აშშ-ის სურსათისა და მედიკამენტების ადმინისტრაციაში (FDA) აცხადებენ, რომ ბიოტექნოლოგიური კომპანია Moderna-ს მიერ წარმოდგენილი მონაცემები შესაძლოა ადასტურებდეს მისი ახალი გრიპის ვაქცინის, mFlusiva-ს, ეფექტიანობას 65 წლის და უფროსი ასაკის ადამიანებში. ამ შეფასების გამოქვეყნების შემდეგ კომპანიის აქციები დაახლოებით 6%-ით გაიზარდა. ინფორმაციას Reuters-ი ავრცელებს.მისივე ცნობით, FDA-ის დამოუკიდებელ მრჩეველთა კომიტეტი 18 ივნისს განიხილავს, აღემატება თუ არა ვაქცინის სარგებელი მის შესაძლო რისკებს 50 წლის და უფროსი ასაკის მოზრდილებში.Moderna ცდილობს, რომ მისმა პრეპარატმა 50–64 წლის ასაკის ადამიანებისთვის სრული რეგულატორული დამტკიცება მიიღოს. 65 წლის და უფროსი ასაკის ადამიანებისთვის კი შესაძლოა, პრეპარატი დაჩქარებული წესით დამტკიცდეს.თუ ვაქცინა დამტკიცდება, mFlusiva გახდება mRNA-ტექნოლოგიაზე დაფუძნებული პირველი სეზონური გრიპის ვაქცინა აშშ-ში. საბოლოო გადაწყვეტილება 5 აგვისტომდე უნდა გახდეს ცნობილი.FDA-ის ექსპერტებმა აღნიშნეს, რომ კვლევას გარკვეული შეზღუდვები აქვს, კერძოდ, ვაქცინა მხოლოდ ერთი სეზონის განმავლობაში იქნა შესწავლილი; ამასთან, კვლევებში არ მონაწილეობდნენ იმუნოდეფიციტური პაციენტები და სუსტი ჯანმრთელობის მქონე ხანდაზმულები, ამიტომ ბოლომდე ცნობილი არ არის, რამდენად ეფექტური იქნება ვაქცინა ამ მაღალი რისკის ჯგუფებში.

ევროპარლამენტმა 436 ხმით 145-ის წინააღმდეგ საქართველოს შესახებ ანგარიში დაამტკიცა. ანგარიში მომზადებული საქართველოს შესახებ ევროკომისიის 2025 წლის ანგარიშის გათვალისწინებით.დოკუმენტის თანახმად, ევროპარლამენტი გამოხატავს სრულ სოლიდარობას ქართველი ხალხის მიმართ, რომელიც აგრძელებს ბრძოლას ევროპული და დემოკრატიული საქართველოსთვის.„[ევროპარლამენტი] გამოხატავს სრულ სოლიდარობას ქართველი ხალხის მიმართ, რომელიც აგრძელებს ბრძოლას ევროპული და დემოკრატიული საქართველოსთვის დემოკრატიული უკუსვლის, მზარდი რეპრესიების, უკანონო დაპატიმრებების, დაუნდობელი მტრული რიტორიკის, დეზინფორმაციისა და მუქარის ფონზე; ხაზს უსვამს, რომ საქართველოს მოსახლეობის თითქმის 75% კვლავ უჭერს მხარს ევროკავშირთან შემდგომ ინტეგრაციას; კიდევ ერთხელ აღნიშნავს, რომ ევროკავშირის კარი ღია რჩება ქართველი ხალხისთვის ევროპულ გზაზე დასაბრუნებლად; ღრმა იმედგაცრუებით აღნიშნავს, რომ „ქართულმა ოცნებამ“ არა მხოლოდ შეაჩერა, არამედ ფაქტობრივად შეცვალა საქართველოს ევროპული ინტეგრაციის კურსი; სწუხს იმ ფაქტის გამო, რომ უკუსვლა დაფიქსირდა ცხრავე პრიორიტეტის განხორციელებაში, რომლებიც საქართველოსთვის კანდიდატის სტატუსის მინიჭების პირობები იყო; ხაზს უსვამს „ქართული ოცნების“ განცხადებების შეუსაბამობას, რომ ევროკავშირში ინტეგრაცია მთავარ პრიორიტეტად რჩება, მაშინ როდესაც, პარალელურად, მისი უმაღლესი თანამდებობის პირები და მთავრობასთან დაკავშირებული მედია აწარმოებენ ორკესტრირებულ და სისტემატურ კამპანიას, ავრცელებენ რა მანიპულაციურ რუსული სტილის ნარატივებს, დეზინფორმაციას და შეთქმულების თეორიებს ევროკავშირის, მისი თანამდებობის პირებისა და დიპლომატების წინააღმდეგ“, - აღნიშნულია ანგარიშში.