მბრწყინავი ბრილიანტებიდან წვნიან სტეიკებამდე - მეცნიერები ბუნებრივი პროდუქტების სინთეზურ ალტერნატივებს ქმნიან, რომლებიც გარეგნობით, გემოვნებითი თვისებებით რეალურისგან თითქმის არც კი განსხვავდება.წარმოგიდგენთ რამდენიმე ნაწარმს, რომელთა დამზადებაც ლაბორატორიაშია შესაძლებელი და მათი ნაწილი უკვე სავაჭრო ქსელებში იყიდება.ბრილიანტებილაბორატორიაში გამოყვანილი ალმასები პრაქტიკულად, არ განსხვავდება ბუნებრივად მოპოვებული ქვებისგან. ინოვაციების სწრაფი განვითარების, წარმოების ოპტიმიზაციისა და მკაცრი კონკურენციის შედეგად, ლაბორატორიული ბრილიანტების წარმოება უკვე რამდენიმე საათშია შესაძლებელი და მათი თვითღირებულება დაახლოებით 90%-ით იაფია მოპოვებულთან შედარებით.ძვირფასი ქვებიროგორც ლაბორატორიულად გამოყვანილი ალმასები, ისე ხელოვნურად შექმნილი ზურმუხტები, საფირონები, რუბინები და სხვა ძვირფასი ქვები ქიმიური და ოპტიკური თვისებებით სრულად იდენტურია ბუნებრივი ანალოგებისა. ლაბორატორიული ძვირფასი ქვები კონტროლირებულ გარემოში იწარმოება, რაც გარემოზე ზემოქმედებას ამცირებს.ბამბაბუნებრივი ბამბის მოყვანა დიდი რაოდენობით წყალს, პესტიციდების ინტენსიურ გამოყენებას და ხშირ შემთხვევაში იძულებით ან ბავშვთა შრომას მოითხოვს, განსაკუთრებით ისეთ რეგიონში, როგორიცაა ინდოეთი. ამ პრობლემის ალტერნატივად მოიაზრება კომპანია Galy-ის Literally Cotton, რომელიც ჟურნალ TIME-ის მიერ 2024 წლის ერთ-ერთ საუკეთესო გამოგონებად დასახელდა. ეს ქსოვილი ბიორეაქტორებში მცენარეული უჯრედებიდან იზრდება, 99%-ით ნაკლებ წყალს მოიხმარს და ამასთან, ნახშირორჟანგის ემისიებს 77%-ით ამცირებს. სწრაფი მოდის გიგანტების — H&M-ისა და Inditex-ის მხარდაჭერით, კომპანია უკვე ზრდის წარმოების მასშტაბებს.ტყავიტრადიციული ტყავის წარმოება დიდ დანახარჯებთანაა დაკავშირებული: ცხოველთა ექსპლუატაცია, ტოქსიკური დამუშავება და მაღალი ნახშირბადული კვალი. ამჟამად კომპანიები LGL და Faircraft ავითარებენ უჯრედულ, ლაბორატორიაში გამოყვანილ ტყავის ალტერნატივებს. მიუხედავად იმისა, რომ მათი წარმოება ჯერ შეზღუდულია, ახალი თაობის მასალები მოდის ინდუსტრიას რევოლუციას ჰპირდება.ადამიანის კანიმსოფლიოში პირველად, ქუინზლენდის უნივერსიტეტის მკვლევრებმა განაცხადეს, რომ მათ ლაბორატორიაში სრულად ფუნქციონირებადი ადამიანის კანის გამოყვანა შეძლეს, რომელიც მოიცავს სისხლძარღვებს, ნერვებს, თმის ფოლიკულებს, იმუნურ უჯრედებს და საკუთარ სისხლის მიმოქცევის სისტემას. ექვსწლიანი მუშაობის შედეგად შექმნილმა „კანის ორგანოიდმა“ შესაძლოა, რადიკალურად შეცვალოს დამწვრობის, ჭრილობებისა და კანის ანთებითი დაავადებების მკურნალობის მეთოდები.ცხოველური კოლაგენიკოლაგენი უზარმაზარი ბიზნესია - კოსმეტიკური შრატებიდან დაწყებული საკვები დანამატებით დამთავრებული, ნაწარმის გლობალური ბაზარი დაახლოებით 4.9 მილიარდ დოლარად ფასდება. ტრადიციულად კოლაგენი ცხოველთა კანისა და ძვლებისგან მიიღება. ორი ამერიკული სტარტაპი ცდილობს ამ მიდგომის შეცვლას.კომპანია Geltor მიკრობულ ფერმენტაციასა და საკუთარ პლატფორმას - Biodesigner AI-ს იყენებს კოსმეტიკისა და საკვები პროდუქტებისთვის სპეციალურად მორგებული ცილების შესაქმნელად, ხოლო Jellatech უშუალოდ უჯრედებიდან ზრდის კოლაგენსა და ჟელატინს ცხოველების გამოყენების გარეშე. მიღებული პროდუქტი ქიმიურად იდენტურია ბუნებრივთან.საქონლის ხორცილაბორატორიაში გამოყვანილი საქონლის ხორცი მიიღება ცოცხალი ძროხის უჯრედების მცირე ნიმუშის აღებით, რომელიც შემდგომ იზრდება საკვებად ვარგის ხორცად. ეს პროცესი გამორიცხავს მასობრივ მეცხოველეობას, დაკვლასა და მათთან დაკავშირებულ ეკოლოგიურ პრობლემებს.ტექნოლოგიის პიონერები არიან კომპანიები Aleph Farms, Mosa Meat და Ivy Farm. ისინი ქმნიან როგორც ფარშს, ისე მთლიან სტეიკებს.ქათმის ხორცილაბორატორიაში გამოყვანილი ქათმის ხორცი, რომელიც 2017 წელს შეიქმნა, ნელ-ნელა მასობრივ კომერციალიზაციას უახლოვდება. ამერიკულმა კომპანიებმა Upside Foods-მა (ყოფილი Memphis Meats) და Eat Just-მა მარეგულირებელი ორგანოებისგან საკუთარი პროდუქტების გაყიდვის ნებართვა მიიღეს, თუმცა ამჟამად ქათმის ფარშს ან დაჭრილ ქათმის ხორცს აწარმოებენ.