომობილის მოვლის ხარჯების ზრდა, სხვა ყოველდღიურ ხარჯებთან ერთად, პარტნიორი მძღოლების შემოსავალზეც აისახება. ჩვენ მუდმივად ვაკვირდებით ბაზრის მონაცემებს და სწორედ ამ დაკვირვების საფუძველზე მივიღეთ ტარიფების გაზრდის გადაწყვეტილება. მიგვაჩნია, რომ ეს თქვენი შემოსავლის მხარდაჭერისთვის აუცილებელი ნაბიჯია. პარტნიორი მძღოლების ღირსეულ შემოსავალზე ზრუნვა ყოველთვის იყო ჩვენი პრიორიტეტი და მომავალშიც ასე დარჩება. მადლობა ნდობისთვის, ყოველდღიური შრომისთვის და იმისთვის, რომ ჩვენთან ერთად ქალაქს გადაადგილებაში ეხმარებით. გისურვებთ უსაფრთხო მგზავრობებსა და შემოსავლიან სამუშაო დღეებს", - ნათქვამია კომპანიის განცხადებაში, რომელიც მძღოლებს მიემართება.შეახსენებთ, ბოლო ერთ თვეში საწვავი კიდევ 20-45 თეთრით გაძვირდა.
სხვა სიახლეები
ბოლო პერიოდში საქართველოში ე.წ. თაღლითურმა ფინანსურმა პირამიდამ ისეთ მასშტაბს მიაღწია, რომ ეროვნულ ბანკს საგანგებო განცხადების გაკეთებამ მოუწია, რათა მოსახლეობა ამ თაღლითურ სქემებში არ გაებას. როგორც აღმოჩნდა, პრობლემა არ არის ახალი და ამიტომაც გაჩნდა კითხვა, რა მასშტაბს მიაღწია, პრევენციისთვის საჭირო ზომები ტარდება თუ არა და საერთოდ, რისი გაკეთებაა აუცილებელი, ამ საკითხებზე ვესაუბრებით ალექს სუდაძეს, კრიპტოვალუტების სერტიფიცირებულ ექსპერტს.- ფინანსური პირამიდები ახალი მოვლენა არ არის, ის უკვე ასი წელია არსებობს და განსაკუთრებით მაშინ აქტიურდება, როცა ქვეყანაში დიდი კრიზისია. მაგალითად, მეორე მსოფლიო ომის პერიოდში მძიმე ეკონომიკური ფონის გამო ეს სქემები ევროპასა და ამერიკაში ძალიან აქტუალური გახდა.როდესაც მოსახლეობას ეკონომიკურად უჭირს და დასაქმების პრობლემაა, სწორედ მაშინ იჩენს თავს მსგავსი თაღლითური სქემები. ამ დროს სამსახურდაკარგულ ადამიანებს, რომლებსაც მცირე დანაზოგი აქვთ და მომდევნო თვეში ვალები აქვთ გასასტუმრებელი, გამოსავლის პოვნა უჭირთ. ამიტომ ისინი მარტივად თანხმდებიან უეცრად გამოჩენილ "შემოსავლიან" შეთავაზებებს.სწორედ მოსახლეობის ამ მოწყვლადი მდგომარეობით სარგებლობენ ქსელური მარკეტინგის წარმომადგენლები თუ ფინანსური პირამიდის სპეციალისტები. ეს პირები ქვეყანაში შემთხვევით არ შემოდიან. თავდაპირველად რამდენიმე მათგანი წინასწარ, საფუძვლიანად სწავლობს არსებულ ფონს, იწყებენ ბაზრის კვლევას - აანალიზებენ ქვეყნის მოსახლეობასა და პოტენციურ მსხვერპლთა რაოდენობას. მაგალითად, თუ საქართველოს მოსახლეობა 4 მილიონია, გამოთვლიან, რომ აქედან თაღლითურ სქემაში პირობითად 250 000 კაცის ჩართვაა შესაძლებელი. ამის შემდეგ ფასდება "საშუალო ჩეკი" - რა თანხის მიღებას შეძლებენ თითოეული პირისგან, იქნება ეს 100, 1000 თუ 1500 დოლარი.