საქართველოს ბანკი აგრძელებს ციფრული სერვისების განვითარებას და სამომხმარებლო გამოცდილების გაუმჯობესებას. ამჯერად, მობილბანკში განახლდა უცხოურ ბანკში თანხის გადარიცხვის პროცესი, რაც საერთაშორისო გადარიცხვებს უფრო სწრაფს, მარტივსა და მოქნილს ხდის.კერძოდ, გადარიცხვის ფორმის შევსების დრო რამდენიმე ველის მითითებით 1 წუთამდე შემცირდა.განსაკუთრებული სიახლეა ხელოვნური ინტელექტის ფუნქციონალი, რომელიც ავტომატურად განსაზღვრავს, რა ტიპის დოკუმენტების წარდგენაა საჭირო კონკრეტული გადარიცხვის შესასრულებლად და რამდენიმე წამში მომხმარებელს შეტყობინების სახით აწვდის შესაბამის ჩამონათვალს, მაგალითად, ხელშეკრულებას, ტრანსპორტირების დოკუმენტს და სხვა საჭირო საბუთებს.განახლებული სისტემა მომხმარებლის მიერ შეყვანილ ინფორმაციას ავტომატურად ამოწმებს, საჭიროების შემთხვევაში მყისიერად აფრთხილებს დამატებითი მონაცემების ან დოკუმენტების ატვირთვის საჭიროების შესახებ და ეხმარება გადარიცხვის პროცესის უფრო სწრაფად და უშეცდომოდ დასრულებაში.განახლებული სერვისი უკვე ხელმისაწვდომია მობილბანკის 8.27.0 და უფრო ახალ ვერსიებში. გადმოწერე მობილბანკი მარტივად. 

სტატისტიკის ეროვნული სამსახურის მონაცემებით, საქართველოში მიმდინარე წლის ივნისში, წინა თვესთან შედარებით, ინფლაციამ 0.1%, ხოლო წლიური ინფლაციის დონემ 5.8% შეადგინა.ამავე მონაცემებით, საბაზო ინფლაციამ 2026 წლის ივნისში, გასული წლის შესაბამის პერიოდთან შედარებით 3.5% შეადგინა, ხოლო თამბაქოს, გარეშე წლიური საბაზო ინფლაციის მაჩვენებელი 3.2%-ით განისაზღვრა.სტატისტიკის თანახმად, ცალკეულ პროდუქტებთან ერთად, წლიურად გაზრდილია რესტორანსა და კაფეებში კვების ღირებულებაც.უფრო კონკრეტულად, საქსტატის მონაცემებით, სადილი რესტორანში 10.8%-ითაა გაძვირებული.ხინკალი რესტორანში 8%-ით, ლუდი კი 9.6%-ით გაძვირდაასე მაგალითად, წლიურად 8%-ითაა ფასი გაზრდილი რესტორანში ხინკალზე, ხოლო ლუდზე - 9.6%-ით.კერძოდ, სტატისტიკის ეროვნული სამსახურის მონაცემებით, კვების ობიექტებში ფასების წლიური ინფლაცია, ასე გამოიყურება: ლუდი ბარში - 9.6%; ხაჭაპური კაფეში - 10%; ხინკალი რესტორანში - 8%; ყავა კაფეში - 4%.. რაც შეეხება ინგრედიენტების ნაწილს, მონაცემების მიხედვით, ძროხის ხორცი წლიურად 19%-ითაა გაძვირებული, ძროხის ხორცის ფარში კი 18.5%-ით, ღორის ხორცი - 4.8%-ით, ხახვი - 7%-ით, იმერული ყველი -5%-ით, მწვანილი კი 25%-ით. ამასთან, წლიურად 1.8%-ითაა გაიაფებული ხორბლის ფქვილი.

