• Ƀ/$

აზერბაიჯანის მოქმედი პარლამენტი – რეფორმების მუხრუჭი

29 ნოემბერი 14:19 | ანალიტიკა

აზერბაიჯანის მმართველი პარტიის „ენი აზერბაიჯანის“ პოლიტიკური საბჭოს გადაწყვეტილებით, პარლამენტში წარმოდგენილი უმრავლესობის წევრები მოქმედი საკანონმდებლო ორგანოს დაშლას გაუწევენ რეკომენდაციას.

ამის შესახებ გუშინ, 28 ნოემბერს, პარტიის თავმჯდომარის მოადგილემ და აღმასრულებელმა მდივანმა ალი აჰმედოვმა განაცხადა.


აღმასრულებელი მდივნის თქმით, ქვეყანაში განხორციელებულ/მიმდინარე რეფორმებს სისტემური ხასიათი აქვს და დასახული მიზნების შესრულება ყველა სახელისუფლებლო რგოლზე უნდა გავრცელდეს


„პრეზიდენტის მიერ ინიცირებული რეფორმების კონცეფციის წარმატებით განსახორციელებლად აზერბაიჯანის პარლამენტის განახლებაც მნიშვნელოვანია. ეს საფუძველს მისცემს სიღრმისეული ცვლილებების სისტემურ შესრულებას“, - აღნიშნა აჰმედოვმა.


რა შემთხვევაშია შესაძლებელი პარლამენტის დაშლა?


დებულება „მილი მეჯლისის“ დაშლის თაობაზე აზერბაიჯანის კონსტიტუციის 98.1-ე მუხლში არის ასახული, სადაც ნათქვამია:


„თუ რესპუბლიკის პარლამენტი წლის განმავლობაში ორჯერ გამოხატავს უნდობლობას მინისტრთა კაბინეტის მიმართ, ან კანონმდებლობით დადგენილ ვადებში არ აირჩევს პრეზიდენტის მიერ ორჯერ წარდგენილ, აზერბაიჯანის რესპუბლიკის საკონსტიტუციო სასამართლოს, უზენაეს სასამართლოს და აზერბაიჯანის ცენტრალური ბანკის კოლეგიური საქმიანობის განსახორციელებლად საჭირო კანდიდატებს, ან (კონსტიტუციით გათვალისწინებული სხვა) დაუდგენელი/დაუსაბუთებელი მიზეზებით არ ასრულებს თავის მოვალეობას, ქვეყნის პრეზიდენტს უფლება აქვს დაითხოვოს პარლამენტი“.


ვადამდელ საპარლამენტო არჩევნებში არჩეული „მილი მეჯლისის“ უფლებამოსილების განხორციელების ვადა შესაძლოა 5 წელზე ნაკლები იყოს. არჩევნები უნდა შედგეს დაშლის დღიდან სამი თვის განმავლობაში. ბოლო საპარლამენტო არჩევნები 2015 წლის 1 ნოემბერს გაიმართა და მომდევნო არჩევნების ჩატარება 2020 წლის ნოემბერში იგეგმებოდა. ქვეყნის პარლამენტი სრულად მაჟორიტარული წესით არჩეული 125 წევრისგან შედგება.


„მილი მეჯლისის“ სპიკერის ოქტაი ასადოვის განცხადებით, ორშაბათს, 2 დეკემბერს განიხილება საკითხი პარლამენტის დაშლის თაობაზე.


მიზანი - საკანონმდებლო ორგანოს გადახალისება


„იმის მიუხედავად, რომ აზერბაიჯანში პარლამენტი პირველად იშლება, ამაში უჩვეულო არაფერია. ახალი საკანონმდებლო ორგანოს დეპუტატობის კანდიდატთა უმრავლესობა იქნება ინტელექტუალი, პატრიოტი და ნიჭიერი ახალგაზრდა. აღნიშნული გადაწყვეტილება სახელმწიფოსა და ხალხისთვის მნიშვნელოვანია. ძალაუფლების ორი რგოლი - სასამართლო და აღმასრულებელი ხელისუფლება უკვე რეფორმირებულია. „ენი აზერბაიჯანის“ წევრებმა გადაწყვიტეს, რომ პრეზიდენტის რეფორმები საკანონმდებლო ორგანოსაც უნდა შეეხოს და მოხდეს მისი განახლება/მოდერნიზაცია, რაც თავის მხრივ ხელს შეუწყობს ეკონომიკური რეფორმების დაჩქარებას“, - აღნიშნა ალი აჰმედოვმა.


მისი თქმით, ილჰამ ალიევის რეფორმები საზოგადოებამ დადებითად მიიღო და სახელმწიფოს მეთაურის მიერ 2019 წელს ინიცირებული სოციალური პროექტები განხორციელდა.