ანგარიშის თანახმად, ევროპარლამენტს აწუხებს ის ფაქტი, რომ „2024 წლის ოქტომბრის გაყალბებული საპარლამენტო არჩევნების შემდეგ, „ქართულმა ოცნებამ“ კიდევ უფრო ინტენსიურად გააგრძელა სრული ავტორიტარიზმისკენ სვლა“.„[ევროპარლამენტი] შეშფოთებულია საქართველოს დემოკრატიული საფუძვლების სწრაფი რღვევით მისი დემოკრატიული ინსტიტუტების, ფუნდამენტური თავისუფლებებისა და დემოკრატიული პლურალიზმის წინააღმდეგ მიზანმიმართული თავდასხმების გზით, რაც სრულიად ეწინააღმდეგება ევროკავშირის წევრობისთვის აუცილებელ დემოკრატიულ განვითარებას; იზიარებს კომისიის შეფასებას, რომ ისეთ მნიშვნელოვან ინსტიტუტებს, როგორიცაა ცენტრალური საარჩევნო კომისია, კომუნიკაციების კომისია, იუსტიციის უმაღლესი საბჭო, საკონსტიტუციო სასამართლო, პროკურატურა, ეროვნული ბანკი და სამართალდამცავი და უსაფრთხოების უწყებები, აკლიათ მიუკერძოებლობა, დამოუკიდებლობა და დემოკრატიული ზედამხედველობა; ხაზს უსვამს, რომ საქართველო ვერ მიაღწევს რაიმე პროგრესს ევროკავშირში გაწევრიანების პროცესში, სანამ ის არ დაუბრუნდება დემოკრატიული რეფორმების გზას და, სხვა საკითხებთან ერთად, არ უზრუნველყოფს თავისუფალ, სამართლიან და კონკურენტულ არჩევნებს, არ დაიცავს ოფიციალური ინსტიტუტების დამოუკიდებლობას, ეფექტურად არ გაუმკლავდება ოლიგარქიულ კონტროლს და არ გააუმჯობესებს ადამიანის უფლებებისა და მედიის თავისუფლების დაცვას“, - აღნიშნულია ანგარიშში.ამასთან, ევროპარლამენტი ხაზს უსვამს, რომ ევროკავშირისა და მისი წევრი სახელმწიფოების მიერ ბიძინა ივანიშვილის, „ქართული ოცნების“ ლიდერების, მოსამართლეების, პროკურორების და სხვა თანამდებობის პირების წინააღმდეგ დაწესებული მიზანმიმართული პერსონალური სანქციები დაუსჯელობის წინააღმდეგ მნიშვნელოვანი ინსტრუმენტი იქნება.„ხაზს უსვამს, რომ ევროკავშირისა და მისი წევრი სახელმწიფოების მიერ ბიძინა ივანიშვილის, „ქართული ოცნების“ ლიდერების, მოსამართლეების, პროკურორების და სხვა თანამდებობის პირების, რომლებიც პასუხისმგებლები არიან საქართველოში დემოკრატიული უკუსვლის, არჩევნების გაყალბების, ადამიანის უფლებების სერიოზული დარღვევების და პოლიტიკური ოპონენტებისა და აქტივისტების დევნაზე, ასევე „ქართულ ოცნებასთან“ დაკავშირებული კომპანიებისა და მედია საშუალებების თანამონაწილე მფლობელების წინააღმდეგ დაწესებული მიზანმიმართული პერსონალური სანქციები დაუსჯელობის წინააღმდეგ მნიშვნელოვანი ინსტრუმენტი იქნება; მიესალმება იმ ფაქტს, რომ ევროკავშირის დონეზე ერთსულოვნების არარსებობის პირობებში, წევრი სახელმწიფოების მზარდი რაოდენობა აწესებს ინდივიდუალურ სავიზო აკრძალვებსა და სხვა სანქციებს ქართველი თანამდებობის პირების წინააღმდეგ; მოუწოდებს სხვა წევრ სახელმწიფოებსაც მიჰყვნენ ამ მაგალითს;იმეორებს მტკიცე მოწოდებას ევროკავშირისა და მისი წევრი სახელმწიფოების მიმართ, დაუყოვნებლივ დააწესონ მიზანმიმართული პერსონალური სანქციები ბიძინა ივანიშვილის, მისი ოჯახის წევრებისა და მისი