საქართველოში მოსახლეობის ნაწილი კვლავ წყალმომარაგებისა და წყალარინების სისტემების მიღმა რჩება2025 წელს საქართველოში წყალმომარაგების საქმიანობას 28 საწარმო ახორციელებდა. მათ მიერ შინამეურნეობებისთვის მიწოდებული წყლის მოცულობამ 258.6 მილიონი კუბური მეტრი შეადგინა, რაც წინა წლის მაჩვენებელზე 6.2%-ით მეტია. 2024 წელს ეს მაჩვენებელი 243.4 მილიონ კუბურ მეტრს შეადგენდა.სტატისტიკის ეროვნული სამსახურის მონაცემებით, 2025 წლის 31 დეკემბრის მდგომარეობით, წყალმომარაგების სისტემაზე მიერთებული იყო 2.87 მილიონი ადამიანი, რაც ქვეყნის მთლიანი მოსახლეობის 72.8%-ს შეადგენს. წინა წლის ანალოგიურ პერიოდში წყალმომარაგების სისტემაზე მიერთებული მოსახლეობის რაოდენობა 2.79 მილიონი იყო. შესაბამისად, წლიურად მაჩვენებელი 2.9%-ით გაიზარდა.მიუხედავად ზრდისა, საქართველოს მოსახლეობის 27.2% კვლავ წყალმომარაგების ცენტრალიზებული სისტემის მიღმა რჩება, რაც ინფრასტრუქტურული განვითარების ერთ-ერთ მნიშვნელოვან გამოწვევად რჩება, განსაკუთრებით რეგიონებსა და სოფლად მცხოვრები მოსახლეობისთვის.ანგარიშის მიხედვით, 2025 წელს წყალარინების, ანუ კანალიზაციის ქსელზე მიერთებული მოსახლეობის რაოდენობამ 2.06 მილიონი შეადგინა, რაც მთლიანი მოსახლეობის 52.3%-ია. ეს მაჩვენებელი წინა წლის მონაცემს 3.0%-ით აღემატება. 2024 წელს წყალარინების ქსელზე მიერთებული იყო 2 მილიონი ადამიანი.გარდა ამისა, 2025 წელს ჩამდინარე წყლის გამწმენდ ნაგებობაზე მიერთებული მოსახლეობის რაოდენობამ 1.64 მილიონი შეადგინა, რაც ქვეყნის მთლიანი მოსახლეობის 41.6%-ს უდრის. წინა წლის ანალოგიურ პერიოდში ეს მაჩვენებელი 1.59 მილიონი იყო, შესაბამისად, წლიურად ზრდამ 3.1% შეადგინა.მონაცემები აჩვენებს, რომ წყალმომარაგებისა და წყალარინების ინფრასტრუქტურაზე წვდომა ეტაპობრივად უმჯობესდება, თუმცა ქვეყნის მოსახლეობის მნიშვნელოვანი ნაწილი კვლავ სრულფასოვანი კომუნალური სერვისების გარეშე რჩება. განსაკუთრებით საყურადღებოა წყალარინებისა და ჩამდინარე წყლების გამწმენდი სისტემების მიმართულება, სადაც მოსახლეობის დაფარვის მაჩვენებელი წყალმომარაგებასთან შედარებით კვლავ დაბალია.

საერთაშორისო კვლევამ აჩვენა, რომ ხელოვნური ინტელექტის მოდელები რთულ დავალებებს ყველაზე უკეთ მაშინ ასრულებდნენ, როცა მოთხოვნებს პოლონურ ენაზე იღებდნენ. კვლევის ავტორებისთვის ეს შედეგი მოულოდნელი აღმოჩნდა, ისევე როგორც ის ფაქტი, რომ ინგლისური ენა 26 შესწავლილ ენას შორის მხოლოდ მეექვსე ადგილზე გავიდა.კვლევა ამერიკელმა მეცნიერებმა ჩაატარეს. მათ შეადარეს, როგორ ასრულებდა ექვსი დიდი ენობრივი მოდელი ერთსა და იმავე დავალებებს 26 სხვადასხვა ენაზე.დიდი ენობრივი მოდელები, ანუ LLM-ები, ხელოვნური ინტელექტის პროგრამებია, რომლებიც უზარმაზარ ტექსტურ მონაცემებზეა გაწვრთნილი. სწორედ ასეთი მოდელები უდევს საფუძვლად დღეს ყველაზე ცნობილ AI ჩატბოტებს, მათ შორის ChatGPT-ს, Gemini-სა და Grok-ს.