სურსათი, რომელშიც თქვენი ბიუჯეტის მნიშვნელოვან ნაწილს ხარჯავთ, შესაძლოა, ანტიბიოტიკებით იყოს გაჯერებული.როგორც დარგის სპეციალისტები ამბობენ, ქართულ ფერმებში ანტიბიოტიკების მოხმარება საკმაოდ ხშირია, ფაქტი კი თავის მხრივ, დახლზე გამოტანილი პროდუქტის შეძენისას, მომხმარებლისგან განსაკუთრებულ ყურადღებას ითხოვს.რა უნდა ვიცოდეთ სურსათში ანტიბიოტიკების არსებობის საკითხზე და რა საპრევენციო ღონისძიებები არსებობს იმისთვის, რომ ჩვენი ჯანმრთელობა არაჯანსაღი საკვებისგან მაქსიმალურად დავიცვათ? - ამ საკითხზე ვესაუბრეთ სურსათის და ცხოველთა საკვების უვნებლობის სპეციალისტს ანდრია კალანდიას:- სურსათში ანტიბიოტიკების არსებობა მთელი მსოფლიოსთვის მნიშვნელოვანი პრობლემაა. გამონაკლისს საქართველოც არ წარმოადგენს. საერთოდ, ანტიბიოტიკები ადამიანის მკურნალობის დროს გამოიყენება, თუმცა საქართველოში ამ მედიკამენტებს ხშირად იყენებენ ცხოველთა დაავადებების პრევენციისთვისაც.იმის გამო, რომ ჩვენთან ბიოუსაფრთხოება, ფერმის უსაფრთხოება და ვაქცინაცია დაბალ დონეზეა, ფერმებში თავს იჩენს მიძინებული ინფექციები, ამიტომ ფერმერი იძულებულია, ანტიბიოტიკები გამოიყენოს. ასეთი სურსათი ადამიანში ანტიბიოტიკებისადმი რეზისტენტობას აყალიბებს, რაც ძალიან დიდი საფრთხეა. თუ ანტიბიოტიკებით გაჯერებულ ხორცს, კვერცხს ან რძეს სისტემატურად მივიღებთ, ავადმყოფობის შემთხვევაში ამ მედიკამენტებით ვეღარ გვიმკურნალებენ. ამიტომ ძალზე მნიშვნელოვანია, რომ ფერმაში ანტიბიოტიკების გამოყენება სერტიფიცირებული ვეტერინარის მიერ გაცემული რეცეპტით ხდებოდეს, თან ფერმერმა აუცილებლად უნდა დაიცვას ე.წ. მოცდის პერიოდი.- "მოცდის პერიოდი" რას ნიშნავს?- ეს არის დროის მონაკვეთი, როცა ფერმერმა თავისი პრო­დუქციის რეალიზაცია უნდა შეაჩეროს, ვიდრე ანტიბიოტიკი ცხოველის ან ფრინველის ორგანიზმიდან არ გამოიდევნება.ჩვენი ფერმერები ანტიბიოტიკებს ხშირად იყენებენ და ამიტომ სახელმწიფოს კონტროლი აუცილებელია. ამ საკითხზე პასუხისმგებლობა სურსათის ეროვნულ სააგენტოს ეკისრება. როგორც სააგენტოში ამბობენ, 2025 წელს ჩატარებული 193 ინსპექტირების შემდეგ აღებული ნიმუშებიდან ანტიბიოტიკების ნარჩენები სურსათში არ აღმოუჩენიათ. საკითხავია, რამდენად ასახავს ეს ციფრები რეალობას? - საქმე ის არის, რომ მათი მონაცემები ნიმუშების შერჩევითი წესით შემოწმების შედეგად არის მიღებული: სამწუხაროდ, ისინი ყველა პარტიას არ და ვერ ამოწმებენ, შესაბამისად, არსებობს ძალიან დიდი რისკი, რომ სურსათი, რომელიც ანტიბიოტიკებს შეიცავს, ჩვენს სუფრაზე უპრობლემოდ მოხვდეს. სააგენტო სურსათის ძალიან მცირე ნაწილს აკონტროლებს, რის გამოც მოსახლეობამ არ იცის, რამდენად ხარისხიან პროდუქციას იყენებს საკვებად. სწორედ ამიტომ ფერმერების ცნობიერების ამაღლება აუცილებელია: მათ უნდა იცოდნენ, რომ ანტიბიოტიკების გამოყენების უფლება აქვთ, მაგრამ შესაბამისი წესების დაცვით. ცუდია, რომ ფერმების კონტროლს შერჩევითი ხასიათი აქვს.