პარლამენტის ვიცე-სპიკერი: „ეს წამოწყება აზერბაიჯანისთვის სასარგებლოა“


„თანამედროვე გამოწვევებისა და ჩვენი საზოგადოების სოციალური დღისწესრიგის, აგრეთვე პრეზიდენტ ალიევის სიღრმისეული რეფორმების გათვალისწინებით, მმართველმა პარტიამ სახელმწიფო/ეროვნული ინტერესებიდან გამომდინარე მიიღო გადაწყვეტილება, მოხდეს პარლამენტის დაშლა“, - განაცხადა „მილი მეჯლისის“ ვიცე-სპიკერმა, ადამიანის უფლებათა კომიტეტის თავმჯდომარემ ბაჰარ მურადოვამ.


„ვადამდელი საპარლამენტო არჩევნების ჩატარების ინიციატივა გაბედული ნაბიჯია, რომელიც განახლებისკენ და სისტემური რეფორმირებისკენაა მიმართული. ეს ეფუძნება სამი სახელისუფლებლო რგოლის (მთავრობა, პარლამენტი, სასამართლო, რედ.) ურთიერთკავშირის გამყარებას, მათ შორის სტრუქტურულ და საკადრო ცვლილებებს. მომავალი პარლამენტი მეტად ადაპტირდება ქვეყნის განვითარების ტემპში“, - განაცხადა ვიცე-სპიკერმა.


აზერბაიჯანული ოპოზიცია: „ისინი მორიგი არჩევნების მოსაპარად ემზადებიან“


„რეჟიმი სრულიად მოულოდნელად, რიგგარეშე არჩევნების ჩატარებას გეგმავს, რადგან ყველაფერი გაყალბდეს. მათ ესმით, რომ საპროტესტო ელექტორატი ყოველდღიურად იზრდება და მთავრობა ვერ პროგნოზირებს თუ რა ძალთა ბალანსი შესაძლოა იყოს შემოდგომაზე. ახლა არ გვაქვს საკმარისი დრო ამ საკითხის განსახილველად და არ ვიცით მივიღებთ თუ არა არჩევნებში მონაწილეობას“, - განაცხადა ოპოზიციური „სახალხო ფრონტის“ ლიდერმა ალი ქერიმლიმ.


პარტია „REAL”-ის ლიდერმა ილგარ მამედოვმა ყველა ოპოზიციურ ძალას მოუწოდა მონაწილეობა მიიღონ რიგგარეშე არჩევნებში.


„პარლამენტის დათხოვნის საფუძველი ჯერ კიდევ მაისში გაჩნდა, როდესაც „მილი მეჯლისმა“ უარი განაცხადა კონკრეტული საკანონმდებლო ინიციატივების განხილვაზე, მათ შორის ჩვენს მიერ წარდგენილი - დედაქალაქ ბაქოში არჩეული მერის ინსტიტუტის შემოღებაზე. გარდა ამისა, იყო სხვა კონკრეტული ფაქტები, როდესაც საკანონმდებლო ორგანო თავის არიდებდა მისი ფუნქციების შესრულებაზე და მისი დაშლა ნებისმიერ შემთხვევაში დადებითი ფაქტია. ჩვენ მოვემზადებით არჩევნებისთვის“, - განაცხადა მამედოვმა.


პარტია „მუსავათის“ ლიდერის არიფ ჰაჯილის განცხადებით, მოქმედი პარლამენტი აუცილებლად უნდა დაიშალოს, რადგან ის არ გამოხატავს ხალხის ნებას და გარდა ამისა აუცილებელია საარჩევნო რეფორმების განხორციელება.


რიგგარეშე საპარლამენტო არჩევნების ჩატარება ხელს უშლის ადგილობრივი ოპოზიციის ფორმირებას, რომელსაც რეალურად შეუძლია საკანონომდებლო ორგანოში შესვლა. მათ არ ექნებათ საკმარისი დრო არჩევნებისთვის მოსამზადებლად, რაც თავის მხრივ ავტომატურად გულისხმობს მმართველი პარტია „ენი აზერბაიჯანის“ სოლიდურ წარმომადგენლობას ქვეყნის პარლამენტში.


ენერგორესურსებით მდიდარი, დაახლოებით 10 მლნ. მოსახლეობის მქონე სახელმწიფო ბოლო პერიოდში ეკონომიკურ პრობლემებს განიცდიდა. უმუშევრობა, კორუფცია, მზარდი ინფლაცია და ფასები ძირითადი მოხმარების პროდუქციაზე ქმნის დისკომფორტს ადგილობრივი მოქალაქეებისთვის.


ავტორი: რატი ერისთავი, M2B.GE-ს ანალიტიკოსი.


სხვა სიახლეები