კომპანიების წინააღმდეგ და მოუწოდებს ევროკავშირს, გაყინოს მისი აქტივები და ითანამშრომლოს ამ საკითხთან დაკავშირებით სხვა იურისდიქციებთან, კერძოდ, გაერთიანებულ სამეფოსთან და შეერთებულ შტატებთან;გმობს პოლიტიკური რეპრესიების, ჟურნალისტებისა და ადამიანის უფლებათა დამცველების შევიწროებისა და ოპოზიციური ფიგურების დევნისთვის პასუხისმგებელი თანამდებობის პირებისა და ინსტიტუტების სისტემურ დაუსჯელობას; ხაზს უსვამს, რომ ევროკავშირის რეაგირება დღემდე არაადეკვატური და დაგვიანებულია საქართველოში ავტორიტარული კონსოლიდაციის დაჩქარების გათვალისწინებით; მოუწოდებს საბჭოს და წევრ სახელმწიფოებს, სასწრაფოდ მიიღონ ევროკავშირის მასშტაბით კოორდინირებული შემზღუდავი ზომები ყველა პასუხისმგებელი პოლიტიკოსის, თანამდებობის პირისა და ხელშემწყობი პირის წინააღმდეგ, მათ შორის სანქციების სიების გაფართოება, აქტივების ყოვლისმომცველი გაყინვა და სავიზო აკრძალვა, რომლებიც მიმართული იქნება სახელმწიფოს მიტაცებაზე, რეპრესიებსა და რეჟიმის მიერ დაფინანსებულ პროპაგანდაზე პასუხისმგებელი პირების წინააღმდეგ; მოუწოდებს უნგრეთის ახალ მთავრობას, მოხსნას მისი წინამორბედის მიერ დაწესებული ბლოკადა ივანიშვილისა და „ქართული ოცნების“ ხელმძღვანელობის წინააღმდეგ ევროკავშირის მასშტაბით მიზნობრივი სანქციების დაწესებაზე; მოუწოდებს საბჭოს, შეისწავლოს კოლექტიური მექანიზმები იმ შემთხვევისთვის, როდესაც ერთსულოვნება შეუძლებელია, რათა უზრუნველყოფილი იყოს ევროკავშირის ეფექტური და ერთიანი რეაგირება“, - აღნიშნულია ანგარიშში.BPN

2026 წლის FIFA-ს მსოფლიო ჩემპიონატზე მონაწილე ყველაზე მაღალანაზღაურებადმა 11-მა ფეხბურთელმა ბოლო 12 თვის განმავლობაში ჯამში დაახლოებით 950 მლნ დოლარი გამოიმუშავა - ამის შესახებ აღნიშნულია Forbes-ის მიერ გამოქვეყნებულ რეიტინგში.აღსანიშნავია, რომ რეიტინგში კვლავ კრიშტიანუ რონალდუ ლიდერობს, რომლის წლიურმა შემოსავალმაც 300 მლნ დოლარს მიაღწია. Forbes-ი ფეხბურთელის წმინდა ქონებას 1.2 მილიარდ დოლარად აფასებს.მსოფლიო ჩემპიონატის ყველაზე მაღალანაზღაურებადი ფეხბურთელებიამავე რეიტინგში მეორე ადგილზე შეხვდებით ლიონელ მესის, რომლის წლიური შემოსავალიც 140 მილიონ დოლარად არის შეფასებული. გამოცემა წერს, რომ მესი მსოფლიოს მილიარდერთა სიას ახლახან შეუერთდა, კერძოდ, მისი წმინდა ქონება 1.1 მილიარდ დოლარად არის შეფასებული.უფრო კონკრეტულად, 11 ყველაზე მაღალანაზღაურებადი ფეხბურთელი წლევანდელ მსოფლიო ჩემპიონატზე ასეთია: კრიშტიანუ რონალდუ - 300 მლნ დოლარი; ლიონელ მესი - 140 მლნ დოლარი; კილიან მბაპე - 95 მლნ დოლარი; ერლინგ ჰაალანდი - 80 მლნ დოლარი; ვინისიუს ჯუნიორი - 60 მლნ დოლარი; მოჰამედ სალაჰი - 55 მლნ დოლარი; სადიო მანე - 54 მლნ დოლარი; ჯუდ ბელინგემი - 44 მლნ დოლარი; ლამინ იამალი - 43 მლნ დოლარი; ჰარი კეინი - 41 მლნ დოლარი; ნეიმარი - 38 მლნ დოლარი. შეგახსენებთ, 2026 წლის მსოფლიო ჩემპიონატს სამი ქვეყანა - აშშ, კანადა და მექსიკა მასპინძლობს. ტურნირი ისტორიაში პირველი მსოფლიო ჩემპიონატია, რომელშიც 48 ნაკრები მონაწილეობს.