- გამოდის, შერჩევითი კონტროლის შედეგი არასახარბიელოა?- თქვენი შეკითხვის საპასუხოდ ერთ მაგალითს მოვიყვან: ალბათ, გახსენდებათ, ახალი წლის დღეებში სოციალურ ქსელებში ხშირად წერდნენ, რომ კვერცხს რაღაც უცნაური, მომწარო გემო და სუნი ჰქონდა. აშკარა იყო, რომ ვიღაცამ დაავადების პრევენციის მიზნით ანტიბიოტიკები გამოიყენა და "მოცდის პერიოდიც" არ დაიცვა - სწორედ ასეთ კვერცხს აქვს მომწარო გემო და უჩვეულო სუნი. წლის დასაწყისში ასეთი შემთხვევები მრავლად გვქონდა, მაგრამ სურსათის ეროვნულ სააგენტოს ამაზე ოფიციალური განცხადება არ გაუკეთებია.- საქართველოში ძალიან მტკივნეული­ თემაა ხორცის ხარისხიც: წლების განმავლობაში ბაზარზე ხან სახედრის ხორცი აღმოაჩინეს, ხან ცხენის. ნუთუ ასეთ მნიშვნელოვან პროდუქტს სათანადოდ არ ამოწმებენ?- როდესაც ხორცის ხარისხზე ვსაუბრობთ, აუცილებლად უნდა შევეხოთ სასაკლაოების თემას: სურსათის ეროვნულმა სააგენტომ ახლახან აღმოაჩინა არალეგალური სასაკლაოები, სადაც ცხოველებს ყველანაირი სანიტარულ-ჰიგიენური პირობების დარღვევით კლავდნენ. ეს მაშინ, როცა საქართველოში ნებისმიერი ბიზნესოპერატორი ვალდებულია, ცხოველი მხოლოდ ლიცენზირებულ, სახელმწიფოს მიერ აღიარებულ სასაკლაოზე დაკლას, თანაც მას სპეციალური შემოწმება უნდა ჩაუტარდეს როგორც დაკვლამდე, ასევე მას შემდეგაც. სამწუხაროდ, საქართველოში ხშირია ფაქტები, როდესაც ცხოველებს კუსტარულად მოწყობილ სასაკლაოებზე კლავენ. სწორედ ამიტომ დღესასწაულებზე ბევრგან შეხვდებით ისეთ პროდუქციას, რომელსაც არანაირი საბუთი და ჯანმრთელობის დამადასტურებელი ნიშანი არა აქვს. როგორც წესი, ასეთ საბუთს ვეტერინარი გასცემს და ადასტურებს, რომ ცხოველმა სათანადო შემოწმება გაიარა. თუ მომხმარებელი დაინახავს, რომ ხორცს არა აქვს ფორმა N 2 ანუ ჯანმრთელობის დამადასტურებელი დოკუმენტი, ეს ნიშნავს, რომ ცხოველი სასაკლაოს გვერდის ავლითაა დაკლული.- რა რისკი ახლავს ასეთ პროდუქციას?- ეს ნიშნავს, რომ არავის შეუმოწ­მებია ხორცში ისეთი პათოლოგიური­ მიკრობების არსებობა, როგორიცაა ტრიქინელოზი, სალმონელა ან თურქული­ - არ არის გამორიცხული, ამ დაავადებებმა­ ადამიანი ლეტალურ შედეგამდე მიიყვანოს.საქართველოში 2012 წელს მიიღეს "ცხოველური წარმოშობის სურსათის ჰიგიენის სპეციალური წესი", მაგრამ ეს დადგენილება სრულყოფილად 14 წლის შემდეგაც ვერ ამოქმედდა, ამიტომ კანონსაწინააღმდეგო ფაქტებს დღემდე ვაწყდებით.როდესაც ჯანმრთელობისთვის სახიფათო პროდუქტი ქუჩაში იყიდება, ეს ძალიან დიდ საფრთხეს უქმნის ჩვენს ჯანმრთელობას, მნიშვნელობა არა აქვს, ხორცი იქნება, თევზი თუ რძის ნაწარმი.