ღორის ხორციაქტიურად ვითარდება ლაბორატორიაში გამოყვანილი ღორის ხორციც. ჩინელმა მკვლევრებმა შექმნეს მცირე ზომის ნაჭრები, რომლებიც გემოთი და ტექსტურით ნამდვილ ღორის ხორცს ჰგავს, ხოლო 2023 წელს ბრიტანელმა მეცნიერებმა წარმოადგინეს პირველი ლაბორატორიული ღორის სტეიკი.ატლანტის ოკეანის მეორე მხარეს კომპანია Mission Barns-მა შეიმუშავა კულტივირებული ღორის ცხიმი და უკვე მიიღო ნებართვა მისი კომერციული გამოყენებისთვის.ორაგულიამერიკულმა სტარტაპმა Wildtype ისტორიაში პირველად წარადგინა FDA-ის მიერ დამტკიცებული კულტივირებული ზღვის პროდუქტი - უჯრედებიდან გამოყვანილი ორაგული. უჟანგავი ფოლადის რეზერვუარებში გაზრდილი ფილე მხოლოდ 2 კვირაში იზრდება და განკუთვნილია სუშის, ცევიჩესა და გურმანული კერძებისთვის. ის არ შეიცავს ძვლებს, ქერცლს და ოკეანის დამაბინძურებელ ნივთიერებებს. Wildtype-ის ორაგული უკვე 2025 წელს სერვირდებოდა ორეგონის ერთ-ერთ რესტორანში.ხილიხილიც ისევე იქმნება ლაბორატორიაში, როგორც ხორცი - მცენარეული ქსოვილის მცირე ნიმუშები მრავლდება და მიიღება ხილის რბილობი ან ფხვნილი, რომელიც შეიცავს იმავე შაქრებს, არომატებსა და საკვებ ნივთიერებებს, რასაც ნამდვილი ხილი. მიუხედავად იმისა, რომ ტექნოლოგია ჯერ კვლევის ეტაპზეა, ის პერსპექტიულად ითვლება.აბრეშუმიდღეს ბიოტექნოლოგები ლაბორატორიაში ქმნიან აბრეშუმს გენეტიკურად მოდიფიცირებული მიკროორგანიზმების გამოყენებით, რომლებიც ფერმენტაციის გზით წარმოქმნიან ცილებს მსუბუქი, გლუვი და ბიოდეგრადირებადი ბოჭკოების მისაღებად. პიონერ კომპანიებს შორის არიან Bolt Threads (Microsilk), Spiber Technologies (Brewed Protein) და AMSilk. მათ მიერ შექმნილი ეკოლოგიურად სუფთა მასალები სიმტკიცითა და რბილობით ტრადიციულ აბრეშუმს ძალიან ჰგავს.ყავალაბორატორიაში გამოყვანილი ყავა უკვე არსებობს. სტარტაპები, როგორიცაა Coffeesai, ბიორეაქტორებში ზრდიან ყავის უჯრედებს და მხოლოდ სამ კვირაში აწარმოებენ იმ რაოდენობის ნედლეულს, რაც 1 000 ხისგან მიიღება. შემდგომ პროდუქტი იწვება და იფქვება როგორც ჩვეულებრივი ყავა.კაკაობოლო სამ წელიწადში კაკაოს ფასები სამჯერ გაიზარდა და მოთხოვნა კვლავ მატულობს. სტარტაპები California Cultured და Celleste Bio, აგრეთვე ინდუსტრიის გიგანტი Barry Callebaut, ბიორეაქტორებში მცენარეული უჯრედებიდან ქმნიან კაკაოს ფხვნილსა და ზეთს. მიუხედავად იმისა, რომ ეს ალტერნატივები ჯერ ოფიციალურად დამტკიცებული არ არის, მათ შეუძლიათ სტაბილური წარმოება ტყეების გაჩეხვისა და შრომითი ექსპლუატაციის გარეშე.წყარო: lovemoney
1769928000
1769849484
ეროვნული ვალუტა დოლართან მიმართებაში გამყარდა, ევროსთან მიმართებაში კი გაუფასურდა - კვირის დინამიკამიმდინარე კვირაში ლარი როგორც დოლართან მიმართებაში გამყარდა, ხოლო ევროსთან მიმართებაში გაუფასურდა.უფრო კონკრეტულად გთავაზობთ, კვირის დინამიკას:26 იანვარს 1 აშშ დოლარის ოფიციალური ღირებულება 2.6937 ლარი გახდა. კურსი, რომელიც იმ დღეს მოქმედებდა, 2.6941 ლარი იყო. შესაბამისად, დოლარის ცვლილებამ ეროვნულ ვალუტასთან მიმართებაში 0.0004 ლარი შეადგინა.რაც შეეხება ევროს, მისი კურსი 3.1950 ლარი გახდა. მაშინ, როცა იმ დღეს მოქმედი კურსი 3.1607 ლარს შეადგენდა. შესაბამისად, ევროს ცვლილებამ 0.0343 ლარი შეადგინა.27 იანვარს 1 აშშ დოლარის ღირებულება 2.6932 ლარი გახდა. დოლარის ცვლილებამ ეროვნულ ვალუტასთან მიმართებით 0.0005 ლარი შეადგინა.ევროს კურსი 3.2009 ლარი გახდა. შესაბამისად, ევროს ცვლილებამ 0.0059 ლარი შეადგინა.28 იანვარს 1 აშშ დოლარის ღირებულება 2.6927 ლარი გახდა. დოლარის ცვლილებამ ეროვნულ ვალუტასთან მიმართებით 0.0005 ლარი შეადგინა.ევროს კურსი 3.2277 ლარი გახდა. შესაბამისად, ევროს ცვლილებამ 0.0268 ლარი შეადგინა.29 იანვარს 1 აშშ დოლარის ღირებულება 2.6922 ლარი გახდა. დოლარის ცვლილებამ ეროვნულ ვალუტასთან მიმართებით 0.0005 ლარი შეადგინა.ევროს კურსი 3.2166 ლარი გახდა. შესაბამისად, ევროს ცვლილებამ 0.0111 ლარი შეადგინა.30 იანვარს 1 აშშ დოლარის ღირებულება 2.6908 ლარი გახდა. დოლარის ცვლილებამ ეროვნულ ვალუტასთან მიმართებით 0.0014 ლარი შეადგინა.ევროს კურსი 3.2088 ლარი გახდა. შესაბამისად, ევროს ცვლილებამ 0.0078 ლარი შეადგინა.საბოლოო ჯამში, მიმდინარე კვირაში ეროვნული ვალუტა დოლართან მიმართებით 0.0029 ლარით გამყარდა, ხოლო ევროსთან მიმართებით 0.0138 ლარით გაუფასურდა.