18 ივნისს ქუთაისში ხანმოკლე წვიმას ვარაუდობენ, დღისით +33 და ღამით +19 გრადუსი დაფიქსირდება. ხანმოკლე წვიმაა მოსალოდნელი ოზურგეთშიც. დღისით +30 გრადუსი დაფიქსირდება, ღამით კი +18 გრადუსი იქნება.ბათუმშიც ნალექია მოსალოდნელი, დღისით ჰაერი +33 გრადუსამდე გათბება, ხოლო ღამით +18 გრადუსი დაფიქსირდება.ნალექიანი ამინდია ფოთში. დღისით +29 გრადუსი დაფიქსირდება, ღამით კი +20 გრადუსია მოსალოდნელი. ზუგდიდშიც წვიმის ალბათობაა, დღისით +31, ღამით კი +13 გრადუსი იქნება.სოხუმშიც იწვიმებს, +30 გრადუსია მოსალოდნელი დღისით, ღამით +18 გრადუსი დაფიქსირდება.მესტიაშიც ნალექიანია მოსალოდნელი, დღისით +25 გრადუსი იქნება, ღამით კი +10 გრადუსი დაფიქსირდება. ამბროლაურშიც იწვიმებს. ჰაერი +29 გრადუსამდე გათბება, ღამით კი +15 გრადუსი დაფიქსირდება.ჭიათურაშიც ხანმოკლე წვიმაა მოსალოდნელი, დღისით +30 გრადუსი, ღამით კი +15 გრადუსი დაფიქსირდება.ახალციხეში ღრუბლიანი დღეა, დღისით +28 გრადუსი, ღამით კი +10 გრადუსი იქნება.ბორჯომში წვიმაა მოსალოდნელი, +27 იქნება დღისით, ღამით კი +14 გრადუსი დაფიქსირდება.ნალექიანი დღეა მოსალოდნელი ბაკურიანში, დღისით +22 გრადუსია მოსალოდნელი, ღამით +7 გრადუსი დაფიქსირდება.გორშიც ნალექიანი დღეა მოსალოდნელი, დღისით +27 გრადუსი, ღამის განმავლობაში კი +14 გრადუსი დაფიქსირდება. ცხინვალშიც წვიმაა მოსალოდნელი, ჰაერის ტემპერატურა +26 გრადუსი იქნება, ღამით კი +13 გრადუსი დაფიქსირდება.გუდაურში წვიმიანი ამინდია მოსალოდნელი, დღის განმავლობაში +19 გრადუსი დაფიქსირდება, ღამით კი ჰაერის ტემპერატურა +6 გრადუსი იქნება.ომალოში ნალექიან ამინდს ელოდებიან. დღისით +22 ღამით კი +7 გრადუსი დაფიქსირდება.ლაგოდეხშიც მცირე ნალექს ვარაუდობენ, ჰაერის ტემპერატურა დღის განმავლობაში +31 გრადუსი იქნება, ღამით კი +18 გრადუსი დაფიქსირდება.ანალოგიური ამინდი იქნება დღეს თელავში, სადაც დღისით +30 გრადუსი დაფიქსირდება, ღამით კი +18 გრადუსია ნავარაუდევი.წვიმიანი დღე იქნება გურჯაანში, დღისით +31 გრადუსი, ღამით კი +18 გრადუსი დაფიქსირდება. სიღნაღშიც წვიმაა მოსალოდნელი, დღისით +30 გრადუსია მოსალოდნელი, ღამით +18 გრადუსი დაფიქსირდება.რუსთავში წვიმაა მოსალოდნელი. დღისით +31 გრადუსია მოსალოდნელი, ღამით კი +18 გრადუსი დაფიქსირდება.თბილისში მოსალოდნელია ხანმოკლე წვიმა საღამოს. ჰაერის ტემპერატურა დღისით +31 გრადუსს მიაღწევს, ღამით კი +18 გრადუსი იქნება.