- თევზში ანტიბიოტიკების მოხვედრა როგორ შეიძლება?- თავისუფლად შეიძლება, თუკი ფერმერი ანტიბიოტიკს წყალში შეურევს ან დანამატის სახით მისცემს. თევზში ძალიან აქტუალურია საღებავების გამოყენების საკითხიც. სოციალური ქსელით კარგა ხანს ავრცელებდნენ ინფორმაციას, თუ როგორ ასაღებდნენ საღებავით შეღებილ კალმახს, როგორც ორაგულს. იმისათვის, რომ სასურველი ფერი მიიღონ, იყენებენ როგორც სინთეზურ, ასევე ბუნებრივ საღებავებს. ჩვენ ძალზე კარგი ტექნიკური რეგლამენტი გვაქვს, რომელიც ევროკავშირის ანალოგია და იქ შავით თეთრზე წერია დანამატები, რომლებიც ცხოველების საკვებში შეიძლება გამოიყენონ.თუ ფერმერი სახელმწიფოს კონტ­როლს არ ექვემდებარება, შეიძლება დოზების დაუცველად გამოიყენოს როგორც საღებავები, ასევე საკვები დანამატები, რომლებიც საშიში დაავადებების განვი­თარებას უწყობს ხელს, მათ შორისაა ონკოლოგიური დაავადებები და ალერგიული რეაქცია.საღებავებს ჩვენში ხშირად იყენებენ, მაგალითად, თქვენ ხედავთ ყვითელ ქათამს­ და გარწმუნებენ, რომ ეს სიმინდზე­ გაზრდილი სოფლის დედალია. სწორედ აქ არის დაფარული მთავარი მახე: მომხმარებლისთვის ყვითლად შეფერილი ქათამი ჯანსაღ, ცხიმიან პროდუქტთან ასოცირდება, თუმცა ყვითელი ფერი ხშირად­ საღებავების გამო აქვს. შეუძლებელია მხოლოდ სიმინდის და საკვები დანამატების წყალობით მიიღოს ქათამმა ისეთი­ შეფერილობა, როგორსაც ბაზარზე ვხვდებით.გააგრძელეთ კითხვა

16 თებერვალს ქუთაისში მოღრუბლულ ამინდს ელოდებიან, დღისით +25 და ღამით +17 გრადუსია მოსალოდნელი.ნალექს არც ოზურგეთში ელოდებიან, დღისით +23 გრადუსი დაფიქსირდება, ღამით კი +15 გრადუსი იქნება. ბათუმში დღისით ჰაერი +25 გრადუსამდე გათბება, ხოლო ღამით +15 გრადუსი დაფიქსირდება.უნალექო ამინდია ფოთშიც. დღისით +23 გრადუსი დაფიქსირდება, ღამით კი +17 გრადუსია მოსალოდნელი. ნალექი არც ზუგდიდში იქნება, დღისით ტემპერატურა +24, ღამით კი +15 გრადუსია ნავარაუდევი.სოხუმშიც უნალექო დღეა. +22 გრადუსია მოსალოდნელი დღისით, ღამით +15 გრადუსი დაფიქსირდება.მესტიაში უნალექო დღე იქნება. დღისით +11 გრადუსი იქნება, ღამით კი +3 გრადუსი დაფიქსირდება. ამბროლაურში უნალექო ამინდია, ჰაერი +20 გრადუსამდე გათბება, ღამით კი +7 გრადუსი დაფიქსირდება.ჭიათურაში უნალექო ამინდია, დღისით +21 გრადუსი, ღამით კი +12 გრადუსი დაფიქსირდება. ახალციხეშიც მზიანი დღეა, დღისით +17 გრადუსი, ღამით კი +2 გრადუსი იქნება.ნალექს არც ახალქალაქში ელოდებიან. ტემპერატურა დღისით +15, ღამით კი +3 დაფიქსირდება.ბორჯომში უნალექო დღეა, +18 იქნება დღისით, ღამით კი +5 გრადუსი დაფიქსირდება. უნალექო დღეა მოსალოდნელი ბაკურიანში, დღისით +12 გრადუსია მოსალოდნელი, ღამით -1 გრადუსი დაფიქსირდება.