1769843340
რუსები საქართველოში მოგზაურობას 23 თებერვლისა და 8 მარტის დღესასწაულებზეც ირჩევენ23 თებერვალს, როცა რუსეთში ე.წ. მამულის დამცველთა აღსანიშნავი გამოსაშვები დღეა, ასევე, ქალთა საერთაშორისო დღეს, 8 მარტს საქართველო რუსებისთვის კვლავ პოპულარულ სამოგზაურო მიმართულებებს შორის მოხვდა.ამის შესახებ ტურისტულ სერვის Tutu-ს კვლევაში წერია, რასაც TASSავრცელებს.კერძოდ, 23 თებერვალს რუსების მიერ არჩეულ საერთაშორისო მიმართულებებს შორის საქართველო წამყვან ხუთეულს ხურავს.ეს მიმართულებებია: ბელარუსი - 27% უზბეკეთი - 12% ყაზახეთი - 7% არაბთა გაერთიანებული საემიროები - 7% საქართველო - 6% აზერბაიჯანი - 5% სომხეთი - 5% 8 მარტის მოგზაურობების საერთაშორისო რეიტინგში, ასევე, ბელარუსი ლიდერობს, თუმცა ამ შემთხვევაში წამყვან ხუთეულს საქართველოს ოკუპირებული რეგიონი, აფხაზეთი ხურავს, რომელსაც რუსული ტურისტული სერვისი ტრადიციულად ცალკე მიმართულებად ასახელებს. საქართველო ცალკე მაჩვნებლით მე-7 ადგილზეა, თუმცა აფხაზეთის მაჩვენებელთან ერთად ქვეყანა აზერბაიჯანთან მესამე-მეოთხე ადგილს ინაწილებს.8 მარტს სამოგზაუროდ რუსები შემდეგ მიმართულებებს ირჩევენ: ბელარუსი - 29% უზბეკეთი - 21% აზერბაიჯანი - 7% თურქეთი - 6% აფხაზეთი (საქართველო) - 4% ყაზახეთი - 3% საქართველო - 3% Tutu-ს მონაცემებით, წლევანდელ 8 მარტს საერთაშორისო მოგზაურობის საშუალო ღირებულება 26 200 რუბლს (344 დოლარს) შეადგენს, ხოლო 23 თებერვლის მოგზაურობები უფრო ეკონომიურია. ამ დღეს საერთაშორისო მოგზაურობის საშუალო ღირებულება 21 600 რუბლს (284 დოლარს) შეადგენს.
1769769265
პარიკების იმპორტი ბოლო ხუთ წელიწადში თითქმის გასამმაგდა - სად ვყიდულობთ?2025 წელს საქართველოში პარიკების, წამწამების და წარბების, შინიონებისა და ანალოგიური ნაწარმის იმპორტმა 13.2 ტონა შეადგინა, რომლის ჯამურმა ღირებულებამ 247 ათასი დოლარს გადააჭარბა.პარიკების იმპორტი 2024 წელთან შედარებით (19 ტონა), შემცირებულია, თუმცა ბოლო 5 წლის განმავლობაში პროდუქციის იმპორტი თითქმის გასამმაგდა (2021 წელს ქვეყანამ 84.9 ათასი დოლარის 5.2 ტონა შემოიტანა).„საქსტატი“ მონაცემების მიხედვით, პარიკებს, წამწამებს და წარბებს, ასევე შინიონებს 19 ქვეყნიდან ვყიდულობდით, თუმცა ამ დასახელების სასაქონლო ჯგუფის მთავარი მომწოდებელი ჩინეთია. სწორედ აქედან შემოვიდა 2025 წელს 161.6 ათასი დოლარის 11 ტონა პარიკები, წამწამები და შინიონები.იმპორტიორი ქვეყნების ჩამონათვალში კი არაბთა გაერთიანებულ საამიროებს, გერმანიას, რუსეთს, იტალიას, თურქეთს, რუმინეთს, ირლანდიას, ნიდერლანდებს, ჩეხეთს და პოლონეთს ვხდებით, თუმცა ამ ქვეყნებიდან იმპორტის მაჩვენებელი მცირეა.
სხვა სიახლეები
მსოფლიოს უმდიდრესი ადამიანი, ილონ მასკი მისი კერძო კომპანიების, SpaceX-ისადა xAI-ს გაერთიანებას განიხილავს. როგორც წყარო Reuters-ს უყვება, ინიციატივის მიზანი საფონდო ბირჟაზე დაანონსებული დალისტვისთვის პოზიციების გაცილებით მყარად წარმოჩენა და მეტი ინვესტორის დაინტერესებაა.თუ $800-მილიარდიანი კოსმოსური კომპანია და $230 მილიარდად შეფასებული AI სტარტაპი გაერთიანდებიან, ეს მათ ერთი სტრუქტურის ქვეშ მოაქცევს. განმარტებისთვის, ე.წ. მერჯერის შემთხვევაში, საერთო სახელის ქვეშ გაერთიანდება თავად SpaceX-ი, ასევე სატელიტური ინტერნეტის მიწოდების ლიდერი Starlink-ი, სოციალური მედიის წამყვანი პლატფორმა X-ი, ასევე ხელოვნური ინტელექტის კომპანია Grok-ი. აღსანიშნავია, რომ თავად მასკის წარმომადგენლები Reuters-ის კითხვაზე პასუხის გაცემისაგან თავს იკავებენ, თუმცა წყაროს ინფორმაციით, მილიარდერი ახლა გაერთიანების იდეას საკმაოდ აქტიურად განიხილავს და SpaceX-ის პირდაპირ Tesla-სთან მიერთებასაც არ გამორიცხავს, რაც კოსმოსური კომპანიის საფონდო ბირჟაზე გამოსვლის აქამდე არსებულ ყველა მოლოდინს თავდაყირა დააყენებს. თუმცა ანალიტიკოსების შეფასებით, გაცილებით მაღალია ალბათობა, რომ მასკმა SpaceX-ი საფონდო ბირჟაზე დამოუკიდებლად გაიყვანოს და IPO-მდე მას xAI და ზემოთ დასახელებული სხვა კომპანიები მიუერთოს.კიდევ ერთი არგუმენტი, რატომაც მიიჩნევა SpaceX-ის xAI-სთან გაერთიანება გაცილებით რეალისტურად არის მასკის ამბიციური განცხადება კოსმოსში მონაცემთა ცენტრების აგების შესახებ. მილიარდერი მიიჩნევს, რომ მზის ენერგიაზე მომუშავე AI დატა ცენტრების აგება მნიშვნელოვნად შეამცირებს გამოთვლით ხარჯებს, რასაც ელექტროენერგია მუდმივად ესაჭიროება. დედამიწაზე მომუშავე კომპანიებს კი ამ სერვისის განხორციელებისთვის კოლოსალური მოცულობის თანხას იხდიან და ჩნდება რისკიც, რომ გარკვეულ ეტაპზე ელექტროენერგიის არსებული ინფრასტრუქტურა მსგავს ზეწოლას ვეღარ გაუძლებს და თავის ლიმიტს მიაღწევს. ამ საფრთხისაგან თავის არიდების გზად მასკს სწორედ SpaceX-ისა და xAI-ს გაერთიანება ესახება, რადგან ის საკუთარივე რაკეტებით, საკუთარი მონაცემთა ცენტრების ორბიტაზე გატანას გაცილებით მარტივად შეძლებს.