საქართველოში ჩვენი მოსახლეობის ძირითადი ნაწილი თბილისსა და ბათუმშია თავმოყრილი, მაგრამ ფინანსური პირამიდების ორგანიზატორებმა გადაწყვიტეს, რომ აქტიურად გავიდნენ რეგიონებშიც. ბოლო, "ტი-ეს-ქიუს" (TSQ) სქემაში აქტიურად იყო ჩართული საქართველოს სხვადასხვა რეგიონი. სიტუაცია იქამდეც კი მივიდა, რომ ხალხი ფულის საშოვნელად ძროხებს აგირავებდა.- მაინცდამაინც რეგიონები რატომ, ეს ინფორმაციის ნაკლებობას უკავშირდება?- ფინანსური პირამიდების ორგანიზატორები მასობრივად დარტყმისთვის მიზანმიმართულად იყენებენ ე.წ. რეგიონულ ეფექტსა და ნათესაურ კავშირებს. როდესაც რაიონში მცხოვრები ნაცნობი მოულოდნელად მდიდრდება და ახალ მანქანას ყიდულობს, ეს ინფორმაცია სწრაფად ვრცელდება და დედაქალაქის მოსახლეობაზეც უძლიერესად მოქმედებს. უხერხულობისა და შელახული ეგოს გამო, მძიმე შრომაში ჩაბმული, 1500-ლარიანი ხელფასის მქონე მოქალაქეებიც კი მარტივად ებმებიან მახეში.მსხვერპლის მოსაზიდად თაღლითები ასევე აქტიურად იყენებენ ხელოვნურ ინტელექტს და ცნობილი ადამიანების მონაწილეობით ყალბ ვიდეოებს ქმნიან, რის ამოცნობაც ხალხს უჭირს.სქემაში ჩართული ადამიანი მოგვიანებით თავისიანებსაც ითრევს, რასაც ორი მიზეზი აქვს: სხვების ხარჯზე ფულის დაბრუნების სურვილი და ფსიქოლოგიური ფაქტორი, რომ მარტო თვითონ არ აღმოჩნდეს სულელის როლში.რეალურად, წლების განმავლობაში პირამიდების მუშაობის მთავარი პრინციპი უცვლელია და მხოლოდ მათი სახელები იცვლება. ერთადერთი სიახლე ტექნოლოგიების განვითარება და სქემაში კრიპტოვალუტის დამატებაა, რომელსაც მხოლოდ ქვეყნიდან ფულის გასატანად იყენებენ.ვინაიდან რეგიონებში კრიპტოვალუტას ნაკლებად იცნობენ, თაღლითები P2P (პეოპლე ტო პეოპლე) ვაჭრობაში რთავენ ე.წ. დროპერებს. ამ როლს ძირითადად ფინანსურ რისკებში გაუთვითცნობიერებელი სტუდენტები ან ექსპატები (ანუ ექსპატრიანტი - სხვა ქვეყანაში საკუთარი ნებით მომუშავე ან დროებით მცხოვრები პირი) ასრულებენ. მცირე საკომისიოს სანაცვლოდ ისინი საკუთარ ანგარიშებზე დაზარალებულებისგან თანხას იღებენ, ყიდულობენ კრიპტოვალუტას და თაღლითებს უგზავნიან. ბანკი მხოლოდ ადგილობრივ ჩარიცხვას ხედავს, კრიპტოს შემდგომი მისამართი კი მისთვის უხილავია. შესაბამისად, როცა მოტყუებული მსხვერპლი ჩივის, გამოძიება პირველ რიგში სწორედ ამ უნებლიე მონაწილე "დროპერებთან" მიდის.ზოგადად, კრიპტოვალუტის გამოყენება თაღლითებს საშუალებას აძლევს მითვისებული ფული მომენტალურად, მსოფლიოს ნებისმიერ წერტილში გადაიტანონ.