უნალექო დღეს ელოდებიან გორში, დღისით +20 გრადუსი, ღამის განმავლობაში კი +4 გრადუსი დაფიქსირდება. ცხინვალში ჰაერის ტემპერატურა +19 გრადუსი იქნება, ღამით კი +3 გრადუსი დაფიქსირდება.გუდაურშიც უნალექო ამინდია მოსალოდნელი, დღის განმავლობაში +7 გრადუსი დაფიქსირდება, ღამით კი ჰაერის ტემპერატურა -3 გრადუსი იქნება. ნალექი არც ომალოში იქნება, +6 ღამით კი -2 გრადუსი დაფიქსირდება.ლაგოდეხში უნალექო დღეს ელოდებიან. ჰაერის ტემპერატურა დღის განმავლობაში +17 გრადუსი იქნება, ღამით კი +9 გრადუსი დაფიქსირდება. უნალექო დღე იქნება თელავში, +18 გრადუსი დაფიქსირდება, ღამით კი +8 გრადუსია ნავარაუდევი.ნალექი არც გურჯაანში იქნება. დღისით +19 გრადუსი, ღამით კი +8 გრადუსი დაფიქსირდება. სიღნაღში უნალექო დღეა მოსალოდნელი, დღისით +18 გრადუსია მოსალოდნელი, ღამით +8 გრადუსი დაფიქსირდება.რუსთავშიც მოღრუბლული და უნალექო დღეა მოსალოდნელი, დღისით +18 გრადუსია მოსალოდნელი, ღამით კი +7 გრადუსი დაფიქსირდება.თბილისშიც უნალექო დღეს ელოდებიან. ჰაერის ტემპერატურა დღისით +17 გრადუსს მიაღწევს, ღამით კი +7 გრადუსი იქნება.

მთავრობის დადგენილების თანახმად, საქართველოში 1-ელი აპრილიდან 6 წელზე მეტი ასაკის M1 კატეგორიის ავტომობილების იმპორტი, პირველადი და დროებითი რეგისტრაცია იკრძალება.გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის მინისტრის პირველი მოადგილის განცხადებით,  რაც უფრო ძველია ავტომობილი, ძრავიც ძველდება და შესაბამისად, მისგან გაფრქვევაც იმატებს, ეს დადასტურებული ფაქტია.  ევრო 5 სტანდარტიც 10 წლიან მანქანაზე მოქმედებს; 10 წლის შემდეგ ძრავი ისე ძველდება, რომ გაფრქვევები ამ მანქანიდან, რაც არ უნდა კარგად მოვლილი იყოს, მაინც იმატებს. სწორედ აქედან გამომდინარე იქნა დაწესებული შეზღუდვა  წლოვანებასთან მიმართებით. ეს შეზღუდვა არ ვრცელდება ელექტროავტომობილებზე.„ქვეყანაში გვაქვს ავტომობილების იმპორტის ყოველწლიური 25 %-იანი ზრდა, სადაც ჰიბრიდული ავტომობილების წილი არ იზრდება.  მზარდია დიზელის და ბენზინის ძრავაზე მომუშავე ავტომობილების წილი. ეს მზარდი ტენდენცია უნდა შემცირდეს, რაც საბოლოო ჯამში, ჰაერის ხარისხის მდგომარეობაზე უნდა აისახოს.ეტაპობრივად ავტოპარკი განახლდება; ეს განახლება, თავის მხრივ, შეამცირებს  გაფრქვევებს. რითაც, საბოლოო ჯამში, მივიღებთ გარკვეულ გაუმჯობესებას.ჩვენი საბოლოო მიზანი არის, რომ, ერთი მხრივ, ქალაქებში, ჩვენს საცხოვრებელ გარემოში გადაადგილება შევძლოთ; თუ განუსაზღვრელად დავამატებთ სატრანსპორტო საშუალებებს, ერთ დღეს ფიზიკურად შეუძლებელი იქნება გადაადგილება და, მეორე მხრივ, ჰაერის ხარისხი გაუმჯობესდეს“, - აღნიშნა ნინო თანდილაშვილმა.ინფორმაციას გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის სამინისტრო ავრცელებს.