მსოფლიო • 1769928071
მბრწყინავი ბრილიანტებიდან წვნიან სტეიკებამდე - მეცნიერები ბუნებრივი პროდუქტების სინთეზურ ალტერნატივებს ქმნიან, რომლებიც გარეგნობით, გემოვნებითი თვისებებით რეალურისგან თითქმის არც კი განსხვავდება.წარმოგიდგენთ რამდენიმე ნაწარმს, რომელთა დამზადებაც ლაბორატორიაშია შესაძლებელი და მათი ნაწილი უკვე სავაჭრო ქსელებში იყიდება.ბრილიანტებილაბორატორიაში გამოყვანილი ალმასები პრაქტიკულად, არ განსხვავდება ბუნებრივად მოპოვებული ქვებისგან. ინოვაციების სწრაფი განვითარების, წარმოების ოპტიმიზაციისა და მკაცრი კონკურენციის შედეგად, ლაბორატორიული ბრილიანტების წარმოება უკვე რამდენიმე საათშია შესაძლებელი და მათი თვითღირებულება დაახლოებით 90%-ით იაფია მოპოვებულთან შედარებით.ძვირფასი ქვებიროგორც ლაბორატორიულად გამოყვანილი ალმასები, ისე ხელოვნურად შექმნილი ზურმუხტები, საფირონები, რუბინები და სხვა ძვირფასი ქვები ქიმიური და ოპტიკური თვისებებით სრულად იდენტურია ბუნებრივი ანალოგებისა. ლაბორატორიული ძვირფასი ქვები კონტროლირებულ გარემოში იწარმოება, რაც გარემოზე ზემოქმედებას ამცირებს.ბამბაბუნებრივი ბამბის მოყვანა დიდი რაოდენობით წყალს, პესტიციდების ინტენსიურ გამოყენებას და ხშირ შემთხვევაში იძულებით ან ბავშვთა შრომას მოითხოვს, განსაკუთრებით ისეთ რეგიონში, როგორიცაა ინდოეთი. ამ პრობლემის ალტერნატივად მოიაზრება კომპანია Galy-ის Literally Cotton, რომელიც ჟურნალ TIME-ის მიერ 2024 წლის ერთ-ერთ საუკეთესო გამოგონებად დასახელდა. ეს ქსოვილი ბიორეაქტორებში მცენარეული უჯრედებიდან იზრდება, 99%-ით ნაკლებ წყალს მოიხმარს და ამასთან, ნახშირორჟანგის ემისიებს 77%-ით ამცირებს. სწრაფი მოდის გიგანტების — H&M-ისა და Inditex-ის მხარდაჭერით, კომპანია უკვე ზრდის წარმოების მასშტაბებს.ტყავიტრადიციული ტყავის წარმოება დიდ დანახარჯებთანაა დაკავშირებული: ცხოველთა ექსპლუატაცია, ტოქსიკური დამუშავება და მაღალი ნახშირბადული კვალი. ამჟამად კომპანიები LGL და Faircraft ავითარებენ უჯრედულ, ლაბორატორიაში გამოყვანილ ტყავის ალტერნატივებს. მიუხედავად იმისა, რომ მათი წარმოება ჯერ შეზღუდულია, ახალი თაობის მასალები მოდის ინდუსტრიას რევოლუციას ჰპირდება.ადამიანის კანიმსოფლიოში პირველად, ქუინზლენდის უნივერსიტეტის მკვლევრებმა განაცხადეს, რომ მათ ლაბორატორიაში სრულად ფუნქციონირებადი ადამიანის კანის გამოყვანა შეძლეს, რომელიც მოიცავს სისხლძარღვებს, ნერვებს, თმის ფოლიკულებს, იმუნურ უჯრედებს და საკუთარ სისხლის მიმოქცევის სისტემას. ექვსწლიანი მუშაობის შედეგად შექმნილმა „კანის ორგანოიდმა“ შესაძლოა, რადიკალურად შეცვალოს დამწვრობის, ჭრილობებისა და კანის ანთებითი დაავადებების მკურნალობის მეთოდები.ცხოველური კოლაგენიკოლაგენი უზარმაზარი ბიზნესია - კოსმეტიკური შრატებიდან დაწყებული საკვები დანამატებით დამთავრებული, ნაწარმის გლობალური ბაზარი დაახლოებით 4.9 მილიარდ დოლარად ფასდება. ტრადიციულად კოლაგენი ცხოველთა კანისა და ძვლებისგან მიიღება. ორი ამერიკული სტარტაპი ცდილობს ამ მიდგომის შეცვლას.კომპანია Geltor მიკრობულ ფერმენტაციასა და საკუთარ პლატფორმას - Biodesigner AI-ს იყენებს კოსმეტიკისა და საკვები პროდუქტებისთვის სპეციალურად მორგებული ცილების შესაქმნელად, ხოლო Jellatech უშუალოდ უჯრედებიდან ზრდის კოლაგენსა და ჟელატინს ცხოველების გამოყენების გარეშე. მიღებული პროდუქტი ქიმიურად იდენტურია ბუნებრივთან.საქონლის ხორცილაბორატორიაში გამოყვანილი საქონლის ხორცი მიიღება ცოცხალი ძროხის უჯრედების მცირე ნიმუშის აღებით, რომელიც შემდგომ იზრდება საკვებად ვარგის ხორცად. ეს პროცესი გამორიცხავს მასობრივ მეცხოველეობას, დაკვლასა და მათთან დაკავშირებულ ეკოლოგიურ პრობლემებს.ტექნოლოგიის პიონერები არიან კომპანიები Aleph Farms, Mosa Meat და Ivy Farm. ისინი ქმნიან როგორც ფარშს, ისე მთლიან სტეიკებს.ქათმის ხორცილაბორატორიაში გამოყვანილი ქათმის ხორცი, რომელიც 2017 წელს შეიქმნა, ნელ-ნელა მასობრივ კომერციალიზაციას უახლოვდება. ამერიკულმა კომპანიებმა Upside Foods-მა (ყოფილი Memphis Meats) და Eat Just-მა მარეგულირებელი ორგანოებისგან საკუთარი პროდუქტების გაყიდვის ნებართვა მიიღეს, თუმცა ამჟამად ქათმის ფარშს ან დაჭრილ ქათმის ხორცს აწარმოებენ.ღორის ხორციაქტიურად ვითარდება ლაბორატორიაში გამოყვანილი ღორის ხორციც. ჩინელმა მკვლევრებმა შექმნეს მცირე ზომის ნაჭრები, რომლებიც გემოთი და ტექსტურით ნამდვილ ღორის ხორცს ჰგავს, ხოლო 2023 წელს ბრიტანელმა მეცნიერებმა წარმოადგინეს პირველი ლაბორატორიული ღორის სტეიკი.