დღეს ენერგოეფექტურობა და ალტერნატიული ენერგიის წყაროების გამოყენება ბიზნესისთვის სულ უფრო მნიშვნელოვანი ხდება. მზის ენერგია კი ერთ-ერთი მიმართულებაა, რომელიც კომპანიებს არა მხოლოდ გარემოზე ზრუნვაში, არამედ ხარჯების ოპტიმიზაციასა და ფინანსური სარგებლის მიღებაშიც ეხმარება.თუ გსურთ გაიგოთ, რა ფინანსური სარგებლის მოტანა შეუძლია მზის ენერგიის გამოყენებას თქვენთვის და თქვენი ბიზნესისთვის, რა ეტაპები უნდა გაიაროთ მზის ელექტროსადგურის მშენებლობისას საქართველოში და რა უნდა გაითვალისწინოთ ამ პროცესში, Businesscourse.ge-ზე შეგიძლიათ სრულად დაფინანსებული კურსი გაიაროთ.კურსს უძღვება Helios Energy-ს დამფუძნებელი თორნიკე დარჯანია, რომელიც გაგიზიარებთ როგორც ტექნიკურ, ასევე პრაქტიკულ გამოცდილებას მზის ენერგიის გამოყენების მიმართულებით.კურსის ფარგლებში გაიგებთ: როგორ ვითვისებთ მზის ენერგიას; რა უპირატესობები აქვს მზის ენერგიის გამოყენებას; როგორ მუშაობს მზის ელექტროსადგური; როგორ შეიძლება მზის ენერგიის გამოყენება საკუთარი მოხმარების შესამცირებლად; რას წარმოადგენს ინდუსტრიული მზის ელექტროსადგურები; რა დაფინანსების წყაროები არსებობს მსგავსი პროექტებისთვის; როგორ განისაზღვრება პროექტის ეკონომიკური სარგებლიანობა; რა შეცდომებს უშვებენ ყველაზე ხშირად კომპანიები და როგორ შეიძლება მათი თავიდან აცილება; როგორია მზის ენერგიის მომავალი და თანამედროვე ინოვაციები. Businesscourse.ge საქართველოს ბანკის საგანმანათლებლო პლატფორმაა, რომელიც ბიზნესით დაინტერესებულ ადამიანებს პრაქტიკულ და სრულად დაფინანსებულ კურსებს სთავაზობს. პლატფორმაზე ამჟამად 70-ზე მეტი კურსია ხელმისაწვდომი, პროგრამებზე უკვე 100,000-ზე მეტი რეგისტრაცია დაფიქსირდა.კურსები მუდმივად ახლდება და თანამედროვე ბიზნესის საჭიროებებს პასუხობს, რაც მომხმარებლებს შესაძლებლობას აძლევს ნებისმიერ დროს, ნებისმიერი ადგილიდან მიიღონ მათ ინტერესებზე მორგებული ცოდნა. 