რუსულ სტარტაპ Neiry Group-მა, რომელიც ნეიროინტერფეისის ტექნოლოგიებს ავითარებს, დისტანციურად მართვადი და ტვინში დაჩიპული ბიოდრონი მტრედების შექმნა დააანონსა. ამის შესახებ კომპანიის პრესრელიზში წერია, რასაც T-invariant ავრცელებს.დაჩიპულ ბიოდრონი მტრედების პროექტს მოსკოვის სახელმწიფო უნივერსიტეტთან არსებული ხელოვნური ინტელექტის ინსტიტუტი ავითარებს, რომელსაც პუტინის ქალიშვილი, კატერინა ტიხონოვა ხელმძღვანელობს, ხოლო Neiry-ის პროექტების თანაინვესტორი მილიარდერ ვლადიმერ პოტანინის ფონდი “ვოსხოდია.”კომპანიის ცნობით, ელექტროდებით იმპლანტირებულ ფრინველებს ფრენის მისიების შესრულება შეუძლიათ და მათ უკვე გაიარეს ტესტირება.ბიოდრონი მტრედი გარეგნულად ჩვეულებრივი ფრინველისგან განსხვავდება: მისი თავიდან ნეიროინტერფეისის კაბელი ამოდის, ხოლო ზურგზე მიმაგრებული აქვს ზურგჩანთა, რომელშიც ელექტრონიკა, მზის პანელები და ვიდეოკამერა არის მოთავსებული. ტვინში ელექტროდებია ჩანერგილი, რაც ფრინველში წინასწარ განსაზღვრული მარშრუტით ფრენის სურვილს ასტიმულირებს.Neiry-ის ცნობით, ტესტირება 2025 წლის 25 ნოემბერს დაიწყო და დღემდე ათობით ბიოდრონი იქნა წარმოებული. კომპანია ირწმუნება, რომ მის განვითარებას მხოლოდ სამშვიდობო მისია აქვს, როგორიც არის სამრეწველო ობიექტების მონიტორინგი და საძიებო-სამაშველო ოპერაციები.პუტინის ქალიშვილის ინსტიტუტი პროექტის ტექნოლოგიურ ბაზას უზრუნველყოფს, ხოლო დაფინანსება პუტინის დავალებით შექმნილი ეროვნული ტექნოლოგიური ინიციატივის ფონდიდან ხდება. ფონდმა Neiry-ში, დაახლოებით, 360 მლნ რუბლი (4.7 მლნ დოლარამდე) ჩადო და ჯგუფის ერთ-ერთი იურიდიული პირის თანადამფუძნებელი გახდა. დამატებით 300 მლნ რუბლი (3.9 მლნ დოლარამდე) პოტანინის ფონდ “ვოსხოდიდან” გამოიყო. Forbes-ის მონაცემებით, სტარტაპში განხორციელებულმა მთლიანმა ინვესტიციებმა 1 მლრდ რუბლს, ანუ, თითქმის, 13 მლნ დოლარს მიაღწია, ხოლო Neiry-სთან დაკავშირებული ყველა კომპანიის შემოსავალმა 2024 წლისთვის 481 მლნ რუბლი (6.2 მლნ დოლარზე მეტი) შეადგინა. მათი მოგება უცნობია.Bloomberg ამ ექსპერიმენტის ეთიკურ შედეგებს „ამაზრზენს“ უწოდებს, ხოლო დიუკის უნივერსიტეტის ბიოეთიკი მეცნიერები აცხადებენ, რომ ცოცხალი არსებები სამრეწველო საქონლად არ უნდა იქცნენ. ამის საპასუხოდ Neiry-მა მტრედებით მანიპულირება ცხენზე ჯირითსა და ძროხების წველას შეადარა.ცნობისთვის: Neiry Group-ის დამფუძნებელი, ალექსანდრე პანოვია, რომელიც რეკლამის განმთავსებელი და მეწარმეა, მანამდე კი მარკეტინგულ სააგენტოს ხელმძღვანელობდა. თავის ბლოგზე ის უკრაინაში მიმდინარე ომის სტილს „მეტად ნაზს“ უწოდებს, ხოლო „ნეიროტექნოლოგიით მსოფლიოს დაპყრობას“ ისახავს მიზნად.