ატლანტის ოკეანის მეორე მხარეს კომპანია Mission Barns-მა შეიმუშავა კულტივირებული ღორის ცხიმი და უკვე მიიღო ნებართვა მისი კომერციული გამოყენებისთვის.ორაგულიამერიკულმა სტარტაპმა Wildtype ისტორიაში პირველად წარადგინა FDA-ის მიერ დამტკიცებული კულტივირებული ზღვის პროდუქტი - უჯრედებიდან გამოყვანილი ორაგული. უჟანგავი ფოლადის რეზერვუარებში გაზრდილი ფილე მხოლოდ 2 კვირაში იზრდება და განკუთვნილია სუშის, ცევიჩესა და გურმანული კერძებისთვის. ის არ შეიცავს ძვლებს, ქერცლს და ოკეანის დამაბინძურებელ ნივთიერებებს. Wildtype-ის ორაგული უკვე 2025 წელს სერვირდებოდა ორეგონის ერთ-ერთ რესტორანში.ხილიხილიც ისევე იქმნება ლაბორატორიაში, როგორც ხორცი - მცენარეული ქსოვილის მცირე ნიმუშები მრავლდება და მიიღება ხილის რბილობი ან ფხვნილი, რომელიც შეიცავს იმავე შაქრებს, არომატებსა და საკვებ ნივთიერებებს, რასაც ნამდვილი ხილი. მიუხედავად იმისა, რომ ტექნოლოგია ჯერ კვლევის ეტაპზეა, ის პერსპექტიულად ითვლება.აბრეშუმიდღეს ბიოტექნოლოგები ლაბორატორიაში ქმნიან აბრეშუმს გენეტიკურად მოდიფიცირებული მიკროორგანიზმების გამოყენებით, რომლებიც ფერმენტაციის გზით წარმოქმნიან ცილებს მსუბუქი, გლუვი და ბიოდეგრადირებადი ბოჭკოების მისაღებად. პიონერ კომპანიებს შორის არიან Bolt Threads (Microsilk), Spiber Technologies (Brewed Protein) და AMSilk. მათ მიერ შექმნილი ეკოლოგიურად სუფთა მასალები სიმტკიცითა და რბილობით ტრადიციულ აბრეშუმს ძალიან ჰგავს.ყავალაბორატორიაში გამოყვანილი ყავა უკვე არსებობს. სტარტაპები, როგორიცაა Coffeesai, ბიორეაქტორებში ზრდიან ყავის უჯრედებს და მხოლოდ სამ კვირაში აწარმოებენ იმ რაოდენობის ნედლეულს, რაც 1 000 ხისგან მიიღება. შემდგომ პროდუქტი იწვება და იფქვება როგორც ჩვეულებრივი ყავა.კაკაობოლო სამ წელიწადში კაკაოს ფასები სამჯერ გაიზარდა და მოთხოვნა კვლავ მატულობს. სტარტაპები California Cultured და Celleste Bio, აგრეთვე ინდუსტრიის გიგანტი Barry Callebaut, ბიორეაქტორებში მცენარეული უჯრედებიდან ქმნიან კაკაოს ფხვნილსა და ზეთს. მიუხედავად იმისა, რომ ეს ალტერნატივები ჯერ ოფიციალურად დამტკიცებული არ არის, მათ შეუძლიათ სტაბილური წარმოება ტყეების გაჩეხვისა და შრომითი ექსპლუატაციის გარეშე.წყარო: lovemoney
საზოგადოება • 1769928000
თბილისის ფილარმონიის შენობის რეაბილიტაციის პროექტირებაზე კონკურსი გამოცხადდა, - ამის შესახებ ინფორმაციას მუნიციპალური განვითარების ფონდი აცხადებს.უწყების ცნობით, კონკურსის მიზანია შენობის სრული რეაბილიტაცია, მისი ადაპტაცია თანამედროვე მოთხოვნებთან, საინჟინრო სისტემების ინტეგრაცია და ფუნქციური განახლება ისე, რომ შენარჩუნდეს და აღდგეს ფილარმონიის თავდაპირველი არქიტექტურული სახე.„პროექტირების პროცესი მოიცავს რამდენიმე ეტაპიან სამუშაოებს: უნდა შემუშავდეს ძეგლის დეტალური სარეაბილიტაციო პროექტი და მომზადდეს სახარჯთაღრიცხვო დოკუმენტაცია, შეიქმნას შენობის ექსპლუატაციისა და მოვლა-პატრონობის გზამკვლევი; ასევე, პროექტის განხორციელების პროცესში უზრუნველყოფილი უნდა იყოს საავტორო ზედამხედველობა.ფილარმონიის რეაბილიტაციის ფარგლებში გათვალისწინებულია: შენობის სასცენო დანადგარების კონსტრუქციის ექსპერტიზა და ადაპტაცია თანამედროვე ტექნოლოგიებთან; არსებული კომუნიკაციების დემონტაჟი და ჩანაცვლება მსუბუქი, ენერგოეფექტური სისტემებით; შენობის გეგმარების შეცვლა თანამედროვე სტანდარტების შესაბამისად, მათ შორის არტისტების ოთახების განახლება, ლიფტების მოდერნიზაცია და უსაფრთხოების სისტემების დანერგვა.გარდა ამისა, დაგეგმილია ფილარმონიის სრული ადაპტაცია განსაკუთრებული საჭიროების მქონე პირებისთვის; შენობის ფასადის, სახურავის, სხვენის და სცენის კონსტრუქციული გამაგრება და რესტავრაცია; აკუსტიკური სისტემების მოწყობა და დარბაზის ფუნქციური გაუმჯობესება; დეკორაციების ოთახისა და ტექნიკური სივრცეების მოდერნიზაცია; წყალმომარაგების, წყალარინების, გათბობა-გაგრილების და ვენტილაციის სისტემების სრული განახლება.პროექტის დასრულების შემდეგ, ფილარმონია კვლავ გახდება მრავალფუნქციური კულტურული სივრცე, რომელიც უმასპინძლებს მასშტაბურ ადგილობრივ და საერთაშორისო ღონისძიებებს.მუნიციპალური განვითარების ფონდი მოუწოდებს დაინტერესებულ არქიტექტექტორებს და ორგანიზაციებს, ჩაერთონ კონკურსში და თავიანთი გამოცდილებითა და ხედვით წვლილი შეიტანონ ისტორიული პროექტის წარმატებით განხორციელებაში“, - აღნიშნულია განცხადებაში.