კრიპტოსაფულეს გეოგრაფია არ გააჩნია, რაც ფულის კვალის პოვნას ართულებს. სანამ ადგილობრივი გამოძიება ტრანზაქციებს მიაკვლევს და საქმეში საერთაშორისო სამძებრო სამსახურებს ჩართავს, ფასდაუდებელი დრო იკარგება და პროცესი ხშირად 2-3 წელიწადს ჭიანურდება.- რატომ ვერ ხერხდება ან პრევენცია, ან ადეკვატური რეაგირება?- სამწუხაროდ, მოსახლეობას უჭირს გააზრება, რომ შეუძლებელია 100 ან 400 ლარით საქმის დაწყება და მოკლე დროში 10.000 ლარის მოგება. ეს არარეალურია. მსგავსი სქემები წლებია არსებობს, თუმცა დღეს ტექნოლოგიების განვითარებამ ისინი უფრო დამაჯერებელი გახადა. მაგალითად, ხელოვნური ინტელექტით (AI) შექმნილი და გახმოვანებული ყალბი ვიდეოები ძალიან რეალისტურად გამოიყურება. პარალელურად კი, კრიპტოვალუტა თაღლითებს თანხების სწრაფად გატანის საშუალებას აძლევს.კომერციულმა ბანკმა შეიძლება შეამჩნიოს საეჭვო ტრანზაქციები, მაგალითად, თუ პირს სხვადასხვა ქალაქიდან პერიოდულად ერიცხება თანხები. ასეთ დროს ბანკს მონიტორინგის მექანიზმები აქვს და საგამოძიებო სამსახურის ჩარევის შემთხვევაში ანგარიში შეიძლება დაიბლოკოს. კრიპტოვალუტის შემთხვევაში კი ანგარიშს ვერავინ გაყინავს, სანამ საგამოძიებო უწყება მას ოფიციალურად არ მონიშნავს თაღლითურად. როგორც კი კრიპტობირჟა ხედავს, რომ მისამართი მარკირებულია, ის ყინავს ამ ანგარიშზე არსებულ თანხებს, რაც გამოძიებას საქმეს უადვილებს. თუმცა ბირჟა ვერასდროს მიხვდება, კონკრეტული ტრანზაქცია საქართველოს თაღლითური სქემიდან მომდინარეობს თუ, მაგალითად, ვიეტნამის კორუფციული გარიგებიდან, რადგან კრიპტომისამართებს გეოგრაფია არ უწერია. შესაბამისად, ფული "სუფთად" ითვლება მანამ, სანამ მომჩივანი არ გამოჩნდება. საგამოძიებო სამსახური მისამართების მარკირებას მხოლოდ საჩივრის საფუძველზე იწყებს. პრობლემა კი ისაა, რომ მოტყუებული ადამიანები ხშირად დუმილს ამჯობინებენ. ისიც უნდა ვთქვათ, რომ დაზარალებულები ხშირად ვერ აცნობიერებენ კოლექტიური სარჩელის ძალას. როდესაც მხოლოდ ერთი პირი ჩივის, გამოძიებისთვის რთულია თაღლითობის დამტკიცება. მართალია, ადამიანმა თანხა მოტყუებით გადარიცხა, მაგრამ ფაქტის იურიდიულად დასაბუთება და თაღლითობის მუხლის მისადაგება რთულია. ერთ ინდივიდზე შეიძლება იფიქრონ, რომ უბრალოდ პირადი, ნეგატიური განწყობის გამო ჩივის, მაგრამ, როცა საჩივარს 100 ან 200 კაცი ერთობლივად აწერს ხელს, საქმე იცვლება. 100 კაცი ერთსა და იმავე ისტორიას ვერ მოიგონებს. ასეთ დროს თაღლითობის ფაქტი აშკარა ხდება და ბრალის წაყენებაც გაცილებით მარტივია.