ეკონომისტი და სებ-ის ყოფილი პრეზიდენტი, რომან გოცირიძე მიიჩნევს, რომ საქართველოს ეროვნული ბანკის მიერ სავალუტო რეზერვების ნაწილის ჩინურ აქტივებში გადატანა დასავლეთიდან კიდევ უფრო ჩამოშორების გეგმის ნაწილია.„წავიდა ჩვენი სავალუტო რეზერვები ჩინეთში!ეროვნულ ბანკს რეზერვების ნაწილი ჩინეთში გადააქვს და ჩინეთის მთავრობის ფასიან ქაღალდებში განთავსებას გეგმავს. ეროვნულმა ბანკმა განაცხადა, რომ ეს უფლება ჩინეთის ცენტრალურ ბანკთან დადებული შეთანხმებით მოიპოვა. ამ განცხადებიდან ვიგებთ, რომ ეს ნაბიჯი ხელს შეუწყობს რეზერვების დივერსიფიკაციას და რისკების დაზღვევას.რას ნიშნავს მარტივად ეს? რუსეთის მიერ გადადგმული ნაბიჯების გამეორებას. რუსეთმა მთელი რეზერვები ოქროსა და ჩინურ იუანში გადაიტანა. დასავლურ ვალუტუბში რაც ჰქონდა გაეყინა და იმ ქვეყნებში არც სურვილი ექნება განთავსების და არც ამის უფლებას მისცემს ვინმე. ყველა ნაბიჯი, რაც “ოცნებამ” გადადადგა ბოლო წლებში, არის რუსული კანონებისა და ქმედებების პირდაპირი კოპირება. ჩინეთში რეზერვების გადატანის სურვილი დასავლეთიდან კიდევ უფრო ჩამოშორების გეგმის ნაწილია“, - წერს სოციალურ ქსელში რომან გოცირიძე.

საქართველოს ბანკი მომხმარებლების წახალისებას განაგრძობს და მორიგ შეთავაზებას უკეთებს.  ამჯერად, საკრედიტო AmEx ბარათის მფლობელები extra.ge-ზე და extra market-ზე შოპინგისას, დახარჯული თანხის 20% -ს MR ქულების სახით მიიღებენ. შეთავაზების ფარგლებში,  13 თებერვალს, ის მომხმარებლები, რომლებიც extra.ge-ზე და extra market-ზე შოპინგისას, საქართველოს ბანკის საკრედიტო AmEx ბარათით  გადაიხდიან, დახარჯული თანხის 20% MR ქულების სახით დაუბრუნდებათ. (ჯამში მაქსიმუმ 150 ლარის MR ქულა) შეთავაზება ვრცელდება extra.ge-სა და extra market-ის სრულ ასორტიმენტზე, როგორც ვებგვერდზე, ასევე მობილურ აპლიკაციაში.ინფორმაციისთვის, extra საქართველოში ყველაზე დიდი ონლაინ მაღაზიაა, რომელიც მომხმარებლებს მრავალფეროვან პროდუქტებსა და კომფორტულ ონლაინ შოპინგის გამოცდილებას სთავაზობს.