კვლევის მიხედვით, პოლონურ ენაზე მიცემული რთული დავალებების შემთხვევაში ნეიროქსელები სწორ პასუხებს საშუალოდ 88%-ში იძლეოდნენ. მეორე ადგილზე ფრანგული გავიდა 87%-ით, მესამეზე იტალიური 86%-ით, მეოთხეზე ესპანური 85%-ით, ხოლო მეხუთე ადგილზე რუსული აღმოჩნდა 84%-ით. ინგლისურმა 83.9% აჩვენა და მეექვსე ადგილი დაიკავა.განსაკუთრებით საინტერესოა ჩინურის შედეგიც. მიუხედავად იმისა, რომ ჩინური, ინგლისურთან ერთად, დიდი ენობრივი მოდელების წინასწარი სწავლებისთვის ერთ-ერთ ყველაზე ხშირად გამოყენებულ ენად ითვლება, კვლევაში მან მხოლოდ 62.1% სწორი პასუხი აჩვენა და რეიტინგის ბოლოში მოხვდა.მეცნიერებს ჯერჯერობით ზუსტი ახსნა არ აქვთ, რატომ აღმოჩნდა პოლონური ენა AI-სთვის ასეთი ეფექტური. პოლონურ ენაზე სასწავლო მონაცემების მოცულობა ბევრად ნაკლებია, ვიდრე ინგლისურ ან ჩინურ ენებზე, ამიტომ შედეგი დამატებით კვლევას საჭიროებს.პოლონეთში კი აღნიშნავენ, რომ პოლონური ენა ადამიანებისთვის ერთ-ერთ რთულ ენად ითვლება, თუმცა, როგორც აღმოჩნდა, ხელოვნური ინტელექტისთვის ეს სირთულე დაბრკოლება არ ყოფილა.ამ წელს პოლონეთის მთავრობამ საკუთარი დიდი ენობრივი მოდელიც, PLLuM, გაუშვა. ის თავისუფლად ხელმისაწვდომია და მისი მიზანია პოლონურ ენაზე AI-ის განვითარება, მათ შორის სახელმწიფო სერვისების მუშაობის გამარტივება.ტოპ-10 ენა, რომლებზეც AI-მ რთულ დავალებებს ყველაზე კარგად გაართვა თავი: პოლონური — 88% ფრანგული — 87% იტალიური — 86% ესპანური — 85% რუსული — 84% ინგლისური — 83.9% უკრაინული — 83.5% პორტუგალიური — 82% გერმანული — 81% ნიდერლანდური — 80% euro-pulse.ru

ქართული გარგარის ბაზარზე მთავარი კითხვა ისევ უცვლელია: რატომ ვერ ახერხებს ადგილობრივი წარმოება იმ მოთხოვნის სრულად დაკმაყოფილებას, რომელსაც მომხმარებელი სეზონზე ქმნის და რატომ იკავებს ბაზრის დიდ ნაწილს იმპორტირებული, განსაკუთრებით სომხური გარგარი? საკითხი წელს კიდევ უფრო აქტუალური გახდა მას შემდეგ, რაც რუსეთმა სომხეთიდან რიგი სასოფლო-სამეურნეო პროდუქტების, მათ შორის კურკოვანი ხილის იმპორტი შეზღუდა. ასეთ ვითარებაში გაჩნდა მოლოდინი, რომ სომხური პროდუქციის ნაწილი ალტერნატიულ ბაზრებს მოძებნის და მათ შორის საქართველოსკენაც უფრო აქტიურად წამოვა. ეს, ერთი მხრივ, მომხმარებლისთვის შეიძლება ნიშნავდეს მეტ არჩევანს და შედარებით ხელმისაწვდომ ფასს, თუმცა, მეორე მხრივ, ადგილობრივი ფერმერებისთვის ზრდის კონკურენციას იმ პირობებში, როდესაც ქართული გარგარი კლიმატური, ინფრასტრუქტურული და რეალიზაციის პრობლემების გამო ისედაც სუსტ პოზიციაშია.