- კონკრეტულად საქართველოზე რომ გავაკეთოთ ფოკუსირება, არის რამე აქ განსხვავებული ფაქტორი?- ბოლო წლებში, ტექნოლოგიური პროგრესისა და ავტომატიზაციის გამო გაზრდილმა უმუშევრობამ ადამიანები მსგავსი სქემების მიმართ კიდევ უფრო მოწყვლადი გახადა. თაღლითები იყენებენ ფსიქოლოგიურ მანიპულაციასა და აგრესიულ ზეწოლას, მაგალითად, ფულის დროულად არმიტანის შემთხვევაში "გუნდიდან გაგდების" მუქარას. ისინი მსხვერპლს მარტივი გამდიდრების ილუზიას უქმნიან, იქნება ეს, მაგალითად, მუსიკის ასაკოვანი პედაგოგის უეცრად "ფინანსურ ანალიტიკოსად" გადაქცევა თუ პენსიონერის დარწმუნება, რომ მცირე ინვესტიციით უზარმაზარ მოგებას ნახავს.ამ ყველაფრის მთავარი მიზეზი ფინანსური განათლების ნაკლებობაა. განაგრძეთ კითხვა
საზოგადოება • 1789979400
ქომაგობა სტადიონის კარებთან არც იწყება და არც მთავრდება. ის 90-წუთიან სანახაობაზე მეტია - საერთო ემოცია და იდენტობა, რომელიც ფეხბურთელებსა და გულშემატკივრებს ერთ გუნდად აერთიანებს. სწორედ ეს მუხტია, რაც თამაშის დროს ქალაქის რიტმს ცვლის.„ოდესმე ყოფილხართ ცარიელ სტადიონზე? დადექით ცარიელი სტადიონის შუაგულში და მოუსმინეთ - არაფერია ცარიელ სტადიონზე უფრო ცარიელი. არაფერია მაყურებლის გარეშე დარჩენილ ტრიბუნებზე უფრო ჩუმი“- ურუგვაელი პუბლიცისტის, ედუარდო გალეანო ს ეს სიტყვები კიდევ ერთხელ გვარწმუნებს გულშემატკივრობის ძალაში. ახლა, როცა ერთა ლიგის პირველი ოფიციალური მატჩი ახლოვდება, გულდასაწყვეტია, რომ ეროვნული ნაკრები პირველ შეხვედრას ჩრდილოეთ ირლანდიასთან ცარიელი ტრიბუნების წინაშე გამართავს. თუმცა, როცა ჩვენი ფეხბურთელები მოედანზე შენი ქვეყნის სახელით გადიან, გუნდის მარტო დატოვება უბრალოდ წარმოუდგენელია. ეს სიჩუმე დიდ ხმაურად უნდა იქცეს, ჩვენი მხარდაჭერა კი - მოედანზე გადავიდეს.ქართველ გულშემატკივარს არაერთხელ გვიმღერია ჩვენი ფეხბურთელებისთვის - „შენთანა ვარ, ნურაფრის გეშინიაო“. ახლაც იგივე გამეორდება. 25 სექტემბერს, 17:00 საათიდან, „დინამო არენასთან“, ქუჩაში მოწყობილ ტრიბუნაზე ქართველი ქომაგებმა ჩვენს ფეხბურთელებს გაამხნევებენ, რათა საკუთარი ენერგია მოედანზე გაატანონ.ეს ყველაფერი იმისთვის, რომ მოკლე თუ შორეული გადაცემების, გატანილი გოლის დროს თუ ტაიმებს შორის შესვენებისას, ფეხბურთელებმა იგრძნონ, რომ მარტო არასოდეს არიან. რომ ახსოვდეთ: ჩვენ ყოველთვის მათთან ვართ. მართალია, ამ ფორმატით მხოლოდ ერთი მატჩი ჩატარდება - წინ კიდევ 5 თამაშია, მაგრამ ამას დიდი მნიშვნელობა არ აქვს. ჩვენთვის თითოეული შეხვედრა მნიშვნელოვანია და ყველა ბრძოლაში ერთიანობაა საჭირო.ჰოდა, კიდევ ერთხელ გახსენებთ: 25 სექტემბერს, 17:00 საათიდან, საქართველოს ქომაგები იკრიბებიან „დინამო არენასთან“ სპეციალურად მოწყობილ ტრიბუნებზე, რომ დახვდნენ ნაკრების ავტობუსს და უგულშემატკივრონ საქართველოს.ქომაგობა არ ჩერდება!წყარო: საქართველოს ბანკის ბლოგი