საზოგადოება • 1769925660
"დიდი კარი იხსნება ქართველებისთვის ესპანეთში, ადამიანებს ლეგალური დასაქმების უფლება ექნებათ," - ასე აფასებს ესპანეთში იურიდიული კომპანია Geolexis ვალენსიის რეგიონის წარმომადგენელი ნათია ალანია ქვეყნის მინისტრთა საბჭოს 27 იანვრის გადაწყვეტილებას, რომელიც მიზნად ისახავს იმ მიგრანტების ლეგალიზებას, რომლებიც წლებია ესპანეთში არალეგალურად ცხოვრობენ და მუშაობენ.ესპანეთის მთავრობის წინასწარი განცხადებების მიხედვით, აღნიშნული პროცესი შეეხება ნახევარ მილიონზე მეტ ადამიანს და წარმოადგენს ერთ-ერთ ყველაზე მასშტაბურ რეგულარიზაციის მექანიზმს ბოლო წლების განმავლობაში.„უპრეცედენტო ღონისძიებაა, რომელიც 20 წელია ესპანეთში არ განხორციელებულა“რა გავლენას იქონიებს მიღებული გადაწყვეტილება ქართველ ემიგრანტებზე? - ამ და სხვა საკითხებზე ნათია ალანია „ბიზნესპრენიუსს“ დეტალურად ესაუბრა.როგორც ნათია ალანია გვიყვება, გადაწყვეტილება ესპანეთში მყოფი ქართველებისთვის ბევრ ახალ შანსს აჩენს.„მინისტრთა საბჭომ მიიღო გადაწყვეტილება, განახორციელოს ისეთი უპრეცედენტო ღონისძიება, რომელიც 20 წელია ესპანეთში არ განხორციელებულა. ეს შეეხება 500 ათასზე მეტ ადამიანს, მათ შორის, ქართველებსაც. მთავრობა ვარაუდობს, რომ ბინადრობის ნებართვის მისაღებად განაცხადის წარდგენა შესაძლებელი იქნება 2026 წლის აპრილის ბოლოდან 30 ივნისამდე. კიდევ უფრო მეტი დეტალი თებერვალში გახდება ცნობილი.ეს ეხებათ პირებს, რომლებიც 2025 წლის 31 დეკემბრამდე შემოვიდნენ ესპანეთში. ადამიანებს, რომლებიც უკანონოდ ცხოვრობდნენ/იმყოფებოდნენ ამ ტერიტორიაზე და არ ჰქონდათ ლეგალური სტატუსი. ასევე მათაც, ვინც ითხოვდა თავშესაფარს. მათთვის განსაკუთრებულად მარტივდება პროცედურები, რადგან საკმაოდ რთული იყო რეზიდენტობის მინიჭების საკითხი ასეთ ხალხზე. უმთავრესი მოთხოვნებია, აპლიკანტმა დაადასტუროს, რომ სწორედ ამ ვადებში ცხოვრობდა ესპანეთში. ამასთანავე, პირს არ უნდა ჰქონდეს კრიმინალური წარსული. აუცილებელია, წარადგინოს ნასამართლეობის ცნობა საქართველოდან და დაადასტუროს, დანაშაულის არქონა ესპანეთში.აქ რომ ცხოვრობდა პირი, მაგის დადასტურება შესაძლებელია სხვადასხვა გზით, მათ შორის, მუნიციპალური ჩაწერის ისტორიით, სამედიცინო ჩანაწერებით, სამსახურებრივი და ფინანსური დოკუმენტებით, ქირის გადახდის ქვითრებით, კომუნალური ან სხვა ოფიციალური დოკუმენტებითაც. სწორედ ამ ყველაფრის გათვალისწინებით მიიღებენ რეზიდენციას, ანუ ცხოვრების და ბინადრობის უფლებას, სტანდარტული სამუშაო უფლებით“, - განაცხადა ნათია ალანიამ.მისივე თქმით, მთავრობის ეს გადაწყვეტილება, ბინადრობის ნებართვის მიღების არსებულ მექანიზმთან შედარებით, ბევრად გამარტივებულია.„წარმოიდგინეთ, ადამიანებს ექნებათ მუშაობის ლეგალური უფლება, რაც ძალიან ბევრ ქართველს, ბევრ კარს გაუხსნის. რთულია ჯერჯერობით თქვა, კონკრეტულად რამდენ ადამიანს შეეხება ეს. უფრო დამოკიდებულია იმაზე, თუ ვინ მოასწრებს საბუთების წარდგენას. იმიტომ, რომ გარკვევით ითქვა, განსაზღვრული რაოდენობაა 500 ათასი არალეგალი.აღსანიშნავია ისიც, რომ ბავშვების ჩამოყვანა ცალკე პროცედურებთან და სხვა სირთულეებთან იყო დაკავშირებული. გარკვეულ კრიტერიუმებს უნდა აკმაყოფილებდე, რომ შვილები და ოჯახის წევრები შემოიერთო. როგორც ახლა ითქვა, ახალი კანონით, ყველა ოჯახის წევრს, ვინც დაფიქსირებულია გარკვეულ ვადებში ესპანეთის ტერიტორიაზე, ექნება შესაძლებლობა, შეიტანოს განაცხადი. რეზიდენცია პირველ ეტაპზე ერთწლიანი იქნება, ხოლო არასრულწლოვნებზე ხუთწლიანს ამბობენ.განსხვავება რაშია - როდესაც რეზიდენტობის მოთხოვნას აყენებდი ჩვეულებრივი 2-წლიანი ჩაწერის საფუძველზე, ბევრად მეტი და საკმაოდ რთული კრიტერიუმებით ფასდებოდი. მაგალითად, ძალიან ჭირს დასაქმების შეთავაზების ხელშეკრულების, პრე-კონტრაქტის შოვნა. ეს კი საჭიროა იმისთვის, რომ ესპანეთში რეზიდენცია მიიღოთ. ამასთანავე, მოქმედებს ახალი რეგულაციებიც, რაც ითხოვს დამატებით დოკუმენტაციას და მნიშვნელოვან ბიუროკრატიასთანაა კავშირში. გიწევს ეს დოკუმენტები გამოითხოვო კომპანიებისგან თუ ოჯახებისგან, სადაც მუშაობ, რაც ძალიან ჭირს. ეს ისეთი პირადი ინფორმაცია და დეტალებია, მარტივი არ არის გაცემა, ასე რომ ვთქვათ. ახლა კი ყველაფერი იქნება გაცილებით გამარტივებული“, - ამბობს ნათია ალანია.