ჩუმლაყელი ფერმერი ვაჟა ბაწელაშვილი ამბობს, რომ ქართული გარგარი ბაზარზე, როგორც წესი, მაისის ბოლოდან ჩნდება, თუმცა ბოლო წლებში ამ კულტურას კლიმატი განსაკუთრებით აზიანებს. მისი თქმით, გახშირებულმა ნალექმა გარგარი დახეთქა, მოსავალი შემცირდა, ხოლო გასულ წელს მდგომარეობა კიდევ უფრო მძიმე იყო, რადგან გვიანმა გაზაფხულის ყინვებმა ბაღები თითქმის გაანადგურა. „ეს კულტურა ისედაც სუსტია ყვავილობისას წაყინვების მიმართ, ყვავილი უნადგურდება, შარშანდელი ადრეული გაზაფხულის ყინვები საკმაოდ ძლიერი იყო და ბაზარზეც ფაქტობრივად არ იყო ქართული გარგარი. გარგარს წვიმებიც აზიანებს, დიდი ნალექების გამო კანი უსკდება და საბაზრო ღირებულებაც აკლდება,“ ამბობს ფერმერი. მისი შეფასებით, პრობლემა მხოლოდ ამინდში არ არის. თუ საქართველოში უფრო გამძლე, მაღალმოსავლიანი და ბაზრისთვის მისაღები ჯიშები იქნებოდა გავრცელებული, ფერმერები კლიმატის რისკებს უკეთ გაუძლებდნენ.სწორედ აქ ჩნდება სომხური გარგარის ფაქტორი. სომხეთს გარგარის წარმოებაში ძლიერი ტრადიცია აქვს, ხოლო მისი პროდუქტი ქართულ ბაზარზე წლებია აქტიურად იყიდება. საქართველოსთვის სომხეთი გარგარის მთავარი იმპორტიორი ქვეყანაა. 2025 წლის იანვარ-ივლისში, საქსტატის მონაცემებზე დაყრდნობით გამოქვეყნებული სტატისტიკის მიხედვით, საქართველომ 3 002 ტონა გარგარი შეიძინა, რისთვისაც 1.489 მილიონი აშშ დოლარი გადაიხადა. იმპორტი წლიურად 38.7%-ით გაიზარდა. ამ მოცულობიდან 2 800 ტონა, ანუ მთლიანი იმპორტის 93.28%, სომხეთზე მოდიოდა. შედარებისთვის, იმავე პერიოდში თურქეთიდან შემოვიდა 104.7 ტონა, აზერბაიჯანიდან 60 ტონა, უზბეკეთიდან 19.7 ტონა, თურქმენეთიდან 18 ტონა. საშუალო საიმპორტო ფასი კილოგრამზე დაახლოებით 0.496 აშშ დოლარი იყო, რაც თითქმის არ განსხვავდებოდა წინა წლის მაჩვენებლისგან. ეს ნიშნავს, რომ ქართული ბაზრისთვის სომხური გარგარი არა მხოლოდ გეოგრაფიულად ახლო, არამედ ფასითაც კონკურენტუნარიანი პროდუქტია.იმპორტის მომხრეების არგუმენტი ამ მონაცემებში ჩანს. თუ ადგილობრივი წარმოება სეზონზე საკმარის მოცულობას ვერ ქმნის, ბაზარი მოთხოვნის დასაკმაყოფილებლად ბუნებრივად ეყრდნობა იმპორტს. მომხმარებლისთვის ეს ნიშნავს, რომ დახლზე პროდუქტი უფრო სტაბილურად ხელმისაწვდომია, ფასის მკვეთრი ზრდის რისკი შედარებით მცირდება და ბაზარი დეფიციტს არ იღებს. სავაჭრო სექტორისთვისაც იმპორტი მნიშვნელოვანია, რადგან სუპერმარკეტებსა და ბაზრებს სეზონზე უწყვეტი მიწოდება სჭირდებათ. ამ თვალსაზრისით, სომხური გარგარი ქართულ ბაზარზე კონკურენტია, მაგრამ ამავე დროს ავსებს იმ ნაპრალს, რომელსაც ადგილობრივი წარმოება ჯერ ვერ ფარავს.