ბიზნესი • 1789975249
საქართველოს მთავრობის დადგენილებით, მიმდინარე წლის 1 ივლისიდან, ცხოველთა მოვლისა და ჰიგიენური მომსახურების (გრუმინგი) ობიექტები ვეტერინარულ კონტროლს დაექვემდებარა. კანონის ამოქმედებამდე სურსათის ეროვნულმა სააგენტომ გასცა რეკომენდაციები და ვეტერინარული საქმიანობის განმახორციელებელ ბიზნესოპერატორებს დეტალურად გააცნო ის მოთხოვნები, რომელთა შესრულებას მათ კანონი ავალდებულებს.სააგენტოს ინსპექტორებმა ცხოველთა ჰიგიენური მომსახურების ობიექტების შემოწმება თბილისში დაიწყეს. სახელმწიფო კონტროლის დროს გამოვლინდა როგორც კრიტიკული, ასევე არაკრიტიკული შეუსაბამობები.მიმდინარე წელს საქართველოში მოქმედი ყველა ობიექტის შემოწმებაა დაგეგმილი.ვეტერინარულ კონტროლს დაქვემდებარებულმა ობიექტებმა, ჰიგიენური ნორმებისა და სხვა რეგულაციების დაცვის პარალელურად, ყურადღება უნდა გაამახვილონ შინაური ბინადარი ცხოველის იდენტიფიკაცია-რეგისტრაციაზე. თუ ცხოველის შესახებ ინფორმაცია მონაცემთა ერთიან ბაზაში არ არის ასახული, ობიექტებს მომსახურების გაწევის უფლება არ ექნებათ.
საზოგადოება • 1789972439
თბილისში დევნილებისთვის ბინების გადაცემის ღონისძიება გაიმართა. მთავრობის ადმინისტრაციის ინფორმაციით, დღეს ბინა 1600 ოჯახს გადაეცა.„ეს არის ყველაზე მასშტაბური პროექტი, რომელიც აქამდე განხორციელებულა. მთლიანობაში მასში ჩაიდო 280 მლნ ლარის ინვესტიცია და თბილისში თანამედროვე სტანდარტების საცხოვრებელი უბანი შეიქმნა.პროექტი მოიცავს 11 კორპუსს, 2400-ზე მეტ ბინას. 4 შენობაში მოსახლეობის ნაწილი უკვე შესახლდა, დღეს კი 1600 ოჯახი იწყებს ცხოვრებას კომპლექსის ახალ, მშვიდ ბლოკში.დევნილების საცხოვრებლით უზრუნველყოფა არის ჩვენი ხელისუფლების ერთ-ერთი მთავარი პრიორიტეტი და ჩვენი ძალისხმევა მხოლოდ თბილისით არ შემოიფარგლება.ძალიან მნიშვნელოვანი პროექტები ხორციელდება რეგიონებში - რუსთავში 800 დევნილისთვის 4 კორპუსი შენდება, ზუგდიდში 1700 ბინა 7 ახალ კორპუსში იქნება უზრუნველყოფილი, ბორჯომში ახალ სახლებს 150 დევნილი მიიღებს - ეს არის მასშტაბური პროექტი და მიზანია, ყველა დევნილი ოჯახი იყოს უზრუნველყოფილი“, - განაცხადა ირაკლი კობახიძემ.