ზაფხულის სეზონთან ერთად აქტუალური ხდება ბავშვთა ჯანმრთელობის საკითხები - სეზონური ვირუსები, მზისგან დაცვა, ვაქცინაცია, ჯანსაღი ცხოვრების წესი... ამ თემებზე იაშვილის სახელობის ბავშვთა ცენტრალური საავადმყოფოს სამედიცინო დირექტორს ივანე ჩხაიძეს ვესაუბრეთ.- რამდენიმე კვირის წინ საქართველოში დენგეს ვირუსის შემთხვევა დაფიქსირდა. არსებობს ვირუსის შიდა გავრცელების საფრთხე?- საქართველოში დენგეს ვირუსის პირველი შემთხვევა 2016 წელს დაფიქსირდა. მას შემდეგ დაავადებათა კონტროლის ეროვნული ცენტრი ყოველწლიურად რამდენიმე შემთხვევას აღრიცხავს. როგორც წესი, წლის განმავლობაში 6-7 შემთხვევა ფიქსირდება, თუმცა ყველაზე მნიშვნელოვანი გარემოება ის არის, რომ არც ერთი მათგანი არ ყოფილა ადგილობრივი ანუ შიდა გავრცელების შემთხვევა.ეს ნიშნავს, რომ ინფიცირებული პირები საქართველოში იმ ქვეყნებიდან შემოვიდნენ, სადაც დენგე ენდე­მურად არის გავრცელებული. ასეთ ქვეყნებს შორისაა ბრაზილია, მექსიკა, არგენტინა, სამხრეთ-აღმოსავლეთ და სამხრეთ-დასავლეთ აზიის არაერთი სახელმწიფო. ამიტომ საქართველოში დენგეს მასობრივი გავრცელების ან ეპიდაფეთქების რისკი ძალიან დაბალია. 2025 წლის მონაცემებით, ევროკავშირის ქვეყნებში სულ 35 შემთხვევა დაფიქსირდა, მათგან 29 - საფრანგეთში.ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციის შეფასებით, დღეს დენგეს ვირუსის გავრცელების რისკის ქვეშ მსოფლიოს მოსახლეობის დაახლოებით ნახევარი დგას. მიუხედავად ამისა, ვირუსი კვლავ ენდემური ხასიათის დაავადებად რჩება. მნიშვნელოვანია ვიცოდეთ, რომ ადამიანი დენგეს ვირუსს პირდაპირ სხვა ადამიანს არ გადასცემს. ინფექციის ძირითადი გადამტანი კოღოა. თავდაპირველად ადამიანი ინფიცირდება, შემდეგ გარკვეული პერიოდის განმავლობაში მის სისხლში ვირუსის კონცენტრაცია იზრდება­ და თუ ამ დროს მას კოღო უკბენს, ვირუსი კოღოს ორგანიზმში ხვდება. დაახლოებით 10-12 დღის შემდეგ ვირუსი კოღოს სანერწყვე ჯირკვლებში აღწევს და ამის შემდეგ კოღოს ერთი ნაკბენიც საკმარისია სხვა ადამიანის დასაინფიცირებლად. ამ არაპირდაპირი გადაცემის მექანიზმის გამო დენგე საქართველოსთვის ვერ იქნება ისეთი საფრთხე, როგორიც ყოველწლიური გრიპი ან კორონავირუსია. თუმცა გასათვალისწინებელია, რომ ადგილობრივი გავრცელების თეორიული შესაძლებლობა მაინც არსებობს.განსაკუთრებით ყურადღებით უნდა ვიყოთ ივნისიდან სექტემბრამდე პერიოდში, როდესაც კოღოების აქტივობა მაქსიმალურია. განსაკუთრებული სიფრთხილეა საჭირო 5 წლამდე ასაკის ბავშვებთან, რადგან ამ ასაკში დაავადების გართულების რისკი უფრო მაღალია. რეკომენდებულია გრძელსახელოიანი ტანსაცმლის ტარება, შარვლის, კოღოს საწინააღმდეგო ბადეების დამონტაჟება და რეპელენტების გამოყენება.- როგორ უნდა ამოვიცნოთ დენგეს ვირუსი? რა სიმპტომები ახასიათებს მას?