ფერმერების ნაწილი კი საკითხს სხვაგვარად უყურებს. მათი შეფასებით, იაფი და მოცულობითი იმპორტი ადგილობრივ პროდუქტს ბაზრიდან აწვება, განსაკუთრებით მაშინ, როდესაც ქართულ გარგარს ვიზუალური დაზიანება აქვს, თუმცა გემოვნური ხარისხით კონკურენტუნარიანია. ვაჟა ბაწელაშვილი ამბობს, რომ რუსული შეზღუდვების შემდეგ სომხური პროდუქტის ნაწილი შესაძლოა უფრო მეტად ქართულ ბაზარზე წამოვიდეს: „ცხადია, ჩვენს, ადგილობრივ ფერმერებს ცუდად შეეხება, ქართულ ბაზარზე მეტი სომხური გარგარი შემოვა და ქართულ გარგარს კიდევ უფრო გასწევს განზე.“ მისი თქმით, ეს არ ნიშნავს სომხეთთან სავაჭრო ურთიერთობის უარყოფას, თუმცა ფერმერებისთვის პრობლემა ის არის, რომ ქართული პროდუქტი ხშირად უწევს კონკურენცია ისეთ იმპორტს, რომლის წარმოების მასშტაბი, ლოგისტიკა და ბაზარზე შესვლის პირობები ადგილობრივ მცირე ფერმერს არ აქვს.ბაზრის კიდევ ერთი ფენა რუსეთ-სომხეთის სავაჭრო დაძაბულობას უკავშირდება. ივნისის დასაწყისში რუსეთის ვეტერინარულმა და ფიტოსანიტარულმა ზედამხედველობამ სომხეთიდან ალუბლის, გარგრის, ქლიავის, ატმის, ვაშლატამისა და ყურძნის იმპორტი შეზღუდა. მოგვიანებით გავრცელდა ინფორმაცია უფრო ფართო შეზღუდვებზეც, რომელიც სომხეთიდან საკარანტინო პროდუქციის შეტანასა და ტრანზიტს შეეხო. ასეთ პირობებში სომხეთისთვის ალტერნატიული ბაზრების მოძიება ლოგიკურია. სომხეთის ეკონომიკის მინისტრის, გევორგ პაპოიანის განცხადებით, სომხეთმა უკრაინასა და საქართველოში 162 ტონა გარგარი გაიტანა. საქართველოსთვის ეს ნიშნავს, რომ რეგიონული სავაჭრო გადანაწილების ეფექტი შეიძლება პირდაპირ გამოჩნდეს აგრობაზრებზე, მათ შორის გარგრის ფასსა და ადგილობრივი პროდუქტის რეალიზაციაზე.ამავე დროს, საკითხი მხოლოდ იმპორტის რაოდენობაზე არ უნდა დაიყვანოს. ფერმერების პრობლემის დიდი ნაწილი წარმოების სტრუქტურაშია. გარგარი საქართველოში კლიმატურად სარისკო კულტურაა. წაყინვა აზიანებს ყვავილს, ხშირი წვიმა კი ნაყოფს ხეთქავს და პროდუქტის საბაზრო სახეს ამცირებს. ასეთ პირობებში ფერმერს სჭირდება არა მხოლოდ ნერგი, არამედ სწორი ჯიში, აგროკონსულტაცია, დაზღვევა, სარწყავი სისტემა, თანამედროვე ბაღის მართვა და რეალიზაციის წინასწარ დაგეგმილი არხები. ბაწელაშვილის მაგალითი აჩვენებს, რომ ახალი ჯიშის დანერგვა შესაძლებელია, მაგრამ მარტივი არ არის. მან იტალიიდან შემოტანილი ნერგებით 5 ჰექტარზე გააშენა ბაღი და წელს 30 ტონა მოსავალი მიიღო. მისი თქმით, ეს ჯიში შედარებით გამძლეა, გემრიელია, უხვმოსავლიანია და ბაზრისთვისაც საინტერესოა, თუმცა პრობლემად რჩება არაცნობადობა. ფერმერის თქმით, ერთ-ერთმა ქსელმა თავდაპირველად არც კი დაიჯერა, რომ მოწითალო შეფერილობის გარგარი ქართული იყო და მას პროდუქტის წარმომავლობის დასადასტურებლად ვიდეოს გადაღება დასჭირდა.