„დიდი კარი იხსნება ესპანეთში ქართველებისთვის“ამასთან, ესპანეთში მცხოვრები ქართველის თქმით, ლეგალიზაციის სიმარტივე ერთი საკითხია და ვინ როგორ გამოიყენებს ამ ყველაფერს - მეორე. ალანია ამბობს, რომ ამით, რა თქმა უნდა, გამარტივდება ქართველებისთვის სამსახურების პოვნის პროცესი.„როდესაც გაქვს მუშაობის უფლება, ყველაფერი ბევრად მარტივია, თუმცა, ვერ გეტყვით იმას, რომ თავისით მოვა სამსახური. თვითონ ადამიანზეა დამოკიდებული ბევრი რამ. მის პიროვნულ განვითარებაზე, მონდომებასა და სიყოჩაღეზე. გარდა სამუშაო უფლებისა, აქ აუცილებელი პირობაა, საბაზისო დონეზე ენის ცოდნაც. დიდი მნიშვნელობა ენიჭება ამას. სწორედ ამიტომ ვამბობ, ვინ როგორ გამოიყენებს მინიჭებულ რეზიდენტს და როგორ განვითარდება, თავად მასზეა დამოკიდებული. ჩვენ ვამბობთ, რომ დიდი კარი იხსნება ქართველებისთვის ესპანეთში და რა შესაძლებლობებს ნახავენ, ეს უკვე სხვა საკითხია.უსაბუთო ხალხისთვის ძალიან რთულია აქ დასაქმება. ვინც მოდის ესპანეთში და ბუნებრივია, თავდაპირველად შესაბამისი დოკუმენტაცია არ აქვს, აუცილებელია, რომ მას ნაცნობმა წააშველოს რამდენიმე სიტყვა. სასტუმროებში, რესტორნებში და მსგავს ადგილებში აუცილებელია გქონდეთ საბუთი. იდება სამუშაო ხელშეკრულება, კონტრაქტი ფორმდება და მხოლოდ ამის ნიადაგზე ხდება დასაქმება. რა თქმა უნდა, შავადაც მუშაობენ, მაგრამ ძალიან რთულია. როგორც გითხარით, ახლობელია საჭირო, ვინც დაგეხმარებათ, წაგიყვანთ და ორიოდე სიტყვას შეგაწევთ. შეუძლებელი არ არის, მეც მიმუშავია, მაგრამ მიხვიდეთ და მარტივად მიგიღონ, ასე არ ხდება. აქამდე ბევრი ცხოვრობდა აქ არალეგალურად. ეძლეოდათ სხვადასხვა სოციალური დახმარება და იყვნენ ამ დახმარებებზე დამოკიდებულები. ვერ მუშაობდნენ ისეთ სამსახურებში, როგორიც უნდოდათ ანაზღაურების მხრივ. რა თქმა უნდა, როდესაც კონტრაქტით მუშაობ, ანაზღაურებაც სხვანაირია. არალეგალებს დასაქმების პრობლემის გარდა, აქვთ ბინის დაქირავების პრობლემაც. ძალიან გართულდა ბინის დაქირავება ესპანეთში. ადამიანებს ოთახის დასაქირავებლადაც კი სამუშაო კონტრაქტი სჭირდებათ, შემოსავლების დასადასტურებლად. ამასთანავე, საჭიროა პირადობის დამადასტურებელი დოკუმენტი. როგორც გითხარით, დიდ სირთულეებთანაა ეს ყველაფერი დაკავშირებული. ვერაფერს ვერ აკეთებ. ხელ-ფეხ შეკრული ხარ. ალალ ბედზე ცხოვრობ და მხოლოდ ნაცნობობის იმედზე ხარ, თუ გაგიმართლებს, გაგიმართლებს.ლეგალიზაცია ესპანეთში ქართველებისთვის კი ნიშნავს ბევრ დადებით ცვლილებას. პირველ რიგში, ადამიანი შეძლებს მშვიდად ცხოვრებას, შიშისა და სტრესის გარეშე. გაჩნდება ოფიციალურად მუშაობის შესაძლებლობა კონტრაქტით და უკეთესი ანაზღაურებით, ექნება განსაზღვრული სამუშაო საათები, შვებულება. ლეგალური სტატუსით ხელმისაწვდომი ხდება დაზღვევა და სხვადასხვა სოციალური სერვისი. ლეგალიზაცია ხსნის გზას ბანკებთან ურთიერთობისთვის, საკუთარი მცირე ბიზნესის დასაწყებად. ადამიანი უფრო მარტივად ინტეგრირდება საზოგადოებაში, სწავლობს და იძენს ახალ შესაძლებლობებს.ველოდებით, რომ გაიზრდება დასაქმების კუთხით ესპანეთზე მოთხოვნა. ბუნებრივია, პოპულარიზაცია მოხდება და შესაძლოა, ბევრი ადამიანიც მოაწყდეს ესპანეთს. საკმაოდ მომხიბვლელად ჩანს და ჟღერს ის, რაც ახლა აქ ხდება. თუმცა, უნდა გაითვალისწინონ ისიც, რომ ყოველთვის არ იქნება ეს პროექტი და ახლა ხდება, ერთჯერადად. ეს იმას არ ნიშნავს, რომ ვინც ამიერიდან ჩამოვა, ყველას გაუმარტივდება პროცედურები. ცვლილებები ჯერჯერობით ეხება მხოლოდ მათ, ვინც უკვე აქ ცხოვრობს“, - აცხადებს ნათია ალანია.რაც შეეხება ხელფასებს, მისი თქმით, ესპანეთში დასაქმებული საქართველოს მოქალაქე ქალბატონების საშუალო ანაზღაურება თვეში, საშუალოდ, 1300-დან 1400 ევრომდეა.