- დაავადების პირველ დღეებში დენგეს ვირუსის სხვა ვირუსული ინფექციებისგან გარჩევა საკმაოდ რთულია. ის იწყება მაღალი ტემპერატურით, თავისა თუ სახსრების ტკივილით, საერთო სისუსტით. თუმცა არსებობს ორი სიმპტომი, რომლებიც დენგესთვის განსაკუთრებით დამახასიათებელია: პირველი არის თვალების უკან არსებული ძლიერი ტკივილი, მეორე, ინტენსიური ძვლების ტკივილია, ამიტომ დენგეს ხშირად "ძვლების მტეხ ცხელებასაც" უწოდებენ. ბევრ შემთხვევაში დაავადება მსუბუქად მიმდინარეობს, რის გამოც პაციენტს შესაძლოა ეჭვიც კი არ გაუჩნდეს დენგეზე. მიუხედავად ამისა, გარკვეულ შემთხვევებში დენგე სიცოცხლისთვის საშიშ ფორმას იღებს. შეიძლება განვითარდეს ჰემორაგიული შოკი, მრავალორგანული უკმარისობა და სხვა მძიმე გართულებები, რომლებიც ლეტალური შედეგის მიზეზი ხდება. საბედნიეროდ, დროული დიაგნოსტიკითა და ადეკვატური მკურნალობით დენგეს ვირუსით გამოწვეული სიკვდილიანობა ძალიან დაბალია.- რა ვირუსები ცირკუ­ლირებს ზაფხულში და რა რეკომენდაციები გაქვთ?- ზაფხულის სეზონი, როგორც წესი, რომელიმე კონკრეტული ვირუსის განსაკუთრებულ მატებას არ უკავშირდება. ამ პერიოდში სტაბილურად ფიქსირდება რინოვირუსისა და ადენოვირუსის შემთხვევები. მნიშვნელოვანია, რომ კალენდარული წლის მე-20 კვირის შემდეგ საქართველოში პრაქტიკულად აღარ ცირკულირებს გრიპის ვირუსი. კორონავირუსის შემთხვევები მხოლოდ ეპიზოდურად გვხვდება... ზაფხულის პერიოდში განსაკუთრებული ყურადღება უნდა მიექცეს სითხის საკმარისი რაოდენობით მიღებას, რადგან ერთ-ერთი მთავარი საფრთხე ორგანიზმის გაუწყლოებაა. მნიშვნელოვანია მზის ულტრაიისფერი სხივებისგან დაცვაც. ბავშვობაში მიღებული კანის დამწვრობა მომავალში უფრო მძიმე კანის დაავადებების განვითარების რისკს ზრდის. ამიტომ მშობლებს ვურჩევთ, რომ ბავშვები დილის 11-დან საღამოს 5 საათამდე პერიოდში მზის პირდაპირ ზემოქმედებას მოარიდონ. აუცილებელია მზისგან დამცავი კრემის გამოყენება, რომლის დაცვის ინდექსი (SPF) მინიმუმ 30, სასურველია კი 50 და მეტი იყოს. მზისგან დამცავი საშუალება მხოლოდ ერთხელ არ უნდა წავისვათ. განსაკუთრებით აუზზე ან ზღვის სანაპიროზე საჭიროა მისი განახლება ყოველ რამდენიმე საათში. მნიშვნელოვანია ქუდისა და მზის სათვალის გამოყენებაც.- შეიცვალა თუ არა ბოლო წლებში მშობ­ლების დამოკიდებულება კლინიკებში დროული მომართვიანობის მხრივ?- ბოლო წლებში სამედიცინო დახმარებისთვის დროული მიმართვის კულტურა მნიშვნელოვნად გაუმჯობესდა. შემთხვევები, როდესაც დაგვიანებული მიმართვის გამო მძიმე ან ფატალურ შედეგებს ვიღებდით, პროგრესულად მცირდება. მოსახლეობის ინფორმირებულობის დონე აშკარად გაიზარდა, რაც ექიმებისთვისაც მნიშვნელოვანი კომფორტია. განათლებული და ფრთხილი მშობელი ამცირებს ბავშვებში გართულებების განვითარების რისკს. თუმცა ერთ სერიოზულ პრობლემას კვლავ ვაწყდებით - შემცირებულია მოსახლეობის მზაობა პრევენციული ღონისძიებების, განსაკუთრებით კი ვაქცინაციის მიმართ. თუ 2019 წელს საქართველო ევროპაში ვაქცინაციის ერთ-ერთი საუკეთესო მაჩვენებლის მქონე ქვეყანა იყო, დღეს საგანგაშო მდგომარეობაში ვართ. ქვეყანაში ათიათასობით ბავშვია, რომელთაც წითელას, წითურას და ყბაყურას საწინააღმდეგო ვაქცინა არა აქვს გაკეთებული, ხოლო ათასობით ბავშვს სხვა აუცილებელი აცრებიც აქვს გამოტოვებული. თუ უახლოეს პერიოდში ინფორმირების კამპანიები არ გაძლიერდა, არსებო­ბს წითელას აფეთქების რისკი. წითელა კვლავ ერთ-ერთი ყველაზე საშიში ინფექციური დაავადებაა, რომელსაც ლეტალური შედეგები შეიძლება მოჰყვეს.