სახელმწიფოს მხრიდან გარკვეული ინსტრუმენტები არსებობს. სოფლის განვითარების სააგენტოს პროგრამა „დანერგე მომავალი“ მრავალწლოვანი ბაღების გაშენებას, სანერგე მეურნეობებს, ნერგებს, სეტყვის საწინააღმდეგო სისტემებს, ჭის, ჭაბურღილისა და წვეთოვანი სარწყავი სისტემის მოწყობას აფინანსებს. პროგრამის ფარგლებში შესაძლებელია მრავალწლიანი კულტურების ბაღის გაშენების დაფინანსება მინიმუმ 0.5 ჰექტარზე და მაქსიმუმ 50 ჰექტარზე, ხოლო ერთი ბენეფიციარისთვის მიღებული დაფინანსების საერთო ლიმიტი 500 000 ლარია. თუმცა ფერმერების არგუმენტია, რომ ზოგადი პროგრამა საკმარისი არ არის, თუ კონკრეტული კულტურებისთვის, მათ შორის გარგრისთვის, არ იქნება მიზნობრივი ჯიშური პოლიტიკა, რეგიონების მიხედვით კლიმატური შეფასება და ბაზარზე შესვლის მხარდაჭერა.განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია რეალიზაციის ნაწილი. ქართული გარგრის პრობლემა მხოლოდ ის არ არის, რომ მოსავალი ხშირად ნაკლებია. პრობლემა ისიცაა, რომ ფერმერს ხშირად არ აქვს სტაბილური კონტრაქტი, ბრენდირებული შეფუთვა, დახარისხების სისტემა და ქსელებთან მუშაობის საკმარისი გამოცდილება. შედეგად, ქართული პროდუქტი ბაზარზე შეიძლება გემოთი კონკურენტუნარიანი იყოს, მაგრამ ვიზუალურად დაზიანების, არასტანდარტული შეფუთვის ან არარეგულარული მიწოდების გამო იმპორტთან ბრძოლას აგებს. ბიზნესის ენაზე ეს ნიშნავს, რომ ადგილობრივ გარგარს სჭირდება არა მხოლოდ მეტი ბაღი, არამედ მეტი ორგანიზება, ხარისხის სტანდარტი და ბაზრისთვის გასაგები პოზიციონირება.სამართლიანობისთვის უნდა ითქვას, რომ იმპორტის შეზღუდვა გამოსავალი არ არის. ასეთმა მიდგომამ შეიძლება მოკლევადიანად ფერმერს ფასის დაცვა მისცეს, მაგრამ მომხმარებლისთვის პროდუქტი გააძვიროს და ბაზარზე დეფიციტი შექმნას. უფრო ეფექტიანი გზა იმპორტთან კონკურენციისთვის ადგილობრივი წარმოების გაძლიერებაა. ეს მოიცავს კლიმატურ რისკებზე მორგებულ ჯიშებს, თანამედროვე აგროტექნოლოგიებს, დაზღვევას, ფერმერთა კოოპერაციას, წინასწარ გაყიდვებს, გადამუშავების ხაზებს და ქართული გარგრის, როგორც ხარისხიანი ადგილობრივი პროდუქტის, ცნობადობის გაზრდას. წინააღმდეგ შემთხვევაში, ბაზარი ყოველთვის აირჩევს იმას, რაც სტაბილურად, დიდი მოცულობით და მისაღებ ფასად შედის ქვეყანაში.საბოლოოდ, სომხური გარგრის ზრდა ქართულ ბაზარზე არა მხოლოდ იმპორტის სტატისტიკაა, არამედ სარკეა, რომელშიც ჩანს ქართული სოფლის მეურნეობის ერთ-ერთი მთავარი პრობლემა: კარგი პროდუქტი გვაქვს, მაგრამ ხშირად არ გვაქვს საკმარისი მოცულობა, მდგრადი წარმოება და რეალიზაციის სისტემა. მომხმარებლისთვის სომხური გარგარი არჩევანია, ვაჭრობისთვის მიწოდების გარანტია, ფერმერისთვის კი ძლიერი კონკურენტი. ამიტომ პოლიტიკის მთავარი ამოცანა იმპორტთან ბრძოლა კი არა, ისეთი პირობების შექმნა უნდა იყოს, სადაც ქართული გარგარი გემოსთან ერთად სტაბილურობით, ხარისხითა და ფასითაც შეძლებს კონკურენციას.