ეკონომიკა • 1769852588
2025 წელს საქართველოში ბრინჯის იმპორტი წლიურად 20%-ით გაიზარდა. კერძოდ, გასულ წელს ქვეყანაში შემოვიდა 11.8 მლნ დოლარის ღირებულების 15 150 ტონა ბრინჯი, 2024 წელს კი 9.8 მლნ დოლარის ღირებულების 11 040 ტონა.სტატისტიკის ეროვნული სამსახურის მონაცემებით, 2025 წელს საქართველოში ბრინჯის იმპორტი ძირითადად ინდოეთიდან და პაკისტანიდან განხორციელდა, სხვა ქვეყნების წილი კი შედარებით ნაკლები იყო.უფრო კონკრეტულად, 2025 წელს ტოპ-5 ქვეყანა ბრინჯის იმპორტში ასე გამოიყურებოდა: ინდოეთი - 7 მლნ დოლარის ღირებულების 8 544 ტონა; პაკისტანი - 1.9 მლნ დოლარის ღირებულების 3 676 ტონა; ვიეტნამი - 623 ათასი დოლარის ღირებულების 706 ტონა; იტალია - 415 ათასი დოლარის ღირებულების 210 ტონა; თურქეთი - 385 ათასი დოლარის ღირებულების 296 ტონა. შეგახსენებთ, რომ სუპერმარკეტებში ბრინჯზე არსებული ფასი განხილვის საგანი გახდა მას შემდეგ, რაც პრემიერ-მინისტრმა ირაკლი კობახიძემ 22 იანვარს განაცხადა, რომ ბრინჯი ერთ-ერთი ევროპული ქვეყნის კონკრეტულ ქსელში 4-ლარზე ნაკლები ღირს, საქართველოში, იმავე ქსელში კი ფასი თითქმის 11 ლარია.„ბიზნესპრესნიუსი“ დაინტერესდა იმ კომპანიებით, რომლებმაც 2025 წელს ყველაზე მეტი ღირებულების ბრინჯის იმპორტი განახორციელეს.„საქსტატის“ მიერ ჩვენთვის მოწოდებული ინფორმაციის მიხედვით, ხუთეულში ხვდებიან ისეთი კომპანიები, როგორიცაა: შპს „გიდანი“, შპს „დაფნა“, შპს „ორი ნაბიჯი, შპს „პოლა“ და შპს „ფუდჯორჯია 2022“. აქვე აღსანიშნავია, რომ ხუთეულში შემავალი კომპანიებიდან ორი - „პოლა“ და „გიდანი“ - ერთი პირის საკუთრებაშია.რომელ კომპანიებს შემოაქვს ბრინჯი საქართველოშიუფრო კონკრეტულად, „ბიზნესპრესნიუსი“ სამეწარმეო რეესტრის ბოლო მონაცემების მიხედვით გთავაზობთ, ვის ეკუთვნის კომპანიები, რომლებსაც საქართველოში ყველაზე მეტი ღირებულების ბრინჯი შემოაქვს:„გიდანი“ ბაზარზე 2008 წლიდან ოპერირებს. ბოლო მონაცემებით, კომპანიაში დირექტორის თანამდებობას გურამ ბერიძე იკავებს. რაც შეეხება მესაკუთრეს, „გიდანის“ 100%-იან წილს ემზარ გელაძე ფლობს.„პოლა“ ბიზნეს რეესტრში 2009 წელს დარეგისტრირდა. კომპანიის დირექტორი გივი გელაძე, ხოლო მესაკუთრე ემზარ გელაძეა.„ორი ნაბიჯი“ ბაზარზე 2009 წლიდან ოპერირებს. კომპანიის გენერალური დირექტორი არჩილ მელიქაძეა, ხოლო დირექტორი შოთა გიორგაძე. კომპანიის წილები კი ასე ნაწილდება: გოჩა ცქიტიშვილი - 33.34%, გიორგი ჩხეიძე - 33.3%, კახი ბექაური - 33.33%.„დაფნა“ სამეწარმეო რეესტრში 2009 წელს დარეგისტრირდა. კომპანიის წილებს სრულად ფლობს აზერბაიჯანში დაფუძნებული შპს „ანადოლუ ინვესთმენთ კომპანი“. ამასთანავე, „დაფნას“ დირექტორის თანამდებობას აზერბაიჯანის მოქალაქე ვუგარ არაბოვი იკავებს.„ფუდჯორჯია 2022“ ბაზარზე 2022 წლიდან ფუნქციონირებს. კომპანიის წილების მესაკუთრე და დირექტორი დავით ლაბაძეა.
ბიზნესი • 1769849911
ქობულეთში სანაპირო ზოლის ნაპირდაცვითი და ნაპირაღდგენითი სამუშაოების ჩატარება იგეგმება. საავტომობილო გზების დეპარტამენტმა ტენდერი უკვე გამოაცხადა.შესყიდვის სავარაუდო ღირებულება 5 267 456 ლარს შეადგენს. მიმწოდებელმა კომპანიამ სამუშაოების დასრულება 4 თვის ვადაში უნდა უზრუნველყოს.„პროექტი ითვალისწინებს წარეცხილი პლაჟის უბანზე, ზღვის სანაპირო ზოლში ინერტული მასალის ხელოვნურ საკომპენსაციო შეტანას, რაც პლაჟის რეაბილიტაციასა და სტაბილიზაციას უზრუნველყოფს“, - აცხადებენ გზების დეპარტამენტში.ტენდერში წინადადებების მიღება 18 მარტს იწყება და 23 მარტს სრულდება.
საზოგადოება • 1769849827