- რა არის დღეს ბავშვთა ჯანმრთელობის მთავარი გამოწვევები საქართველოში?- საბედნიეროდ, საქართველო აღარ მიეკუთვნება იმ ქვეყნების კატეგორიას, სადაც ბავშვთა სიკვდილიანობის მთავარი მიზეზი ინფექციური დაავადებებია. თუ 1990 წელს საქართველოში ფილტვების ანთებით 1200-ზე მეტი ბავშვი გარდაიცვალა, 2023 წელს ეს მაჩვენებელი 36-მდე შემცირდა. ასევე, თუ 1990 წელს დიარეით გარდაცვალების შემთხვევები დაახლოებით 200 იყო, 2023 წელს მხოლოდ სამი ბავშვი გარდაიცვალა. ეს ნიშნავს, რომ მე-20 საუკუნის ბოლოს ინფექციური დაავადებები მართლაც სერიოზული პრობლემა იყო, თუმცა დღეს ვითარება მნიშვნელოვნად შეცვლილია. ამჟამად ბავშვთა სიკვდილიანობისა და მძიმე გართულებების ძირითადი მიზეზები უფრო ახალშობილთა ასაკთან დაკავშირებული პათოლოგიებია. სწორედ ამ მიმართულებით არის საჭირო განსაკუთრებული ყურადღება და რესურსების მობილიზება.- როგორ შეაფასებთ ბავშვებისა და მოზარდების ცხოვრების წესს საქართველოში?- სამწუხაროდ, ცხოვრების წესი ბოლო წლებში მნიშვნელოვნად გაუარესდა. როდესაც ჯანსაღ ცხოვრებაზე ვსაუბრობთ, პირველ რიგში ვგულისხმობთ სწორ კვებასა და ფიზიკურ აქტივობას. ბავშვებსა და მოზარდებში გაზრდილია ჭარბი წონისა და სიმსუქნის მაჩვენებელი, ინტენსიური ფიზიკური აქტივობა კი მკვეთრად შემცირებულია. ამერიკის პედიატრიის აკადემიის რეკომენდაციით, ასაკის შესაბამისად ბავშვს ყოველდღიურად მინიმუმ 30 წუთიდან ერთ საათამდე ინტენსიური ფიზიკური აქტივობა სჭირდება. ტექნოლოგიურმა პროგრესმა, რომელიც მრავალ სფეროში დადებით ცვლილებებს იწვევს, ფიზიკური აქტივობის შემცირებასაც შეუწყო ხელი, ეს კი გავლენას ახდენს არა მხოლოდ სხეულის წონაზე, არამედ ზოგად ჯანმრთელობაზე. ელექტრომოწყობილობების ხანგრძლივი გამოყენება უარყოფითად მოქმედებს მხედველობაზეც.ბოლო დროს კიდევ ერთი სერიოზული პრობლემა გამოიკვეთა - მოზარდებში ელექტრონული სიგარეტების, გახურებადი თამბაქოსა და ნიკოტინის შემცველი ბალიშების მოხმარება, რაც კონტროლს არ ექვემდებარება. ოჯახებისთვისაც ძალიან რთულად შესამჩნევია, იყენებს თუ არა ახალგაზრდა ამ საშუალებებს. მათ არა აქვთ სუნი და არ ტოვებენ კვალს.ქვეყნისთვის ერთ-ერთ რისკს წარმოადგენს თამბაქოს ალტერნატიული საშუალებების გამოყენება, არადა, ისინი არ განეკუთვნებიან უსაფრთხო კატეგორიებს. ნიკოტინი ძალიან ძლიერი ზემოქმედების შხამია, ნიკოტინის შემცველი ბალიშები შეიძლება არ იწვევს პირდაპირ ონკოლოგიურ დაავადებებს, მაგრამ იწვევს სერიოზულ ზემოქმედებას ბავშვის თავის ტვინზე, ეს კი ნიშნავს იმას, რომ მახსოვრობა, კონცენტრაციისა და დასწავლის უნარი შემცირებულია. თავის ტვინი 25 წლამდე ვითარდება. 3-4 თვის განმავლობაში ნიკოტინის მიღებით ბავშვის კოგნიტური უნარები იქნება მკვეთრად ნაკლები იმ თანატოლთან შედარებით, რომელიც არ მოიხმარს ნიკოტინს.წყარო: კვირის პალიტრა