წყაროები: https://www.bpn.ge/article/153939-kartul-bazarze-meti-somxuri-gargari-shemova-da-kartul-gargars-kidev-upro-gascevs-ganze-ra-gamocvevebi-akvt-permerebs/https://kvirispalitra.ge/article/147801-ratom-uchirs-kartul-gargars/https://commersant.ge/news/economic/saqartveloshi-gargaris-importi-39-it-gaizardahttps://1tv.ge/news/rusetma-somkhetidan-kurkovani-khilis-importi-shezghuda/https://1tv.ge/news/rusetma-somkhetidan-mteli-sakarantino-produqciis-importi-akrdzala/https://ge.armradio.am/2026/06/19/%E1%83%A1%E1%83%9D%E1%83%9B%E1%83%AE%E1%83%94%E1%83%97%E1%83%9B%E1%83%90-%E1%83%A3%E1%83%99%E1%83%A0%E1%83%90%E1%83%98%E1%83%9C%E1%83%90%E1%83%A1%E1%83%90-%E1%83%93%E1%83%90-%E1%83%A1%E1%83%90/https://kvira.ge/1091168https://www.rda.gov.ge/programs/305853-danerge-momavali/https://rda.gov.ge/articles/news/752280-mravaltslovani-baghebis-gashenebit-dainteresebul-phermerebs-programashi-danerge-momavali-monatsileobistvis-ganatskhadebis-tsardgena-sophlis-ganvitarebis-saagentoshi-mimdinare-tslis-28-tebervlis-chatvlit-sheudzliat/

მეც­ნი­ე­რე­ბი უკვე დიდი ხა­ნია იკ­ვლე­ვენ, რო­გორ მოქ­მე­დებს მა­ღა­ლი ტემ­პე­რა­ტუ­რა ადა­მი­ა­ნის ორ­გა­ნიზ­მზე, თუმ­ცა ბოლო წლებ­ში გან­სა­კუთ­რე­ბუ­ლი ყუ­რა­დღე­ბა ტვი­ნის ჯან­მრთე­ლო­ბა­ზე გა­მახ­ვილ­და.კვლე­ვე­ბი აჩ­ვე­ნებს, რომ ექ­სტრე­მა­ლუ­რი სი­ცხე მხო­ლოდ ფი­ზი­კურ დის­კომ­ფორ­ტს არ იწ­ვევს, მას შე­უძ­ლია გავ­ლე­ნა მო­ახ­დი­ნოს ჩვენს მეხ­სი­ე­რე­ბა­ზე, გა­და­წყვე­ტი­ლე­ბე­ბის მი­ღე­ბის უნარ­ზე, ემო­ცი­ებ­ზე და სხვა­დას­ხვა ნევ­რო­ლო­გი­უ­რი და­ა­ვა­დე­ბის მიმ­დი­ნა­რე­ო­ბა­ზე. რა­ტომ არის ტვი­ნი სი­ცხის მი­მართ მგრძნო­ბი­ა­რე? ადა­მი­ა­ნის ტვი­ნი სხე­უ­ლის ერთ-ერთი ყვე­ლა­ზე აქ­ტი­უ­რი ორ­გა­ნოა. ის მუდ­მი­ვად მო­იხ­მარს ენერ­გი­ას და ამ პრო­ცეს­ში სით­ბო­საც გა­მო­ი­მუ­შა­ვებს. სწო­რედ ამი­ტომ ორ­გა­ნიზ­მი მუდ­მი­ვად ცდი­ლობს ტვი­ნის ტემ­პე­რა­ტუ­რის რე­გუ­ლი­რე­ბას.თუ სხე­უ­ლი გა­და­ხურ­და, ტვი­ნის უჯრე­დე­ბი ნორ­მა­ლუ­რად ვე­ღარ ფუნ­ქცი­ო­ნი­რებს. სპე­ცი­ა­ლის­ტე­ბის თქმით, ტემ­პე­რა­ტუ­რის მა­ტე­ბა გავ­ლე­ნას ახ­დენს იმ ქი­მი­ურ პრო­ცე­სებ­ზე, რომ­ლე­ბიც ნერ­ვულ უჯრე­დებს შო­რის ინ­ფორ­მა­ცი­ის გა­და­ცე­მას უზ­რუნ­ველ­ყოფს. შე­დე­გად, შე­იძ­ლე­ბა გა­უ­ა­რეს­დეს კონ­ცენ­ტრა­ცი­ის, ყუ­რა­დღე­ბის, რე­აქ­ცი­ის და გა­და­წყვე­ტი­ლე­ბე­ბის მი­ღე­ბის უნა­რი.მეც­ნი­ე­რე­ბი ამ პრო­ცესს სა­ა­თის მე­ქა­ნიზმს ადა­რე­ბენ - თუ ერთი ნა­წი­ლი ირ­ღვე­ვა, მთე­ლი სის­ტე­მა ნაკ­ლე­ბად ეფექ­ტუ­რად მუ­შა­ობს.ერთ-ერთი ასე­თი და­ა­ვა­დე­ბაა დრა­ვე­ტის სინ­დრო­მი - ეპი­ლეფ­სი­ის მძი­მე ფორ­მა, რომ­ლის დრო­საც სი­ცხემ ან ტემ­პე­რა­ტუ­რის უე­ცარ­მა ცვლი­ლე­ბამ შე­საძ­ლოა კრუნ­ჩხვა გა­მო­იწ­ვი­ოს.