საზოგადოება • 1789972022
რუსთავიდან თბილისის მიმართულებით მოძრავი მიკროავტობუსებით მგზავრობის ღირებულება 50 თეთრით მოიმატა და 2.50 ლარის ნაცვლად, მგზავრობის საფასური 3 ლარი გახდა.მგზავრების ინფორმაციით, ახალი ტარიფი კომპანია „ინტერტრანსის“ მიერ თბილისის მიმართულებით მომსახურების ყველა მარშრუტზე მოქმედებს.ტარიფის ზრდის მიზეზად საწვავის ფასის მატება სახელდება.
საზოგადოება • 1789971825
2026 წლის მე-2 კვარტალში საქართველოში საშუალო თვიური ნომინალური ხელფასი გასული წლის შესაბამის პერიოდთან შედარებით 8%-ით ანუ 177.3 ლარით გაიზარდა და 2 389.3 ლარი შეადგინა. ამის შესახებ მონაცემებს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური აქვეყნებს.მათივე ცნობით, საანგარიშო პერიოდში საქმიანობის სახეების მიხედვით, შედარებით მაღალი ხელფასი დაფიქსირდა შემდეგ დარგებში: ინფორმაცია და კომუნიკაცია - 4 400.4 ლარი (წინა წლის შესაბამის პერიოდთან შედარებით გაიზარდა 5.4%-ით); საფინანსო და სადაზღვევო საქმიანობები - 4 074.1 ლარი (გაიზარდა 9.2%-ით); მშენებლობა - 3 496.6 ლარი (გაიზარდა 0.8%-ით); პროფესიული, სამეცნიერო და ტექნიკური საქმიანობები - 3 304.8 ლარი (გაიზარდა 10.3%-ით). „2026 წლის მე-2 კვარტალში ქალების საშუალო ხელფასი 1 927 ლარი, ხოლო კაცების - 2 856.4 ლარი იყო. ხელფასების წლიურმა ზრდამ ქალებში 157.5 ლარი (8.9%) შეადგინა, ხოლო კაცებში - 200.5 ლარი (7.6%).საქმიანობის სახეების მიხედვით კაცების ხელფასი ყველა სექტორში აღემატებოდა ქალების ხელფასს.2026 წლის მე-2 კვარტალში სამეწარმეო (ბიზნეს) სექტორში დაქირავებით დასაქმებულთა საშუალო თვიური ხელფასი გაიზარდა 153.8 ლარით (6.6%) და 2 471.5 ლარი შეადგინა. საქმიანობის სახეების მიხედვით ყველაზე მაღალი ხელფასი დაფიქსირდა ინფორმაციის და კომუნიკაციის (4 463.9 ლარი, წინა წლის შესაბამის პერიოდთან შედარებით გაიზარდა 5.2%-ით) და პროფესიულ, სამეცნიერო და ტექნიკურ საქმიანობებში (3 693 ლარი, გაიზარდა 7.3%-ით).2026 წლის მე-2 კვარტალში არასამეწარმეო და საფინანსო სექტორში საშუალო თვიური ხელფასი გასული წლის შესაბამის პერიოდთან შედარებით 215 ლარით (10.6%) გაიზარდა და 2 239 ლარი შეადგინა. საქმიანობის სახეების მიხედვით შედარებით მაღალი ხელფასი აქვთ საფინანსო და სადაზღვევო საქმიანობებში დასაქმებულებს.საშუალო ხელფასის სიდიდის მიხედვით რეგიონებში ლიდერია თბილისი და მცხეთა-მთიანეთი“, - ნათქვამია „საქსტატის“ ინფორმაციაში.
ეკონომიკა • 1789800046