ეპი­ლეფ­სი­ით და­ა­ვა­დე­ბუ­ლი ადა­მი­ა­ნე­ბის­თვის ხა­რის­ხი­ა­ნი ძილი გან­სა­კუთ­რე­ბით მნიშ­ვნე­ლო­ვა­ნია. მეც­ნი­ე­რე­ბი ამ­ბო­ბენ, რომ რო­დე­საც სი­ცხის გამო ადა­მი­ა­ნი სა­თა­ნა­დოდ ვერ ის­ვე­ნებს, კრუნ­ჩხვე­ბის გან­ვი­თა­რე­ბის რის­კი იზ­რდე­ბა.ამას­თან, ზო­გი­ერ­თი ნევ­რო­ლო­გი­უ­რი და­ა­ვა­დე­ბის მქო­ნე პა­ცი­ენტს ორ­გა­ნიზ­მის ბუ­ნებ­რი­ვი გაგ­რი­ლე­ბის მე­ქა­ნიზ­მე­ბიც დარ­ღვე­უ­ლი აქვს, რის გა­მოც სი­ცხის ატა­ნა კი­დევ უფრო უჭირს.ექი­მე­ბი აღ­ნიშ­ნა­ვენ, რომ მა­ღა­ლი ტემ­პე­რა­ტუ­რა ასე­ვე ამ­ძი­მებს: ეპი­ლეფ­სი­ას; გა­ფან­ტულ სკლე­როზს; შა­კიკს; ენ­ცე­ფა­ლიტს; ინ­სულ­ტის შემ­დგომ მდგო­მა­რე­ო­ბას; დე­მენ­ცი­ას და ალ­ცჰა­ი­მე­რის და­ა­ვა­დე­ბას. კვლე­ვე­ბის მი­ხედ­ვით, ტემ­პე­რა­ტუ­რის მა­ტე­ბას­თან ერ­თად იზ­რდე­ბა ინ­სულ­ტის შემ­თხვე­ვე­ბი­სა და მის­გან გა­მოწ­ვე­უ­ლი სიკ­ვდი­ლი­ა­ნო­ბის რის­კიც. სი­ცხის ტალ­ღე­ბის დროს დე­მენ­ცი­ის მქო­ნე პა­ცი­ენ­ტებ­ში ჰოს­პი­ტა­ლი­ზა­ცი­ი­სა და სიკ­ვდი­ლი­ა­ნო­ბის მაჩ­ვე­ნე­ბე­ლი იზ­რდე­ბა.მი­ზე­ზი მხო­ლოდ ასა­კი არ არის. სპე­ცი­ა­ლის­ტე­ბი გან­მარ­ტა­ვენ, რომ კოგ­ნი­ტუ­რი დარ­ღვე­ვე­ბის მქო­ნე ადა­მი­ა­ნებს ხში­რად უჭირთ გა­რე­მოს ცვლი­ლე­ბებ­ზე ადაპ­ტი­რე­ბა. მა­გა­ლი­თად, შე­იძ­ლე­ბა და­ა­ვი­წყდეთ წყლის და­ლე­ვა, არ გა­მო­ი­ყე­ნონ კონ­დი­ცი­ო­ნე­რი ან ყვე­ლა­ზე ცხელ სა­ა­თებ­ში გა­რეთ გა­ვიდ­ნენ.მეც­ნი­ე­რე­ბი გან­სა­კუთ­რე­ბულ ყუ­რა­დღე­ბას ამახ­ვი­ლე­ბენ ორ­სულ ქა­ლებ­ზე. კვლე­ვე­ბის მი­ხედ­ვით, ექ­სტრე­მა­ლუ­რი სი­ცხე და­კავ­ში­რე­ბუ­ლია ნა­ად­რე­ვი მშო­ბი­ა­რო­ბის რის­კის ზრდას­თან. ერთ-ერთი ფარ­თო­მას­შტა­ბი­ა­ნი მი­მო­ხილ­ვის თა­ნახ­მად, სი­ცხის ტალ­ღე­ბის დროს ნა­ად­რე­ვი მშო­ბი­ა­რო­ბის ალ­ბა­თო­ბა და­ახ­ლო­ე­ბით 26%-ით იზ­რდე­ბა.ნა­ად­რე­ვად და­ბა­დე­ბულ ბავ­შვებ­ში კი უფრო მა­ღა­ლია ნე­ი­რო­გან­ვი­თა­რე­ბი­თი პრობ­ლე­მე­ბი­სა და კოგ­ნი­ტუ­რი დარ­ღვე­ვე­ბის რის­კი.კლი­მა­ტის ცვლი­ლე­ბა კი­დევ ერთ საფრ­თხეს ქმნის. ტემ­პე­რა­ტუ­რის მა­ტე­ბი­სა და რბი­ლი ზამ­თრე­ბის გამო ფარ­თოვ­დე­ბა იმ კო­ღო­ე­ბის გავ­რცე­ლე­ბის არე­ა­ლი, რომ­ლე­ბიც სხვა­დას­ხვა ვირუსს ავ­რცე­ლე­ბენ.მათ შო­რი­საა: ზი­კას ვირუ­სი; დენ­გეს ცხე­ლე­ბა; ჩი­კუნ­გუ­ნია. ზო­გი­ერთ ამ ინ­ფექ­ცი­ას შე­უძ­ლია ნერ­ვუ­ლი სის­ტე­მის და­ზი­ა­ნე­ბა, ხოლო ორ­სუ­ლო­ბის პე­რი­ოდ­ში ნა­ყო­ფის ტვი­ნის გან­ვი­თა­რე­ბა­ზე უარ­ყო­ფი­თი გავ­ლე­ნის მოხ­დე­ნა.ექ­სპერ­ტე­ბი ამ­ბო­ბენ, რომ კლი­მა­ტის ცვლი­ლე­ბის გავ­ლე­ნა ტვინ­ზე ჯერ ბო­ლომ­დე შეს­წავ­ლი­ლი არ არის. თუმ­ცა უკვე აშ­კა­რაა, რომ ტემ­პე­რა­ტუ­რის ზრდა ნევ­რო­ლო­გი­უ­რი და ფსი­ქი­კუ­რი ჯან­მრთე­ლო­ბის­თვის სე­რი­ო­ზულ გა­მოწ­ვე­ვას წარ­მო­ად­გენს.წყარო: ambebi.ge